IV KK 165/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła Adama K., który został oskarżony o prowadzenie autobusu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w J. uznał go za winnego popełnienia tego przestępstwa i skazał na grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Rejonowy zaskarżył wyrok w części dotyczącej kary i środków karnych, zarzucając obrazę art. 42 § 2 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii "D". Sąd Okręgowy w P. zmienił wyrok, uznając oskarżonego za winnego czynu z art. 87 § 1 k.w. (stan po użyciu alkoholu) i orzekając grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów kategorii "D". Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że stan nietrzeźwości występuje od wartości 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, uwzględniając błąd pomiarowy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 16 k.k., wskazując, że wynik 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu już wyczerpuje znamiona stanu nietrzeźwości. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował legalną definicję stanu nietrzeźwości zawartą w art. 115 § 16 k.k., która stanowi, że stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg. Wynik 0,26 mg/l, nawet z uwzględnieniem ewentualnego błędu pomiarowego, przekracza ten próg. W związku z tym, czyn Adama K. powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., a nie wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia przedstawionej wykładni prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji stanu nietrzeźwości w kontekście prowadzenia pojazdów mechanicznych i znaczenie ustawowej definicji wobec wytycznych niższego rzędu.
Dotyczy konkretnych wartości pomiarowych alkoholu w wydychanym powietrzu i interpretacji przepisów k.k. i k.w.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynik badania alkomatem wskazujący 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu kwalifikuje się jako stan nietrzeźwości w rozumieniu art. 115 § 16 k.k., czy jako stan po użyciu alkoholu z art. 87 § 1 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynik 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu kwalifikuje się jako stan nietrzeźwości w rozumieniu art. 115 § 16 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że legalna definicja stanu nietrzeźwości w art. 115 § 16 k.k. stanowi, iż stan ten zachodzi, gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg. Wynik 0,26 mg/l minimalnie przekracza ten próg, co oznacza, że czyn powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo, a nie wykroczenie. Błędna interpretacja tego przepisu przez sąd niższej instancji, uwzględniająca błąd pomiarowy w sposób sprzeczny z ustawą, doprowadziła do nieprawidłowego rozstrzygnięcia.
Czy wytyczne dotyczące błędu pomiarowego w badaniach alkomatem mogą modyfikować ustawową definicję stanu nietrzeźwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wytyczne niższego rzędu (np. zarządzenia Komendanta Głównego Policji) nie mogą modyfikować ustawowej definicji stanu nietrzeźwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że definicja legalna ma charakter normatywnie wiążący i żadne akty prawne niższego rzędu nie mogą określać stanu nietrzeźwości odmiennie niż uczynił to ustawodawca w art. 115 § 16 k.k. Pogląd, że stan nietrzeźwości jest osiągany dopiero od wartości 0,28 mg/l (po uwzględnieniu błędu pomiarowego), jest błędny i sprzeczny z treścią przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Adam K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Rejonowy w J. | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Sąd Okręgowy w P. | instytucja | sąd II instancji |
| Sąd Rejonowy w J. | instytucja | sąd I instancji |
| Stowarzyszenie Poszkodowanych w Wypadkach Komunikacyjnych „Bezpieczne Życie” w J. | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Sąd Najwyższy uznał, że czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona tego przepisu.
k.k. art. 115 § § 16
Kodeks karny
Definicja legalna stanu nietrzeźwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekroczenie 0,25 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu już stanowi stan nietrzeźwości.
Pomocnicze
k.w. art. 87 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu. Sąd Okręgowy błędnie zakwalifikował czyn jako wykroczenie z tego przepisu.
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 63 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zaliczania okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego środka karnego.
k.k. art. 49 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz określonych podmiotów.
k.p.k. art. 524 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy terminu wnoszenia kasacji.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy związania sądu drugiej instancji wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu Sądu Najwyższego.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodziły podstawy do jej zastosowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez Sąd Okręgowy definicji stanu nietrzeźwości z art. 115 § 16 k.k., która doprowadziła do zakwalifikowania czynu jako wykroczenia zamiast przestępstwa. • Niewłaściwe uwzględnienie błędu pomiarowego alkomatu w sposób sprzeczny z ustawową definicją stanu nietrzeźwości.
Godne uwagi sformułowania
„stan nietrzeźwości przyjmuje się dopiero od wartości 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu” • „zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia tę wartość przekraczającego” • „Definicja legalna ma charakter normatywnie wiążący, toteż żadne akty prawne niższego rzędu (...) nie mogą określać „stanu nietrzeźwości” w sposób odmienny, niż to uczynił ustawodawca”
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Tomasz Artymiuk
sprawozdawca
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji stanu nietrzeźwości w kontekście prowadzenia pojazdów mechanicznych i znaczenie ustawowej definicji wobec wytycznych niższego rzędu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych wartości pomiarowych alkoholu w wydychanym powietrzu i interpretacji przepisów k.k. i k.w.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów prawa, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.
“Czy 0,26 promila to już przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.