Orzeczenie · 2019-01-14

XXV C 1810/17Niedozwolone klauzule kredyt CHF nieważność umowy

Sąd

Sąd Okręgowy w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2019-01-14

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredyt CHFklauzule abuzywneniedozwolone postanowienia umownenieważność umowyochrona konsumentaindeksacjakurs walutyswoboda umówbankowość

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa M. Z. i C. Z. przeciwko (...) Bank SA o zapłatę oraz o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Powodowie domagali się pierwotnie zasądzenia kwoty 72 528,35 zł z odsetkami, a następnie rozszerzyli żądania o stwierdzenie nieważności umowy i zapłatę 276 805,48 zł, argumentując, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne dotyczące zasad przeliczania walut. Pozwany bank wnosił o oddalenie powództwa. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym umowa kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF została zawarta 20 lutego 2007 roku. Po analizie postanowień umowy, sąd uznał, że sposób ustalania kursów walut przez bank narusza zasady swobody umów (art. 353[1] KC) oraz stanowi niedozwolone postanowienia umowne (art. 385[1] KC) ze względu na sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta. Sąd stwierdził, że bankowi pozostawiono swobodę w jednostronnym ustalaniu kursów walut, co prowadziło do nieograniczonej arbitralności i naruszało równowagę kontraktową. W konsekwencji, sąd uznał umowę kredytu za nieważną w całości, co skutkowało oddaleniem powództwa o zapłatę. Sąd podkreślił, że nie ma możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień innymi przepisami prawa, a dalsze funkcjonowanie umowy bez tych postanowień nie było możliwe. Wartość przedmiotu sporu w zakresie żądania ustalenia wyniosła 371 376 zł, a w zakresie żądania zapłaty 72 528,35 zł. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwoty po 1 474,40 zł tytułem kosztów procesu, uwzględniając częściowe wygranie sprawy przez powodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących ustalania kursów walut.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnej umowy i jej postanowień, ale stanowi ważny precedens w sprawach dotyczących kredytów frankowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące sposobu ustalania kursów walut, stosowane przez bank, są niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu przepisów prawa konsumenckiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są niedozwolone, ponieważ naruszają zasady swobody umów i dobre obyczaje, a także rażąco naruszają interesy konsumenta, przyznając bankowi nieograniczoną swobodę w ustalaniu kursów walut.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób ustalania kursów walut przez bank w umowie kredytu indeksowanego do CHF był arbitralny i nieograniczony obiektywnymi kryteriami, co naruszało równowagę kontraktową i interesy konsumenta. Brak precyzyjnych zasad ustalania kursów w umowie lub regulaminie prowadził do nieograniczonej możliwości kształtowania przez bank wysokości świadczenia konsumenta.

Jaki jest skutek stwierdzenia nieważności klauzul abuzywnych dotyczących indeksacji w umowie kredytu hipotecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie nieważności klauzul abuzywnych dotyczących indeksacji prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, ponieważ bez tych postanowień umowa nie może być wykonana zgodnie z wolą stron i celem umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień dotyczących indeksacji, umowa kredytu nie może dalej funkcjonować, ponieważ nie jest możliwe ustalenie wysokości świadczenia kredytobiorcy ani jego celu gospodarczego. Brak możliwości zastąpienia tych postanowień innymi przepisami prawa lub uzupełnienia luki w umowie, zgodnie z orzecznictwem TSUE, skutkuje nieważnością całej umowy.

Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu hipotecznego, nawet jeśli część roszczeń o zapłatę została uwzględniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ takie orzeczenie definitywnie rozstrzyga wzajemne relacje stron, znosi wątpliwości co do obowiązku spłaty przyszłych rat i zapobiega dalszym sporom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności umowy kredytu, nawet przy częściowym uwzględnieniu powództwa o zapłatę, jest uzasadnione interesem prawnym konsumenta. Orzeczenie ustalające nieważność definitywnie rozstrzyga o braku obowiązku spłaty przyszłych rat i zapobiega dalszym sporom, co jest szerszą ochroną niż tylko zasądzenie zwrotu już spełnionych świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

M. Z. i C. Z.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. Z.	osoba_fizyczna	powód
C. Z.	osoba_fizyczna	powód
(...) Bank SA	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 353[1]

Kodeks cywilny

Granice swobody umów, w tym zasada, że treść lub cel umowy nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Naruszenie tej zasady prowadzi do nieważności umowy.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

k.c. art. 385[1] § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

pr. bank. art. 69 § ust. 1

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

Pomocnicze

pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 2

Prawo bankowe

Wskazanie na konieczność określenia kwoty i waluty kredytu jako istotnego elementu umowy kredytu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie stosunku prawnego lub prawa.

k.c. art. 411 § pkt 2

Kodeks cywilny

Wyłączenie obowiązku zwrotu świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedozwolony charakter postanowień umowy dotyczących sposobu ustalania kursów walut. • Naruszenie zasad swobody umów i dobrych obyczajów. • Rażące naruszenie interesów konsumenta. • Nieważność całej umowy kredytu w związku z abuzywnością klauzul indeksacyjnych. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.

Odrzucone argumenty

Dopuszczalność umowy kredytu indeksowanego do CHF. • Brak abuzywności klauzul dotyczących kursów walut. • Możliwość dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień. • Brak podstaw do zwrotu świadczeń spełnionych przez powodów jako świadczeń nienależnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że sposób ustalania kursów walut przez bank narusza zasady swobody umów. • Postanowienia te są niedozwolone, ponieważ naruszają zasady swobody umów i dobre obyczaje, a także rażąco naruszają interesy konsumenta. • Nieważność całej umowy kredytu w związku z abuzywnością klauzul indeksacyjnych. • Konsument nie może być uprawniony do żądania zwrotu całości spełnionych przez siebie świadczeń bez równoczesnego przeprowadzenia wzajemnych rozliczeń stron.

Skład orzekający

Kamil Gołaszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących ustalania kursów walut."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej umowy i jej postanowień, ale stanowi ważny precedens w sprawach dotyczących kredytów frankowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, co jest bardzo interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym prawników i konsumentów.

“Kredyt CHF nieważny! Sąd Okręgowy w Warszawie unieważnił umowę z bankiem z powodu abuzywnych klauzul.”

Dane finansowe

WPS: 72 259,35 PLN

koszty procesu: 1474,4 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 1345,57 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników