IV KK 720/18

Sąd Najwyższy2019-10-02
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnyart. 178a k.k.alkomatdowodypostępowanie karnekasacjaSąd NajwyższySąd OkręgowySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok uniewinniający oskarżonego od prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, wskazując na błędy Sądu Okręgowego w ocenie dowodów i stosowaniu przepisów proceduralnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora od wyroku uniewinniającego oskarżonego A.K. od zarzutu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego, uznając dowody z badania alkomatem za niewiarygodne. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, stwierdzając rażące naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy, w tym błędną ocenę dowodów i nieprawidłowe zastosowanie art. 5 § 2 k.p.k. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego A.K., który został uniewinniony od zarzutu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał oskarżonego za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości (0,41 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) i orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Apelacja obrońcy oskarżonego, kwestionująca wartość dowodową badań alkomatem, doprowadziła do uniewinnienia przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy uznał kasację prokuratora za słuszną w części dotyczącej naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów postępowania (art. 5 § 2, 7, 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k.). Sąd odwoławczy błędnie zdyskwalifikował wyniki badania przenośnym analizatorem wydechu, opierając się na opinii biegłego, która nie uwzględniała obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2015 r. Pozwoliło to na uznanie wyników z takiego urządzenia za miarodajne. Sąd Najwyższy wskazał również na niekonsekwencję biegłego oraz niewiarygodność wyjaśnień oskarżonego. W związku z rażącym naruszeniem przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyniki badania przenośnym analizatorem wydechu mogą być uznane za miarodajne i stanowić jedyny dowód, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia, o ile urządzenie posiada aktualne świadectwo wzorcowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie zdyskwalifikował wyniki badania alkomatem przenośnym, opierając się na nieaktualnej lub błędnej interpretacji przepisów. Rozporządzenie dopuszcza stosowanie takich urządzeń i uznawanie ich wyników za miarodajne, zwłaszcza w sprawach o wykroczenia, a nawet jako jedyne dowody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 33 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.w. art. 87

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7 i 5 § 2 k.p.k., poprzez błędną ocenę dowodów z badania alkomatem i nieprawidłowe zastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego. Sąd Okręgowy nie uwzględnił obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2015 r. dotyczących stosowania przenośnych analizatorów wydechu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ten ograniczył się do, opartego na własnych wyliczeniach, zdyskwalifikowania wyników badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przez oskarżonego, uzyskanych badaniem urządzeniem przenośnym. Sąd bezkrytycznie przy tym oparł się na twierdzeniu zawartym w opinii biegłego – lekarza, że takie urządzenie jest używane tylko do badań wstępnych, a wynik nie posiada wartości dowodowej. przenośny analizator wydechu (...) może być stosowany, jego wyniki mogą być uznane za miarodajne, a nawet – jako jedyne w sprawie o prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu, czyli, o wykroczenie z art. 87 k.w. to świadczy o niewiarygodności wyjaśnień oskarżonego, że przed zdarzeniem (23.00 – 24.00) wypił tylko jedno piwo, oraz o niekonsekwencji biegłego, który zdyskwalifikował wyjaśnienia oskarżonego na podstawie wyników badań uzyskanych urządzeniem przenośnym, a następnie uznał ten przyrząd za nieprzydatny dowodowo.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dowodów z badań alkomatem, stosowanie art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez sądy odwoławcze, ocena wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w kontekście wyników badań."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego (rozporządzenie z 2015 r.) i specyfiki dowodów z badań alkomatem. Wymaga analizy kontekstu faktycznego każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i ocena dowodów, nawet w pozornie rutynowych sprawach karnych. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.

Alkomat w sądzie: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy wyniki badań są wiarygodne.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 720/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Jolanta Grabowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga
‎
w sprawie
A.K.
‎
uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 2 października 2019 r.,
‎
kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 14 sierpnia 2018 r., sygn. akt IX Ka (…)
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w P.  wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2018 r., II K (…), uznał A.K.  za winnego tego, że w dniu 1 listopada 2017 r. w miejscowości L. pow.
[…]
woj. (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonym stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu w ilości 0,41 mg/l, prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki F. o numerze rejestracyjnym (…) i za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 k.k., skazał oskarżonego na karę 50 stawek dziennych grzywny, ustalając jedną stawkę za kwotę 30 zł, a następnie m. in. na podstawie art. 42 § 2 k.k. i 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.
Apelację złożył obrońca oskarżonego, który zarzucił:
„1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że oskarżony A.K. w dniu zdarzenia między godz. 23.00 a 24.00 wypił większą ilość alkoholu niż jak podaje w swoich wyjaśnieniach tj. 0,5 litra piwa i w związku z tym o godz. 4,25 miał zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 0,41 mg/l, o godz. 4,42 -0,42 mg/l i o godz. 5.00 - 0,34 mg/l pomimo, że taki fakt nie wynika z żadnego przeprowadzonego w sprawie dowodu,
2.
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. polegające na bezzasadnym przyjęciu ,że badanie alkosensorem, które u oskarżonego o godz. 4,25 wykazywało zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 0,41 mg/l, o godz. 4,42 -0,42 mg/l i o godz. 5.00 - 0,34 mg/l ma wartość dowodową,
podczas, gdy zgodnie z opinią biegłego toksykologa S.Z., takiej wartości dowodowej nie posiada, gdyż wynik z badań przesiewowych (wstępnych) nie został zweryfikowany przez wynik z analizatora stacjonarnego, a taka możliwość istniała, jeżeli wynik testu z alkometru przekraczał 0,4 promile.”
Skarżący wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie A.K.  albo uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2018, IX Ka (…), Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu przestępstwa.
W kasacji na
niekorzyść oskarżonego prokurator zarzucił: „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 5 § 2 k.p.k., 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., a w konsekwencji art. 437 § 2 k.p.k., mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, skutkujące zmianą zaskarżonego wyroku i wydaniem orzeczenia odmiennego co do istoty poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 178a § 1 k.k., wskutek dokonania przez sąd odwoławczy pobieżnej oraz niepełnej oceny zebranego materiału dowodowego, poprzestanie jedynie na własnej, przy tym dowolnej interpretacji opinii biegłego S.Z., uchylenie się zaś od oceny pozostałych dowodów, w rezultacie nieuprawnione zastosowanie reguły zawartej w art. 5 § 2 k.p.k. oraz przedstawienie swojego rozumowania w uzasadnieniu wyroku niespełniającym wymogów określonych przepisami art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.”
Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarzutowi kasacji nie można odmówić słuszności w tej części, w której podnosi naruszenie przez Sąd odwoławczy art. 5 § 2 k.p.k., 7 k.p.k., 410 k.p.k. i 424 § 1 pkt 1 k.p.k. Trafnie podnosi się w skardze, że Sąd ten ograniczył się do, opartego na własnych wyliczeniach, zdyskwalifikowania wyników badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przez oskarżonego, uzyskanych badaniem urządzeniem przenośnym (k. 8). Sąd bezkrytycznie przy tym oparł się na twierdzeniu zawartym w opinii biegłego – lekarza, że takie urządzenie jest używane tylko do badań wstępnych, a wynik nie posiada wartości dowodowej. W związku z tym przypomnieć należy, że w dniu zdarzenia obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. 2015, poz. 2153), z którego wynika, że przenośny analizator wydechu (a więc taki jaki użyty był w niniejszej sprawie do badań oskarżonego w godz. 4.25 – 5.00) może być stosowany, jego wyniki mogą być uznane za miarodajne, a nawet – jako jedyne w sprawie o prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu, czyli, o wykroczenie z art. 87 k.w. Natomiast pomiaru analizatorem stacjonarnym dokonuje się dodatkowo na wniosek osoby badanej albo w razie podejrzenia (uzasadnionego) popełnienia przestępstwa. Dodać należy, co też pozostało poza uwagą Sądu Okręgowego, że: użyty analizator przenośny miał aktualne świadectwo wzorcowania (k. 9), oskarżony wracał do domu bocznymi drogami, także – według jego wyjaśnień – usnął za kierownicą, z analizy biegłego wynika, że nieprawdziwe są twierdzenia oskarżonego, aby po powrocie do domu spożył piwo i w podanej ilości.
Nota bene
, to świadczy o niewiarygodności wyjaśnień oskarżonego, że przed zdarzeniem (23.00 – 24.00) wypił tylko jedno piwo, oraz o niekonsekwencji biegłego, który zdyskwalifikował wyjaśnienia oskarżonego na podstawie wyników badań uzyskanych urządzeniem przenośnym, a następnie uznał ten przyrząd za nieprzydatny dowodowo.
Podsumowując, doszło przy wyrokowaniu przez Sąd odwoławczy do rażącego naruszenia dyspozycji wskazanych wyżej przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Dlatego nie mogło się ono ostać.
Ponownie rozpoznając sprawę, a następnie rozstrzygając co do zasadności apelacji, Sąd Okręgowy nie pominie żadnego dowodu i argumentów wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego, po czym wyda orzeczenia odpowiadające wymaganym standardom, ewentualnie także określonym w art. 424 k.p.k.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI