XVII AMC 33470/13Niedozwoloną klauzulą zwrot kosztów transportu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW dziewięciu połączonych sprawach (sygn. akt XVII AmC 33470/13 i nast.) powodowie domagali się uznania za niedozwolone i zakazania stosowania przez pozwanego Ł. J. postanowienia wzorca umowy „REGULAMIN” o treści: „Sprzedawca nie zwraca kosztów transportu gdyż zgodnie z ustawą nie podlega odstąpieniu umowa dotycząca usług.”. Powodowie wskazywali, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[3] pkt 12 i 16 kc. Pozwany uznał powództwo i wniósł o umorzenie, twierdząc, że zaprzestał stosowania klauzuli po otrzymaniu pozwu i że powodowie nadużyli prawa procesowego, dążąc jedynie do uzyskania zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy, po połączeniu spraw, ustalił stan faktyczny na podstawie niekwestionowanych twierdzeń stron. Sąd wyjaśnił, że przepisy nie nakładają na powodów obowiązku przedsądowego wezwania pozwanego, a postępowanie o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualnych interesów powoda. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że sporne postanowienie jest sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, który nakazuje zwrot świadczeń stron w przypadku odstąpienia od umowy. Sąd, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 119/10), stwierdził, że postanowienie wzorca sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem jest nieważne z mocy prawa i nie może być uznane za niedozwolone w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc. W związku z tym powództwa zostały oddalone. Sąd nie obciążył powodów kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego, stosując art. 102 kpc ze względu na charakter sprawy (ochrona interesów rozproszonych, funkcja prewencyjna) oraz fakt, że powodowie nie musieli uiszczać opłat sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385[1] kc w kontekście postanowień sprzecznych z bezwzględnie obowiązującym prawem; charakter postępowania o uznanie klauzul za niedozwolone.
Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o ochronie praw konsumentów i specyfiki kosztów transportu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące braku zwrotu kosztów transportu w przypadku odstąpienia od umowy jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc, ponieważ jest ono sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy i jako takie jest nieważne z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula jest sprzeczna z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, który nakazuje zwrot świadczeń stron przy odstąpieniu od umowy. Postanowienie sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem jest nieważne z mocy prawa (art. 58 § 1 kc) i nie może być uznane za niedozwolone w rozumieniu art. 385[1] kc.
Czy powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego, jeśli motywacją powoda jest uzyskanie zwrotu kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów i ma charakter prewencyjny, dlatego motywacja powoda jest prawnie irrelewantna.
Uzasadnienie
Postępowanie to ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualną ochronę interesów powoda. W przypadku kontroli abstrakcyjnej motywacja powoda jest prawnie irrelewantna.
Czy sąd w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone może nakładać sankcje na przedsiębiorcę stosującego nieuczciwe praktyki rynkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w tym postępowaniu jedynie stwierdza niedozwolony charakter postanowienia, a sankcje nakłada Prezes UOKiK.
Uzasadnienie
Postępowanie to ma na celu jedynie stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia wzorca umowy. Sankcje za nieuczciwe praktyki rynkowe należą do kompetencji Prezesa UOKiK.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. W. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| G. S. | osoba_fizyczna | powód |
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| S. W. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| O. H. | osoba_fizyczna | powód |
| R. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Sąd dokonuje abstrakcyjnej oceny wzorca celem ustalenia, czy zawarte w nim klauzule mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. Przesłanki z art. 385[1] § 1 kc powinny być spełnione łącznie.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą jest nieważna.
u.o.p.k. art. 7 § ust. 3
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
W przypadku odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość to, co strony świadczyły, ulega zwrotowi. Koszt dostawy towaru musi zostać zwrócony.
Pomocnicze
k.c. art. 385[3] § pkt 12
Kodeks cywilny
Wskazany przez powodów jako podstawa abuzywności klauzuli.
k.c. art. 385[3] § pkt 16
Kodeks cywilny
Wskazany przez powodów jako podstawa abuzywności klauzuli.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Podstawa argumentacji pozwanego o nadużyciu prawa, odrzucona przez sąd.
u.o.k.k. art. 106 § ust. 4
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK za nieuczciwe praktyki rynkowe.
u.o.k.k. art. 24 § ust. 2 pkt. 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK za nieuczciwe praktyki rynkowe.
u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za przyznane twierdzenia strony przeciwnej, jeśli druga strona się do nich nie odniesie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula jest sprzeczna z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy (art. 7 ust. 3 u.o.p.k.). • Postanowienie sprzeczne z ustawą jest nieważne z mocy prawa (art. 58 § 1 kc). • Postępowanie o uznanie klauzuli za niedozwoloną ma charakter abstrakcyjnej kontroli wzorca i służy ochronie interesu ogółu konsumentów.
Odrzucone argumenty
Klauzula stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385[3] pkt 12 i 16 kc. • Powodowie nadużyli prawa procesowego, wnosząc pozew w celu uzyskania zwrotu kosztów procesu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd dokonuje abstrakcyjnej oceny wzorca celem ustalenia, czy zawarte w nim klauzule mają charakter niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385 [1] § 1 kc. • Postanowienie wzorca umowy sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem, nie może być uznane za niedozwolone. • Postępowanie to ma bowiem na celu ochronę interesu ogółu konsumentów. • W przypadku kontroli in abstracto motywacja, jaką kieruje się powód przy wnoszeniu pozwu jest bowiem w zasadzie prawnie irrelewantna.
Skład orzekający
Anna Iwaszko
SSO
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście postanowień sprzecznych z bezwzględnie obowiązującym prawem; charakter postępowania o uznanie klauzul za niedozwolone."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o ochronie praw konsumentów i specyfiki kosztów transportu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nie każda klauzula sprzeczna z prawem jest automatycznie klauzulą abuzywną, a jej nieważność wynika wprost z przepisów prawa cywilnego. Podkreśla też cel postępowań konsumenckich.
“Czy klauzula o braku zwrotu kosztów transportu to zawsze abuzywna klauzula? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.