Orzeczenie · 2025-07-29

I ACa 1461/23Odszkodowanie autocasco abuzywne klauzule ubezpieczeniowe

Sąd

Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Miejsce

Białystok

Data

2025-07-29

SAOSCywilneubezpieczeniaWysokaapelacyjny

ubezpieczenieautocascoszkodaodszkodowanieabuzywnośćklauzule umownekonsumentsąd apelacyjnykoszty procesu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia o uzupełniające odszkodowanie z umowy ubezpieczenia Autocasco. Powódka zgłosiła szkodę po wypadku, w którym uszkodzeniu uległ jej samochód marki M. (...). Ubezpieczyciel wypłacił część odszkodowania, jednak strony spierały się co do zakresu uszkodzeń, w szczególności silnika, oraz metody wyliczenia odszkodowania. Powódka domagała się odszkodowania według wariantu serwisowego, który przewidywał użycie oryginalnych części i rynkowych stawek robocizny, podczas gdy ubezpieczyciel stosował wariant optymalny, pomniejszając wartość części o amortyzację, ze względu na brak przedstawienia przez powódkę faktur za naprawę. Sąd Okręgowy uznał klauzule Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące wariantu serwisowego za abuzywne, gdyż były niejednoznaczne i rażąco naruszały interes konsumenta. Sąd oparł się na opinii biegłego, który oszacował koszt naprawy na kwotę wyższą niż wypłacona przez ubezpieczyciela, uwzględniając ceny z daty wyrokowania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczyciela, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do abuzywności klauzul i prawidłowości wyliczenia odszkodowania. Sąd podkreślił, że ubezpieczyciel nie wykazał, aby sporne postanowienia były indywidualnie uzgodnione, a ich nietransparentność naruszała zasadę przejrzystości umów konsumenckich. Sąd Apelacyjny potwierdził również, że odszkodowanie powinno być ustalane według cen aktualnych na dzień wyrokowania, zgodnie z § 15 ust. 6 OWU.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul ubezpieczeniowych dotyczących wariantu serwisowego i sposobu ustalania odszkodowania, a także ustalania wysokości odszkodowania według cen aktualnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów ubezpieczenia Autocasco z podobnymi klauzulami, w szczególności w kontekście ochrony konsumenta.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące wariantu serwisowego, w szczególności § 17 ust. 3-5, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia § 17 ust. 3-5 OWU stanowią klauzule abuzywne, gdyż są niejednoznaczne, nieprzejrzyste, nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interes konsumenta, kształtując jego prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienia te nie były indywidualnie negocjowane, były niejasne dla przeciętnego konsumenta, a ich skutkiem było przejście z korzystniejszego wariantu serwisowego na mniej korzystny wariant optymalny w przypadku braku faktur za naprawę, co naruszało równowagę kontraktową.

Czy wysokość odszkodowania z umowy ubezpieczenia Autocasco powinna być ustalana według cen z daty powstania szkody, czy z daty wyrokowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wysokość odszkodowania powinna być ustalana według cen aktualnych na dzień ustalania odszkodowania (dzień wyrokowania), zgodnie z § 15 ust. 6 OWU.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na zapis § 15 ust. 6 OWU, który stanowi, że koszty naprawy pojazdu ustalane są w oparciu o ceny usług i części zamiennych stosowanych w RP w dniu ustalania odszkodowania, co potwierdza prawidłowość przyjęcia cen z 2023 r.

Czy ubezpieczyciel prawidłowo zastosował wariant optymalny zamiast serwisowego przy wyliczaniu odszkodowania, pomimo zawarcia umowy w wariancie serwisowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczyciel nieprawidłowo zastosował wariant optymalny, ponieważ klauzule warunkujące zastosowanie wariantu serwisowego od przedstawienia faktur zostały uznane za abuzywne.

Uzasadnienie

Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, odszkodowanie powinno być ustalane zgodnie z zasadami wariantu serwisowego, uwzględniając ceny części oryginalnych i rynkowe stawki robocizny, bez nieuzasadnionego pomniejszania wartości części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

J. B.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. B.	osoba_fizyczna	powódka
(...) S.A. w W.	spółka	pozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 805 § § 2 pkt 1 i 4

Kodeks cywilny

Określa obowiązek odszkodowawczy ubezpieczyciela.

k.c. art. 817 § § 1 i 3

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad ustalania wysokości odszkodowania.

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Definicja i skutki klauzul niedozwolonych (abuzywnych).

Pomocnicze

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Określa zakres obowiązku odszkodowawczego.

k.c. art. 316 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania według cen z daty wyrokowania.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie przez sąd drugiej instancji postanowień dowodowych sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji na podstawie materiału dowodowego zebranego w pierwszej instancji i w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady obciążania kosztami procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach w wyroku.

u.k.s.c. art. 113 § § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy pobierania nieuiszczonych wydatków sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzule § 17 ust. 3-5 OWU są abuzywne, niejednoznaczne i naruszają interes konsumenta. • Wysokość odszkodowania powinna być ustalana według cen aktualnych na dzień wyrokowania. • Ubezpieczyciel nie wykazał indywidualnego uzgodnienia spornych postanowień umowy. • Nietransparentność OWU i brak jasnych definicji wariantów ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zapisy § 17 ust. 3-5 OWU. • Wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty powstania szkody. • Powódka nie wykazała, że postanowienia OWU są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jej interesy. • Umowa ubezpieczenia była dobrowolna i jej warunki powinny być przestrzegane.

Godne uwagi sformułowania

warunek musi być zrozumiały dla konsumenta nie tylko z gramatycznego punktu widzenia, ale także z punktu widzenia rzeczywistej treści, jaką za sobą dla konsumenta on niesie • na profesjonaliście ciąży obowiązek klarownego skonstruowania umowy, tak aby jej treść była dla „dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego” konsumenta zrozumiała nie tylko literalnie, ale też z punktu widzenia rzeczywistych konsekwencji z umowy tej dla konsumenta wypływających • postanowienia te są nietransparentne, nieprzejrzyste i trudne do zrozumienia, a wobec wskazanego powyżej skutku w postaci przejścia z wariantu serwisowego na zdecydowanie mniej korzystny wariant optymalny (...) powodują rażącą dysproporcję uprawnień kontraktowych na niekorzyść powódki jako ubezpieczonej.

Skład orzekający

Aneta Ineza Sztukowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul ubezpieczeniowych dotyczących wariantu serwisowego i sposobu ustalania odszkodowania, a także ustalania wysokości odszkodowania według cen aktualnych."

Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczenia Autocasco z podobnymi klauzulami, w szczególności w kontekście ochrony konsumenta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego ubezpieczenia Autocasco i pokazuje, jak sądy interpretują klauzule umowne w kontekście ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami ubezpieczycieli. Pokazuje praktyczne znaczenie abuzywności klauzul.

“Ubezpieczyciel przegrał w sądzie apelacyjnym. Klauzule Autocasco uznane za abuzywne – co to oznacza dla kierowców?”

Dane finansowe

WPS: 117 825,8 PLN

zwrot kosztów procesu: 4050 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników