Orzeczenie · 2014-01-17

X Ga 326/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2014-01-17
SAOSGospodarczesprzedażŚredniaokręgowy
rękojmiawady fizyczneodstąpienie od umowyzaliczkaagregat chłodniczyparametry techniczneumowa sprzedażykoszty postępowaniaapelacja

Sprawa dotyczyła żądania zwrotu zaliczki w kwocie 56.575 zł przez powódkę od pozwanego, który sprzedał jej agregat chłodniczy. Powódka odstąpiła od umowy sprzedaży, twierdząc, że dostarczony agregat miał inne parametry techniczne niż zamówione (moc chłodnicza 500 kW zamiast 700 kW, inny producent, brak zabezpieczeń przeciw zamarzaniu) i nie nadawał się do celu, jakim było zapewnienie stałej temperatury w branży spożywczej. Sąd Rejonowy uznał odstąpienie za zasadne i nakazał zwrot zaliczki, oddalając zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanego. Pozwany w apelacji kwestionował ustalenia faktyczne, zarzucając naruszenie art. 233 kpc, oraz błędną interpretację przepisów o rękojmi (art. 560 § 1 kc) i przepisów dotyczących bezumownego korzystania z rzeczy (art. 224-225 kc w zw. z art. 230 kc). Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego co do wadliwości towaru i zasadności odstąpienia od umowy. Podkreślono, że prawo wyboru uprawnień z rękojmi przysługuje kupującemu, a pozwany nigdy nie zaoferował wymiany na zgodny z umową towar. Sąd Okręgowy uznał również zarzut potrącenia za bezzasadny, wskazując na brak udowodnienia wierzytelności dokumentami zgodnie z ówczesnymi przepisami postępowania gospodarczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o rękojmi za wady fizyczne, w szczególności prawa kupującego do odstąpienia od umowy w przypadku niezgodności towaru z ofertą, oraz wymogów dowodowych w zakresie zarzutu potrącenia w postępowaniu gospodarczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową sprzedaży urządzenia technicznego i jego parametrami. Przepisy dotyczące postępowania gospodarczego mogły ulec zmianie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy dostarczony agregat chłodniczy posiadał wady fizyczne uzasadniające odstąpienie od umowy sprzedaży przez kupującego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dostarczony agregat posiadał wady fizyczne, ponieważ nie miał właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego w pisemnej ofercie, co uzasadniało odstąpienie od umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pisemna oferta określała konkretne parametry urządzenia, a pozwany dostarczył inne urządzenie. Niezgodność z ofertą, zwłaszcza w zakresie mocy chłodniczej i możliwości pracy w ujemnych temperaturach, stanowiła wadę fizyczną uzasadniającą odstąpienie od umowy.

Czy kupujący ma obowiązek w pierwszej kolejności żądać wymiany lub naprawy wadliwej rzeczy, zanim odstąpi od umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kupujący ma prawo wyboru uprawnień z rękojmi, w tym odstąpienia od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz lub usunie wady.

Uzasadnienie

Przepisy kodeksu cywilnego (art. 560 § 1 kc) przyznają kupującemu prawo wyboru między odstąpieniem od umowy a żądaniem obniżenia ceny. Odstąpienie jest ograniczone tylko w sytuacji, gdy sprzedawca niezwłocznie wymieni wadliwą rzecz na wolną od wad lub niezwłocznie wady usunie, czego pozwany w tej sprawie nie uczynił.

Czy pozwany udowodnił zasadność swojego zarzutu potrącenia wierzytelności z tytułu bezumownego korzystania z agregatu przez powódkę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie udowodnił zasadności swojego zarzutu potrącenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie wniesienia pozwu (art. 479^14 § 4 kpc), do potrącenia w postępowaniu gospodarczym mogły być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami. Pozwany nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z agregatu.

Czy ustna modyfikacja parametrów urządzenia sprzedawanego w ramach umowy sprzedaży mogła być skuteczna wbrew wcześniejszej pisemnej ofercie?

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach tej sprawy ustna modyfikacja nie była skuteczna, ponieważ cel gospodarczy powódki zakładał zamówienie urządzenia o konkretnych parametrach, a jego zmiana na mniej korzystne byłaby nielogiczna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka potrzebowała urządzenia zapasowego o określonej mocy i zdolności do pracy w ujemnych temperaturach. Zamówienie urządzenia o niższych parametrach byłoby sprzeczne z jej celem gospodarczym, co podważało twierdzenia o skutecznej ustnej modyfikacji umowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
(...) w J.spółkapowódka
G. S. ( G. S. )osoba_fizycznapozwany

Przepisy (22)

Główne

k.c. art. 560 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny, jeżeli rzecz sprzedana ma wady. Kupujący nie może od umowy odstąpić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie.

k.c. art. 494

Kodeks cywilny

Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie otrzymane świadczenie; w takim wypadku każda ze stron może żądać zwrotu zapłaconej ceny albo świadczenia wzajemnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie, jeżeli apelacja jest bezzasadna.

Pomocnicze

k.c. art. 556 § § 1

Kodeks cywilny

Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego za wady fizyczne rzeczy sprzedanej.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na językowe znaczenie wyrazów, zasady współżycia społecznego i cel umowy.

k.c. art. 498

Kodeks cywilny

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmioty obu wierzytelności należą do tego samego gatunku albo jeżeli obie wierzytelności są pieniężne i istnieją w dniu wymagalności potrącenia.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dłużnik odpowiedzialny jest za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania z powodu okoliczności, za które odpowiedzialności nie ponosi.

k.c. art. 224

Kodeks cywilny

Samoistny posiadacz rzeczy, który uzyskał posiadanie w dobrej wierze, nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, które uzyskał przed dowiedzeniem się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Samoistny posiadacz rzeczy, który uzyskał posiadanie w złej wierze, jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej uszkodzenie lub pogorszenie, chyba że szkoda nastąpiła z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności.

k.c. art. 230

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące samoistnego posiadacza stosuje się do posiadacza zależnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 354

Kodeks postępowania cywilnego

Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9

Przepisy niniejszej ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie.

k.p.c. art. 479^14 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Do potrącenia w toku postępowania mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami.

k.p.c. art. 485

Kodeks postępowania cywilnego

Do dokumentów, o których mowa w art. 483 § 2, zalicza się dokument urzędowy stwierdzający istnienie wierzytelności, zaakceptowany przez powoda rachunek, pisemne oświadczenie powoda o uznaniu długu, a także zaakceptowane przez powoda żądanie zapłaty zwrócone przez bank z powodu braku środków na rachunku bankowym.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu apelacyjnym sąd drugiej instancji jest związany zakresem podstaw apelacji; w ramach tych podstaw może dopuścić dowody na poparcie twierdzeń stron lub dowody na poparcie przeciwnych twierdzeń, o ile uzna to za konieczne.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 6

Określa wysokość opłat za czynności adwokackie w zależności od rodzaju sprawy i wartości przedmiotu sporu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 1

Określa zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostarczony agregat miał wady fizyczne niezgodne z zamówieniem. • Powódka miała prawo odstąpić od umowy sprzedaży z powodu wad. • Pozwany nie udowodnił zasadności zarzutu potrącenia wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Umowa pisemna została zmodyfikowana ustnie. • Dostarczony agregat był zgodny z umową. • Powódka bezpodstawnie odstąpiła od umowy. • Pozwanemu przysługuje roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z agregatu.

Godne uwagi sformułowania

cel gospodarczy, którym kierowała się powódka przy zawieraniu przedmiotowej umowy • nie sposób uznać za zasadne twierdzeń pozwanego o ustnej zmianie umowy odnośnie tych cech przez powódkę, gdyż zakładałoby nielogiczne działanie powódki • wady ze względu na cel umowy były istotne, wobec czego oświadczenie woli powódki o odstąpieniu od umowy było zasadne i formalnie skuteczne • nie wykazał przesłanek do uznania wierzytelności przedstawionej do potrącenia z wierzytelnością powódki za zasadną • Samo przekonanie strony o innej niż przyjął to Sąd I instancji wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie nie jest wystarczające do uznania, iż Sąd naruszył wyrażoną w art. 233 k.p.c. zasadę swobodnej oceny dowodów.

Skład orzekający

Leszek Guza

przewodniczący

Barbara Przybyła

sprawozdawca

Katarzyna Żymełka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o rękojmi za wady fizyczne, w szczególności prawa kupującego do odstąpienia od umowy w przypadku niezgodności towaru z ofertą, oraz wymogów dowodowych w zakresie zarzutu potrącenia w postępowaniu gospodarczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową sprzedaży urządzenia technicznego i jego parametrami. Przepisy dotyczące postępowania gospodarczego mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o rękojmi i znaczenie precyzyjnego określenia parametrów technicznych w umowach. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie roszczeń w kontekście zarzutu potrącenia.

Wadliwy agregat i odstąpienie od umowy – kiedy sprzedawca musi oddać pieniądze?

Dane finansowe

WPS: 56 575 PLN

zwrot zaliczki: 56 574,93 PLN

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst