# Skuteczne podważenie pomiaru alkomatu — co orzecznictwo uznaje za istotną wątpliwość *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: karne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/karne-jazda-po-alkoholu-pomiar-alkomatu* ## TL;DR Orzecznictwo dopuszcza podważenie wyniku alkomatu, gdy niepewność pomiaru przekracza ustawowy próg, brakuje wydruków z urządzenia, badanie przeprowadzono niezgodnie z rozporządzeniem, lub wyniki kolejnych pomiarów są sprzeczne. Kluczowe jest jednak to, że sądy traktują alkomat jako wiarygodny dowód, jeśli urządzenie ma aktualne świadectwo wzorcowania i procedura została zachowana — sama teoria o „niedoskonałości alkomatu" bez konkretnych uchybień nie wystarczy. --- ## 1. Niepewność pomiaru a ustawowy próg nietrzeźwości Gdy wynik alkomatu oscyluje wokół wartości granicznej (0,25 mg/l dla przestępstwa z [art. 178a § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a) w zw. z [art. 115 § 16 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-115)), niepewność pomiaru z świadectwa wzorcowania może decydować o kwalifikacji prawnej. W sprawie „wątpliwości związane z niepewnością pomiaru nie dają się usunąć, wskazuje, iż oskarżony dopuścił się wykroczenia z art. 87§1 kw" ([IIK 38/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iik-38-17/wykroczenie-po-uzyciu-alkoholu-zamiast-przestepstwa-293366)) sąd uznał, że przy niepewności 0,02 mg/l wynik 0,27 mg/l może faktycznie wynosić 0,25 mg/l — i przekwalifikował czyn na wykroczenie. Podobnie w „rodzi to wątpliwość co do tego, czy obwiniony rzeczywiście prowadził samochód w stanie po użyciu alkoholu" ([IV KK 441/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-441-16/uchylenie-wyroku-nakazowego-stan-po-uzyciu-alkoholu-489827)) SN uchylił wyrok nakazowy, gdy pierwszy pomiar dał 0,10 mg/l (próg wykroczenia), a kolejny 0,07 mg/l — poniżej progu. Z kolei „Jeżeli wynik trzeciego pomiaru wynosi 0,00 mg/dm3, to badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu" ([I KK 452/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-kk-452-25/umorzenie-postepowania-przedawnienie-wykroczenia-kierowanie-pojazdem-500056)) SN przypomniał, że rozporządzenie MZ wprost nakazuje uznać wynik za niepotwierdzony, gdy po wyniku ≥0,10 mg/l dwa kolejne dają 0,00 mg/l. ## 2. Brak wydruków i wady formalne protokołu badania Brak wydruku z alkomatu stanowi poważną wątpliwość dowodową. W „argumentacja sądu drugiej instancji nie może zostać zaakceptowana; jest ona dowolna, nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym" ([V KK 339/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-339-20/uchylenie-wyroku-za-bledna-ocena-stanu-nietrzezwosci-2140026)) SN uchylił wyrok, w którym sąd odwoławczy ustalił stan nietrzeźwości bez wydruków, opierając się wyłącznie na „nieuprawnionych, zupełnie dowolnych przypuszczeniach". Również w „Badanie stanu trzeźwości specjalnym urządzeniem pomiarowym nie stanowi wyłącznej metody ustalenia stanu trzeźwości danej osoby" ([V KK 511/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-511-21/uchylenie-wyroku-uniewinniajacego-naruszenie-prawa-procesowego-621167)) SN wskazał, że wadliwy protokół badania (brak wydruku, niezgodność z rozporządzeniem) nie eliminuje innych dowodów — ale sąd musi rzetelnie przeanalizować cały materiał, w tym zeznania świadków. ## 3. Rodzaj urządzenia: przenośny vs stacjonarny analizator Kwestia, czy przenośny analizator wydechu może być jedynym dowodem, jest przedmiotem sporów. W „przenośny analizator wydechu może być stosowany, jego wyniki mogą być uznane za miarodajne, a nawet – jako jedyne w sprawie" ([IV KK 720/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-720-18/uchylenie-wyroku-nietrzezwosc-alkomat-bledy-sadu-580607)) SN wyraźnie stwierdził, że rozporządzenie MZ z 2015 r. dopuszcza przenośne urządzenia jako samodzielny dowód, a biegły, który twierdzi inaczej, jest niekonsekwentny. Jednak w [V KK 511/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-511-21/uchylenie-wyroku-uniewinniajacego-naruszenie-prawa-procesowego-621167) SN podkreślił, że przy podejrzeniu przestępstwa rozporządzenie wymaga weryfikacji wyniku z analizatora elektrochemicznego badaniem w spektrometrii podczerwieni — brak takiej weryfikacji rodzi wątpliwości co do dopuszczalności dowodu. ## 4. Świadectwo wzorcowania i błąd pomiarowy Aktualne świadectwo wzorcowania jest warunkiem sine qua non wiarygodności pomiaru. W „użyty analizator przenośny miał aktualne świadectwo wzorcowania" ([IV KK 720/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-720-18/uchylenie-wyroku-nietrzezwosc-alkomat-bledy-sadu-580607)) SN potraktował ten fakt jako potwierdzenie rzetelności wyniku. Natomiast w [IV KK 441/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-441-16/uchylenie-wyroku-nakazowego-stan-po-uzyciu-alkoholu-489827) SN odniósł się do niepewności pomiaru zapisanej w świadectwie (0,01 mg/l), stwierdzając, że przy progowym wyniku 0,10 mg/l faktyczne stężenie mogło wynosić 0,09 mg/l — poniżej progu. Podobnie w [IIK 38/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iik-38-17/wykroczenie-po-uzyciu-alkoholu-zamiast-przestepstwa-293366) niepewność 0,02 mg/l przy wyniku 0,27 mg/l doprowadziła do przekwalifikowania czynu. Orzecznictwo jest spójne: niepewność z świadectwa wzorcowania należy interpretować na korzyść osoby badanej. ## 5. Zasada in dubio pro reo a wyniki alkomatu Zasada z [art. 5 § 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-5) znajduje zastosowanie, gdy niepewność pomiaru jest nieusuwalna. W „badanie wydychanego powietrza jest jednocześnie pośrednią analizą krwi przepływającej przez pęcherzyki płucne" ([V KK 137/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-137-13/oddalenie-kasacji-alkohol-w-wydychanym-powietrzu-362306)) SN potwierdził, że alkomat jest wiarygodnym dowodem, ale jednocześnie w [IIK 38/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iik-38-17/wykroczenie-po-uzyciu-alkoholu-zamiast-przestepstwa-293366) zastosował in dubio pro reo, gdy niepewność pomiaru nie pozwalała jednoznacznie ustalić przekroczenia progu. Kluczowe rozróżnienie: wątpliwość co do samego pomiaru (niepewność, brak wydruku) uzasadnia in dubio pro reo, ale wątpliwość co do wiarygodności alkomatu jako metody — nie, co potwierdził „Definicja legalna ma charakter normatywnie wiążący, toteż żadne akty prawne niższego rzędu nie mogą określać stanu nietrzeźwości w sposób odmienny" ([IV KK 165/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-165-10/uchylenie-wyroku-stan-nietrzezwosci-interpretacja-prawa-405379)). ## 6. Dowody alternatywne przy wadliwym badaniu alkomatem Gdy badanie alkomatem jest wadliwe, sąd nie jest bezradny. W „nie wyłącza możliwości ustalenia stanu trzeźwości tej osoby w oparcie o inne źródła dowodowe, m.in. także zeznania świadków" ([V KK 511/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-511-21/uchylenie-wyroku-uniewinniajacego-naruszenie-prawa-procesowego-621167)) SN wyraźnie dopuścił ustalenie nietrzeźwości na podstawie zeznań świadków. Uchwała „badanie aparatem powinno być traktowane w sensie dowodowym na równi z chemiczną analizą krwi" ([VI KZP 10/88](https://lexedit.ai/orzeczenia/vi-kzp-10-88/wartosc-dowodowa-alkometru-uchwala-vi-kzp-10-88-793435)) ugruntowała zaś zasadę, że alkomat i badanie krwi są równoważne — ale pod warunkiem, że osoba badana nie żądała badania krwi i podpisała stosowny protokół. --- **Źródła:** IIK 38/17, IV KK 720/18 (SN, 2.10.2019), IV KK 165/10 (SN, 3.11.2010), V KK 137/13 (SN, 14.11.2013), V KK 339/20 (SN, 9.3.2021), IV KK 441/16 (SN, 10.5.2017), V KK 511/21 (SN, 6.12.2022), I KK 452/25 (SN, 18.12.2025), VI KZP 10/88 (SN). Przepisy: [art. 178a § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a), [art. 115 § 16 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-115), [art. 5 § 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-5), [art. 7 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-7), [art. 87 § 1 k.w.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-wykroczen/art-87) ## Źródła (orzeczenia) - [IIK 38/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iik-38-17/wykroczenie-po-uzyciu-alkoholu-zamiast-przestepstwa-293366) — wyrok z None > „wątpliwości związane z niepewnością pomiaru nie dają się usunąć, wskazuje, iż oskarżony dopuścił się wykroczenia z art. 87§1 kw" - [IV KK 441/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-441-16/uchylenie-wyroku-nakazowego-stan-po-uzyciu-alkoholu-489827) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-05-10 > „Rodzi to wątpliwość co do tego, czy obwiniony rzeczywiście prowadził samochód w stanie po użyciu alkoholu" - [I KK 452/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-kk-452-25/umorzenie-postepowania-przedawnienie-wykroczenia-kierowanie-pojazdem-500056) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-12-18 > „Jeżeli wynik trzeciego pomiaru wynosi 0,00 mg/dm 3 , to badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu" - [V KK 339/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-339-20/uchylenie-wyroku-za-bledna-ocena-stanu-nietrzezwosci-2140026) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-03-09 > „Argumentacja sądu drugiej instancji nie może bowiem zostać zaakceptowana; jest ona dowolna, nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym" - [V KK 511/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-511-21/uchylenie-wyroku-uniewinniajacego-naruszenie-prawa-procesowego-621167) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-12-06 > „badanie stanu trzeźwości wspomnianym urządzeniem, czy też poprzez badanie krwi tej osoby są metodami najmniej „zawodnymi” i na" - [IV KK 720/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-720-18/uchylenie-wyroku-nietrzezwosc-alkomat-bledy-sadu-580607) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-10-02 > „przenośny analizator wydechu (a więc taki jaki użyty był w niniejszej sprawie do badań oskarżonego w godz. 4.25 – 5.00) może być stosowany, jego wyniki mogą być uznane za miarodajne, a nawet – jako jedyne w sprawie" - [V KK 137/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-kk-137-13/oddalenie-kasacji-alkohol-w-wydychanym-powietrzu-362306) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-11-14 > „badanie wydychanego powietrza jest jednocześnie pośrednią analizą krwi przepływającej przez pęcherzyki płucne" - [IV KK 165/10](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-kk-165-10/uchylenie-wyroku-stan-nietrzezwosci-interpretacja-prawa-405379) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2010-11-03 > „Definicja legalna ma charakter normatywnie wiążący, toteż żadne akty prawne niższego rzędu (rozporządzenia ministrów, zarządzenia Komendanta Głó" - [VI KZP 10/88](https://lexedit.ai/orzeczenia/vi-kzp-10-88/wartosc-dowodowa-alkometru-uchwala-vi-kzp-10-88-793435) — Sąd Najwyższy — wyrok z None ## Przepisy - [art. 178a § 1 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-178a) — Kodeks karny - [art. 115 § 16 k.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-karny/art-115) — Kodeks karny - [art. 5 § 2 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-5) — Kodeks postępowania karnego - [art. 7 k.p.k.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-karnego/art-7) — Kodeks postępowania karnego - [art. 87 § 1 k.w.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-wykroczen/art-87) — Kodeks wykroczeń --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt