XVII AMA 165/11Naruszenie zbiorowych interesow konsumentów klauzule niedozwolone
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka (...) Sp. z o.o. odwołała się od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), która stwierdziła naruszenie zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie we wzorcach umów deweloperskich klauzul uznanych za niedozwolone i nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 35.630 zł. Spółka zarzucała Prezesowi UOKiK błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, w szczególności art. 24 ust. 2 pkt 1 oraz art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kwestionowała tożsamość stosowanych przez nią postanowień z tymi wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych, podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz wystąpiła z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę, ustalił, że spółka stosowała wzorce umowne zawierające kwestionowane postanowienia. Sąd uznał, że klauzule te, mimo odmiennego brzmienia od wpisanych do rejestru, miały tożsamy cel i skutek, a ich stosowanie stanowiło praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd podkreślił, że rozszerzona skuteczność wyroku w sprawie o uznanie klauzul za niedozwolone (art. 479^43 kpc) sprawia, iż takie postanowienia stają się zakazane. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując, że postępowanie sądowe ma charakter merytoryczny i powinno naprawić ewentualne uchybienia postępowania administracyjnego. Wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego uznano za zbędny. Sąd stwierdził również, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, zgodnie z przepisami i w oparciu o przychód spółki. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie spółki w całości i zasądził od niej koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że stosowanie klauzul o tożsamym celu i skutku z wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych stanowi naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, nawet jeśli brzmienie nie jest identyczne. Ugruntowanie stanowiska, że postępowanie sądowe w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów ma charakter merytoryczny.
Dotyczy specyfiki postępowań przed UOKiK i SOKiK w zakresie ochrony konsumentów przed klauzulami niedozwolonymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy stosowanie przez przedsiębiorcę we wzorcach umów postanowień tożsamych z klauzulami wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stosowanie takich postanowień stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, nawet jeśli brzmienie klauzul nie jest literalnie identyczne, o ile ich cel i skutek są tożsame.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozszerzona skuteczność wyroku w sprawie o uznanie klauzul za niedozwolone sprawia, iż stają się one zakazane. Kluczowe jest, aby stosowane klauzule miały tożsamy cel i skutek z tymi wpisanymi do rejestru, a niekoniecznie identyczne brzmienie.
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę za stosowanie klauzul niedozwolonych jest zasadne, nawet jeśli kwestionowane postanowienia nie są literalnie identyczne z wpisanymi do rejestru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara jest zasadna, jeśli stosowane klauzule mają tożsamy cel i skutek z klauzulami wpisanymi do rejestru, a ich stosowanie stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.
Uzasadnienie
Kara pieniężna jest sankcją za stosowanie zakazanych praktyk. Jeśli sąd stwierdzi, że stosowane klauzule są tożsame pod względem celu i skutku z klauzulami abuzywnymi, a ich stosowanie narusza zbiorowe interesy konsumentów, nałożenie kary jest uzasadnione.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji Prezesa UOKiK w postępowaniu sądowym?
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie sądowe ma charakter merytoryczny i ma na celu rozpoznanie sprawy, a nie kontrolę legalności postępowania administracyjnego. Ewentualne uchybienia proceduralne powinny być naprawione w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest merytoryczne. Celem jest ponowne rozpoznanie sprawy, a nie jedynie kontrola legalności postępowania administracyjnego. Uchybienia proceduralne z etapu administracyjnego nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji, jeśli sprawa zostanie prawidłowo rozpoznana merytorycznie.
Czy art. 24 i art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 479^45 kpc są zgodne z Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego za zbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ odpowiedzi na postawione pytania nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy te są aktami prawnymi rangi ustawowej, a udzielenie odpowiedzi na pytanie prawne nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
u.o.k.i.k. art. 24 § ust. 1 i 2 pkt 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Stosowanie postanowień wzorców umów tożsamych z wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.
u.o.k.i.k. art. 106 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479 § 43
Kodeks postępowania cywilnego
Rozszerzona skuteczność wyroku w sprawie o uznanie postanowień umownych za niedozwolone.
k.p.c. art. 479 § 45
Kodeks postępowania cywilnego
Prowadzenie rejestru klauzul niedozwolonych.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Definicja i skutki klauzul niedozwolonych.
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
Przykłady klauzul abuzywnych.
k.c. art. 491
Kodeks cywilny
Możliwość odstąpienia od umowy w przypadku zwłoki.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o okolicznościach mających wpływ na jej prawa i obowiązki.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana postanowień w toku postępowania.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana postanowień w toku postępowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 479 § 31a
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie klauzul tożsamych pod względem celu i skutku z wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. • Rozszerzona skuteczność wyroku w sprawie o uznanie klauzul za niedozwolone. • Kara pieniężna jest uzasadniona w przypadku stwierdzenia stosowania zakazanej praktyki. • Postępowanie sądowe ma charakter merytoryczny i nie kontroluje jedynie legalności postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Kwestionowane klauzule nie są tożsame z wpisanymi do rejestru. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. • Niezgodność przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z Konstytucją RP. • Nieprawidłowe określenie okresu stosowania praktyki. • Wymóg indywidualnego uzgadniania postanowień umowy.
Godne uwagi sformułowania
stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone (...) może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów • do uznania danej klauzuli za niedozwoloną nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej. Wystarczy, że postanowienia te mieszczą się w ‘hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru. • Celem postępowania prowadzonego przed Sądem OKiK nie jest kontrola legalności postępowania administracyjnego lecz merytoryczne rozpoznanie sprawy i z tego względu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kpa nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Witold Rękosiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że stosowanie klauzul o tożsamym celu i skutku z wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych stanowi naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, nawet jeśli brzmienie nie jest identyczne. Ugruntowanie stanowiska, że postępowanie sądowe w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów ma charakter merytoryczny."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed UOKiK i SOKiK w zakresie ochrony konsumentów przed klauzulami niedozwolonymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul niedozwolonych w umowach deweloperskich, co jest istotne dla wielu konsumentów. Wyjaśnia, jak sądy interpretują tożsamość klauzul i jakie są konsekwencje ich stosowania.
“Deweloperzy uważajcie! Nawet podobne klauzule w umowach mogą kosztować fortunę.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 720 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.