I ACA 1311/13Brak bieżącej wody nie narusza dóbr osobistych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia najemcy (powoda A.K.) o zadośćuczynienie i odszkodowanie przeciwko wynajmującemu (pozwanemu D.P.) z powodu odcięcia dopływu wody do budynku mieszkalnego na okres prawie 3 lat. Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powoda 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia, uznając, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda, takie jak godność i prawo do poszanowania życia prywatnego, poprzez nienależyte wykonanie umowy najmu. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany, odcinając wodę w celu wyegzekwowania zaległych opłat, działał bezprawnie i zawinionym. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny uznał, że prawo do bieżącej wody w kranie, mimo że jest to dobro cywilizacyjne ułatwiające życie, nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. Utrata dostępu do wody utrudnia i komplikuje życie, ale nie godzi w podstawowe atrybuty człowieka, a zapobieżenie tym niewygodom jest możliwe, choć wiąże się z wydatkami. Sąd podkreślił, że uzyskanie i utrzymanie dostępu do wody wymaga świadczenia pieniężnego, co odróżnia je od dóbr osobistych, które mają charakter niematerialny i wynikają z istoty człowieczeństwa. W związku z tym, działania pozwanego mogły stanowić jedynie naruszenie umowy najmu, skutkujące odpowiedzialnością odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c., a nie naruszenie dóbr osobistych uzasadniające zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. Ponadto, Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie wykazał winy pozwanego w złożeniu wniosku o odcięcie wody, co dodatkowo czyniło powództwo bezzasadnym. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie w części dotyczącej zadośćuczynienia w kwocie 270.000 zł, oddalił powództwo w pozostałym zakresie, oddalił apelację powoda oraz zażalenie pełnomocnika powoda, a także zmienił postanowienie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak dostępu do bieżącej wody w lokalu mieszkalnym nie stanowi naruszenia dóbr osobistych, a jedynie może być podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia umowy najmu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wody w lokalu mieszkalnym i nie wyklucza możliwości naruszenia dóbr osobistych w innych, bardziej drastycznych okolicznościach związanych z brakiem dostępu do podstawowych mediów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak dostępu do bieżącej wody w lokalu mieszkalnym, wynikający z działań wynajmującego, stanowi naruszenie dóbr osobistych najemcy w rozumieniu art. 23 i 24 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dostępu do bieżącej wody w lokalu mieszkalnym nie stanowi naruszenia dóbr osobistych najemcy. Jest to raczej naruszenie umowy najmu, które może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że prawo do bieżącej wody jest dobrem cywilizacyjnym, a nie dobrem osobistym. Utrata dostępu do wody utrudnia życie, ale nie godzi w podstawowe atrybuty człowieka. Ponadto, dostęp do wody jest świadczeniem odpłatnym, co odróżnia go od dóbr osobistych.
Czy wynajmujący ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. za naruszenie dóbr osobistych najemcy w związku z odcięciem dopływu wody do budynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynajmujący nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c., ponieważ nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, a także nie wykazano winy pozwanego w działaniu polegającym na odcięciu wody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że podstawą odpowiedzialności z art. 448 k.c. jest naruszenie dóbr osobistych oraz wina sprawcy. W tej sprawie nie stwierdzono naruszenia dóbr osobistych, a także nie udowodniono winy pozwanego.
Jaka jest podstawa prawna i sposób obliczania wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu w przypadku rozszerzenia powództwa i zmiany pełnomocnika?
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu oblicza się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a w przypadku rozszerzenia powództwa, znaczenie ma wartość przedmiotu sporu w momencie rozszerzenia. W przypadku zmiany pełnomocnika, wynagrodzenie przysługuje ostatniemu pełnomocnikowi.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny szczegółowo analizuje przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie z urzędu, wskazując na znaczenie pisma procesowego precyzującego żądanie pozwu oraz momentu ustanowienia pełnomocnika dla ustalenia podstawy obliczenia wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| D. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. G. | inne | pełnomocnik powoda (adwokat) |
| S. P. | inne | pełnomocnik powoda (adwokat) |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Określa przykładowe dobra osobiste podlegające ochronie.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Określa środki ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uwzględnienia apelacji i zmiany zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dotyczy opłat za czynności adwokackie.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 4 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dotyczy ustalania wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dotyczy stawek opłat za czynności adwokackie.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 12 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Prawo energetyczne art. 5a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne
Dotyczy dostępu do dóbr cywilizacyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bieżącej wody nie stanowi naruszenia dóbr osobistych. • Działania pozwanego mogły być jedynie naruszeniem umowy najmu. • Nie wykazano winy pozwanego w odcięciu wody. • Powód nie wykazał szkody niemajątkowej uzasadniającej zadośćuczynienie.
Odrzucone argumenty
Odcięcie wody naruszyło dobra osobiste powoda (godność, prawo do prywatności). • Pozwany działał bezprawnie i zawinionym. • Zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł było zbyt niskie. • Niewłaściwe obliczenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Utrata możliwości korzystania z bieżącej wody nie godzi w podstawowe atrybuty człowieka. • Skoro uzyskanie i utrzymywanie dostępu do bieżącej wody wymaga spełnienia ekwiwalentnego świadczenia pieniężnego, nie jest to dobro osobiste, które ma charakter niematerialny, wynikający z istoty człowieczeństwa. • Powód nie wykazał winy pozwanego w złożeniu wniosku o odcięcie wody, co dodatkowo czyni powództwo bezzasadnym.
Skład orzekający
Anna Beniak
przewodniczący
Alicja Myszkowska
sędzia
Wiesława Kuberska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak dostępu do bieżącej wody w lokalu mieszkalnym nie stanowi naruszenia dóbr osobistych, a jedynie może być podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia umowy najmu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wody w lokalu mieszkalnym i nie wyklucza możliwości naruszenia dóbr osobistych w innych, bardziej drastycznych okolicznościach związanych z brakiem dostępu do podstawowych mediów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie jest ciekawe, ponieważ rozstrzyga powszechny problem braku dostępu do wody w wynajmowanych mieszkaniach i jasno określa granice między naruszeniem umowy a naruszeniem dóbr osobistych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu najemców i wynajmujących.
“Czy brak bieżącej wody w mieszkaniu to naruszenie dóbr osobistych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
zadośćuczynienie: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.