Orzeczenie · 2014-06-26

XVII AMC 33470/13Niedozwoloną klauzulą zwrot kosztów transportu

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Data
2014-06-26
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
niedozwolone postanowienia umowneklauzula abuzywnaochrona konsumentówkoszty transportuwzorzec umowyprawo konsumenckiesprzeczność z ustawąnieważność czynności prawnej

W dziewięciu połączonych sprawach (sygn. akt XVII AmC 33470/13 i nast.) powodowie domagali się uznania za niedozwolone i zakazania stosowania przez pozwanego Ł. J. postanowienia wzorca umowy „REGULAMIN” o treści: „Sprzedawca nie zwraca kosztów transportu gdyż zgodnie z ustawą nie podlega odstąpieniu umowa dotycząca usług.”. Powodowie wskazywali, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[3] pkt 12 i 16 kc. Pozwany uznał powództwo i wniósł o umorzenie, twierdząc, że zaprzestał stosowania klauzuli po otrzymaniu pozwu i że powodowie nadużyli prawa procesowego, dążąc jedynie do uzyskania zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy, po połączeniu spraw, ustalił stan faktyczny na podstawie niekwestionowanych twierdzeń stron. Sąd wyjaśnił, że przepisy nie nakładają na powodów obowiązku przedsądowego wezwania pozwanego, a postępowanie o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualnych interesów powoda. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że sporne postanowienie jest sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, który nakazuje zwrot świadczeń stron w przypadku odstąpienia od umowy. Sąd, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 119/10), stwierdził, że postanowienie wzorca sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem jest nieważne z mocy prawa i nie może być uznane za niedozwolone w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc. W związku z tym powództwa zostały oddalone. Sąd nie obciążył powodów kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego, stosując art. 102 kpc ze względu na charakter sprawy (ochrona interesów rozproszonych, funkcja prewencyjna) oraz fakt, że powodowie nie musieli uiszczać opłat sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście postanowień sprzecznych z bezwzględnie obowiązującym prawem; charakter postępowania o uznanie klauzul za niedozwolone.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o ochronie praw konsumentów i specyfiki kosztów transportu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące braku zwrotu kosztów transportu w przypadku odstąpienia od umowy jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie to nie jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc, ponieważ jest ono sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy i jako takie jest nieważne z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzula jest sprzeczna z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, który nakazuje zwrot świadczeń stron przy odstąpieniu od umowy. Postanowienie sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem jest nieważne z mocy prawa (art. 58 § 1 kc) i nie może być uznane za niedozwolone w rozumieniu art. 385[1] kc.

Czy powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego, jeśli motywacją powoda jest uzyskanie zwrotu kosztów procesu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów i ma charakter prewencyjny, dlatego motywacja powoda jest prawnie irrelewantna.

Uzasadnienie

Postępowanie to ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualną ochronę interesów powoda. W przypadku kontroli abstrakcyjnej motywacja powoda jest prawnie irrelewantna.

Czy sąd w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone może nakładać sankcje na przedsiębiorcę stosującego nieuczciwe praktyki rynkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd w tym postępowaniu jedynie stwierdza niedozwolony charakter postanowienia, a sankcje nakłada Prezes UOKiK.

Uzasadnienie

Postępowanie to ma na celu jedynie stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia wzorca umowy. Sankcje za nieuczciwe praktyki rynkowe należą do kompetencji Prezesa UOKiK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalił powództwa

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznapowód
A. K.osoba_fizycznapowód
S. W. (1)osoba_fizycznapowód
G. S.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapowód
S. W. (2)osoba_fizycznapowód
T. K.osoba_fizycznapowód
O. H.osoba_fizycznapowód
R. R.osoba_fizycznapowód
Ł. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 385[1] § § 1

Kodeks cywilny

Sąd dokonuje abstrakcyjnej oceny wzorca celem ustalenia, czy zawarte w nim klauzule mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. Przesłanki z art. 385[1] § 1 kc powinny być spełnione łącznie.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą jest nieważna.

u.o.p.k. art. 7 § ust. 3

Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

W przypadku odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość to, co strony świadczyły, ulega zwrotowi. Koszt dostawy towaru musi zostać zwrócony.

Pomocnicze

k.c. art. 385[3] § pkt 12

Kodeks cywilny

Wskazany przez powodów jako podstawa abuzywności klauzuli.

k.c. art. 385[3] § pkt 16

Kodeks cywilny

Wskazany przez powodów jako podstawa abuzywności klauzuli.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Podstawa argumentacji pozwanego o nadużyciu prawa, odrzucona przez sąd.

u.o.k.k. art. 106 § ust. 4

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK za nieuczciwe praktyki rynkowe.

u.o.k.k. art. 24 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK za nieuczciwe praktyki rynkowe.

u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za przyznane twierdzenia strony przeciwnej, jeśli druga strona się do nich nie odniesie.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzula jest sprzeczna z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy (art. 7 ust. 3 u.o.p.k.). • Postanowienie sprzeczne z ustawą jest nieważne z mocy prawa (art. 58 § 1 kc). • Postępowanie o uznanie klauzuli za niedozwoloną ma charakter abstrakcyjnej kontroli wzorca i służy ochronie interesu ogółu konsumentów.

Odrzucone argumenty

Klauzula stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385[3] pkt 12 i 16 kc. • Powodowie nadużyli prawa procesowego, wnosząc pozew w celu uzyskania zwrotu kosztów procesu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd dokonuje abstrakcyjnej oceny wzorca celem ustalenia, czy zawarte w nim klauzule mają charakter niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385 [1] § 1 kc. • Postanowienie wzorca umowy sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem, nie może być uznane za niedozwolone. • Postępowanie to ma bowiem na celu ochronę interesu ogółu konsumentów. • W przypadku kontroli in abstracto motywacja, jaką kieruje się powód przy wnoszeniu pozwu jest bowiem w zasadzie prawnie irrelewantna.

Skład orzekający

Anna Iwaszko

SSO

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście postanowień sprzecznych z bezwzględnie obowiązującym prawem; charakter postępowania o uznanie klauzul za niedozwolone."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o ochronie praw konsumentów i specyfiki kosztów transportu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nie każda klauzula sprzeczna z prawem jest automatycznie klauzulą abuzywną, a jej nieważność wynika wprost z przepisów prawa cywilnego. Podkreśla też cel postępowań konsumenckich.

Czy klauzula o braku zwrotu kosztów transportu to zawsze abuzywna klauzula? Sąd wyjaśnia.

0

Sektor

e-commerce

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst