XIV C 411/23Zwrot subwencji tarcza finansowa komornik 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał sprawę z powództwa funduszu finansowego przeciwko komornikowi sądowemu o zapłatę 108 309,45 zł tytułem zwrotu subwencji przyznanej w ramach programu "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu dla małych i średnich firm". Powód argumentował, że pozwany nie był przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i nie mógł być beneficjentem programu, mimo zawarcia umowy i otrzymania 120 000 zł subwencji. Pozwany komornik podniósł, że działał w dobrej wierze, opierając się na stanowisku Ministerstwa Sprawiedliwości, które sugerowało, że komornicy mogą korzystać z pomocy publicznej. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że umowa subwencji podlega przepisom prawa cywilnego. Analizując § 11 ust. 13 regulaminu, sąd uznał, że uprawniał on do żądania zwrotu subwencji jedynie w przypadku oświadczeń nie tylko nieprawdziwych, ale i wprowadzających w błąd. W ocenie sądu, pozwany, wskazując wprost, że jest komornikiem sądowym, nie mógł wprowadzić powoda w błąd co do swojego statusu przedsiębiorcy. Ponadto, sąd podkreślił, że powód, zawierając umowę i wydając decyzję o wypłacie subwencji komornikowi sądowemu, był związany tymi oświadczeniami woli. Sąd odrzucił również argumenty oparte na przepisach o czynach niedozwolonych (art. 415 k.c.) i odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 k.c.), wskazując na brak wykazania przez powoda bezprawności działania pozwanego, jego winy oraz szkody. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul umownych dotyczących zwrotu subwencji w programach pomocowych, odpowiedzialność instytucji finansujących za zaniechania weryfikacyjne, status komorników sądowych w kontekście przepisów o działalności gospodarczej.
Specyfika programu "Tarcza finansowa" i jego regulaminu. Stanowisko Ministra Sprawiedliwości miało znaczenie dla oceny dobrej wiary pozwanego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy komornik sądowy, jako podmiot niebędący przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, może być beneficjentem programu "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu dla małych i średnich firm"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, gdzie powód zawierał umowę i wydawał decyzję o wypłacie subwencji komornikowi sądowemu, mimo jego formalnego braku statusu przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć komornicy nie są przedsiębiorcami w ścisłym znaczeniu, ich działalność ma zbliżony charakter. Kluczowe było stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości oraz fakt, że powód zawierał umowę i wydawał decyzję o wypłacie subwencji komornikowi, co oznaczało związanie się tymi oświadczeniami woli.
Czy złożenie przez beneficjenta subwencji formalnie nieprawdziwego oświadczenia, które nie mogło wprowadzić w błąd instytucji finansującej, uzasadnia żądanie zwrotu subwencji na podstawie umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oświadczenie to, mimo formalnej nieprawdziwości, było zgodne z innymi informacjami ujawnionymi przez beneficjenta i nie mogło wprowadzić instytucji w błąd.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zasadach współżycia społecznego i celu umowy, interpretując postanowienia umowne na niekorzyść strony redagującej tekst (powoda). Uznał, że sankcje za nieprawdziwe oświadczenia dotyczą sytuacji, gdy mogły one wprowadzić w błąd, a nie sytuacji, gdy instytucja miała pełną świadomość rzeczywistego stanu rzeczy.
Czy instytucja finansująca, która stosowała zautomatyzowane i uproszczone procedury weryfikacji wniosków o subwencję, może przerzucać skutki zaniechania starannej weryfikacji na beneficjenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, instytucja finansująca powinna dokonać weryfikacji z należytą starannością, a skutków zaniechania jej wykonania nie może przerzucać na drugą stronę umowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że regulamin i umowa przewidywały weryfikację wniosków, a powód miał obowiązek dokonać jej z podwyższoną starannością. Zautomatyzowany sposób rozpoznawania wniosków był wewnętrzną decyzją powoda, o której beneficjent nie wiedział.
Czy dochodzenie przez powoda zwrotu subwencji stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio kwestii nadużycia prawa, ale oddalił powództwo z innych przyczyn, co pośrednio oznacza, że żądanie powoda nie było zasadne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Fundusz (...) SA | spółka | powód |
| G. X. | inne | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
u.p.p. art. 4
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców
Definicja przedsiębiorcy.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Zasada dotrzymywania umów.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia umowy na niekorzyść strony redagującej tekst w przypadku nieusuwalnych wątpliwości.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność deliktowa.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność kontraktowa.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane lub nie zaprzeczone.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty znane sądowi z urzędu.
u.k.s. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników.
u.k.s. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła powszechnie obowiązującego prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. • Oświadczenia pozwanego, mimo formalnej nieprawdziwości, nie mogły wprowadzić powoda w błąd. • Powód, zawierając umowę i wydając decyzję o wypłacie subwencji komornikowi, był związany tymi oświadczeniami woli. • Powód nie wykazał bezprawności działania pozwanego, jego winy ani szkody. • Zautomatyzowana weryfikacja wniosków była wewnętrzną decyzją powoda, której skutków nie można przerzucać na beneficjenta.
Odrzucone argumenty
Pozwany złożył nieprawdziwe oświadczenia we wniosku o subwencję. • Pozwany nie spełniał kryteriów przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. • Powód miał prawo żądać zwrotu subwencji na podstawie § 11 ust. 13 regulaminu. • Powód wykazał szkodę wynikającą z niewykonania zobowiązania przez pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
zwarta przez strony umowa podlega w całości regułom prawa cywilnego • zasada słuszności jako jedna z zasad współżycia społecznego, sprzeciwia się nakładaniu w obrocie cywilnym dotkliwych sankcji za samo składanie formalnie nieprawdziwych oświadczeń, ale bez intencji i możliwości wprowadzenia kontrahenta w błąd • zasady uczciwości i lojalności sprzeciwią się świadomemu wprowadzaniu kontrahenta w błąd • powód powinien dokonać tej weryfikacji z wymaganą od niego podwyższoną starannością (art. 355 § 2 k.c.) • skutków zaniechania jego wykonania nie może przerzucać na drugą stronę umowy • uchwała Rady Ministrów nr 50/2020 r. z 27 kwietnia 2020 r., gdyż nie jest ona źródłem powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 Konstytucji RP) • Złożywszy ważne i skuteczne oświadczenia woli o zawarciu umowy i przyznaniu subwencji pozwanemu komornikowi sądowemu, powód był nimi związany.
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących zwrotu subwencji w programach pomocowych, odpowiedzialność instytucji finansujących za zaniechania weryfikacyjne, status komorników sądowych w kontekście przepisów o działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Specyfika programu "Tarcza finansowa" i jego regulaminu. Stanowisko Ministra Sprawiedliwości miało znaczenie dla oceny dobrej wiary pozwanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy programu pomocowego "Tarcza finansowa" i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów oraz jak sąd interpretuje zasady dobrej wiary i odpowiedzialności instytucji finansujących. Pokazuje też, że nawet formalne niespełnienie kryteriów nie zawsze prowadzi do negatywnych konsekwencji, jeśli intencje były dobre, a instytucja nie dołożyła należytej staranności.
“Komornik wygrał z funduszem! Sąd: Tarcza Finansowa dla każdego, kto działał w dobrej wierze?”
Dane finansowe
WPS: 108 309,45 PLN
zwrot kosztów procesu: 5417 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.