I ACa 1961/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację strony pozwanej (...) S.A. w A. od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy, który zasądził od banku na rzecz powódki U. H. kwotę 83.002,79 zł oraz ustalił nieistnienie stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy z dnia 28 grudnia 2007 r. z powodu jej nieważności. Apelacja banku dotyczyła zaskarżenia punktu II wyroku, tj. ustalenia nieważności umowy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że umowa kredytu indeksowanego do CHF zawierała abuzywne klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i naruszały interes konsumenta. Sąd podkreślił, że brak precyzyjnych i obiektywnych kryteriów ustalania kursów walut przez bank, jednostronność tych ustaleń oraz nieprzejrzystość mechanizmu indeksacji prowadziły do nieważności umowy. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, umowa nie mogła dalej obowiązywać, co skutkowało jej nieważnością. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania odwoławczego, ponieważ sprawa nie została zakończona w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych, nawet po ogłoszeniu upadłości banku.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych do walut obcych, gdzie mechanizm indeksacji oparty jest na jednostronnie ustalanych kursach przez bank.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, zawierająca klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji oparte na tabelach kursów ustalanych jednostronnie przez bank, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, zawierająca klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji oparte na tabelach kursów ustalanych jednostronnie przez bank bez obiektywnych kryteriów, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne były abuzywne, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, nie zawierały jasnych kryteriów ustalania kursów walut, pozostawiały bankowi swobodę w ich ustalaniu, naruszały interes konsumenta i równowagę stron. Brak możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul przepisami prawa krajowymi skutkował nieważnością całej umowy.
Czy sprawa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu, wytoczona przeciwko bankowi, którego ogłoszono upadłość, podlega zawieszeniu na podstawie przepisów prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być podjęta po ustaleniu syndyka.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie o ustalenie nie jest tożsame z postępowaniem o wierzytelność, które podlega zgłoszeniu do masy upadłości. Choć kwestia istnienia stosunku prawnego może być badana równolegle przez sąd i syndyka, nie stanowi to przeszkody do prowadzenia postępowania cywilnego, które ma inny przedmiot niż ustalenie listy wierzytelności.
Czy sąd odwoławczy jest związany zarzutami apelacji dotyczącymi naruszenia prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (7s.) z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07, która stanowi zasadę prawną w tym zakresie.
Czy powódka posiada interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, mimo istnienia dalej idącego roszczenia o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka posiada interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, nawet jeśli przysługuje jej dalej idące roszczenie, ponieważ wyrok ustalający definitywnie zakończy spór i usunie niepewność co do skutków prawnych umowy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które dopuszcza uwzględnienie powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. nawet przy istnieniu dalej idącego roszczenia, jeśli wyrok ustalający zapewni ochronę prawnie doniosłych interesów strony i definitywnie zakończy spór.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | spółka | pozwana |
| (...) S.A. | spółka | pozwana |
| X. C. | osoba_fizyczna | strona pozwana (w osobie) |
Przepisy (38)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 327¹ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235² § § 1 pkt 2, 3 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 205¹² § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
pr. bankowe art. 111 § ust. 1 pkt 4
Ustawa Prawo bankowe
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 354 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
u.NBP art. 24
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
u.o.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o rachunkowości
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
k.c. art. 497
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 176 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2¹ pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 355 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 108 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.u. art. 145 § ust. 1
Prawo upadłościowe
p.u. art. 180 § § 1 pkt 4 lit. b)
Prawo upadłościowe
k.c. art. 358¹ § § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych z powodu braku indywidualnego uzgodnienia, niejasnych kryteriów ustalania kursów walut i jednostronności ustaleń przez bank. • Nieważność umowy kredytu z powodu niemożności jej wykonania po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy, nawet przy istnieniu dalej idącego roszczenia.
Odrzucone argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 327¹, art. 227, art. 235², art. 205¹², art. 278, art. 232, art. 233 k.p.c.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 455, 481, 111 pr. bank., 56, 65, 354, 385¹, 385², 6 Dyrektywy 93/13, 358 k.c., 24 u.NBP, 30 u.o.r., 496, 497 k.c., 189 k.p.c., 5 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny w wyroku oraz jego uzasadnieniu odnosi się zatem tylko do kwestii związanych z zaskarżeniem tej części orzeczenia Sądu Okręgowego. • Pojęcie postępowania sądowego o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, funkcjonuje w specyficznym kontekście systemowym tworzonym przez przepisy regulujące postępowanie upadłościowe. • W postępowaniu upadłościowym nie ma odpowiednika sprawy o ustalenie, a kwestia istnienia prawa lub stosunku prawnego jest badana jako przesłanka umieszczenia wierzytelności na liście. • Nie stwarza to jednak przeszkód do dokonania samodzielnych ocen przez organy prowadzące oba wspomniane postępowania – z zastrzeżeniem, że merytoryczne orzeczenie sądu cywilnego, po jego uprawomocnieniu się, wiąże następczo organy postępowania upadłościowego. • Nie sposób bowiem zarzucić Sądowi I instancji nierozpoznanie istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c.), które w rozumieniu przywołanego przepisu polega na poprzestaniu na błędnym przyjęciu przez sąd pierwszej instancji przesłanki niweczącej lub hamującej roszczenie. • W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo pominął dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu finansów i bankowości. • Wskazać również należy, że okoliczność, czy kursy publikowane przez Bank w tabeli kursów były rynkowe nie ma znaczenia, bowiem istotne dla rozstrzygnięcia są postanowienia zawartej umowy, a nie sposób jej wykonywania. […]
Skład orzekający
Magdalena Cichocka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych, nawet po ogłoszeniu upadłości banku."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do walut obcych, gdzie mechanizm indeksacji oparty jest na jednostronnie ustalanych kursach przez bank.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności klauzul, co jest niezwykle istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Kredyt frankowy nieważny mimo upadłości banku! Sąd Apelacyjny potwierdza: abuzywne klauzule to koniec umowy.”
Dane finansowe
WPS: 83 002,79 PLN
kwota zasądzona: 83 002,79 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.