VIII SA/Wa 171/22Zwrot nadpłaty opłat za przystanki przedawnienie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący złożył wniosek o zwrot nadpłaty opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, które uiścił w latach 2013 i 2014. Organy podatkowe, powołując się na art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 70 § 1 Op, uznały, że prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty wygasło z dniem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżący argumentował, że bieg terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty nie rozpoczyna się bez wcześniejszego ujawnienia nadpłaty, a on sam dowiedział się o nieważności uchwał stanowiących podstawę opłat dopiero po wyroku WSA z 2020 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy prawidłowo oceniły przedawnienie prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Jednakże, uznał, że organy pierwszej i drugiej instancji naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, wydając decyzje merytoryczne zamiast postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania lub decyzji o umorzeniu postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje, umorzył postępowanie podatkowe i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty oraz właściwego trybu postępowania w przypadku wniosku złożonego po terminie.
Dotyczy spraw, w których opłaty zostały uiszczone na podstawie uchwał, które następnie zostały uznane za nieważne, a wniosek o zwrot nadpłaty złożono po upływie terminu przedawnienia zobowiązania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty opłat wygasa wraz z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli podatnik dowiedział się o nienależności opłaty po upływie tego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty wygasa wraz z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego, niezależnie od daty dowiedzenia się o nienależności opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty jest ograniczone terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Termin ten ma charakter prekluzyjny i nie podlega przywróceniu. Stwierdzenie nieważności uchwały, na podstawie której pobrano opłaty, ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na bieg terminu przedawnienia.
Czy organ podatkowy powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub decyzję o umorzeniu postępowania, gdy wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po terminie przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 165a § 1 Op) lub decyzję o umorzeniu postępowania (art. 208 § 1 Op).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wydanie decyzji merytorycznej odmawiającej zwrotu nadpłaty było wadliwe, ponieważ postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Organ powinien był zastosować przepisy proceduralne dotyczące odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
Op art. 79 § 2
Ordynacja podatkowa
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Op art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pomocnicze
Op art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 73 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Op art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
u.p.t.z. art. 16 § 1
Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym
u.p.t.z. art. 16 § 4
Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym
ppsa art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 206
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części w uzasadnionych przypadkach.
ppsa art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy obu instancji naruszyły przepisy proceduralne, wydając decyzje merytoryczne zamiast postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania lub decyzji o umorzeniu postępowania, co skutkowało uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na wcześniejszym stanie prawnym i orzecznictwie, które nie miało zastosowania w niniejszej sprawie, dotycząca konieczności ujawnienia nadpłaty przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Termin określony w art. 79 § 2 Op jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym niepodlegającym przywróceniu. • Nadpłata niestwierdzona w postępowaniu nadpłatowym nie może być wymagalna, co oznacza, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty nie mógł się rozpocząć. • Stwierdzenie nieważności ma charakter deklaratoryjny, działa z mocą wsteczną (ex tunc), a więc od daty wydania aktu obarczonego wadą nieważności i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązań wynikających z tej uchwały.
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz- Nowak
przewodniczący
Justyna Mazur
sprawozdawca
Iwona Owsińska - Gwiazda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty oraz właściwego trybu postępowania w przypadku wniosku złożonego po terminie."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których opłaty zostały uiszczone na podstawie uchwał, które następnie zostały uznane za nieważne, a wniosek o zwrot nadpłaty złożono po upływie terminu przedawnienia zobowiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów proceduralnych w prawie podatkowym, nawet gdy istnieje merytoryczna podstawa do zwrotu środków. Pokazuje również, że stwierdzenie nieważności uchwały nie zawsze otwiera drogę do odzyskania środków, jeśli przekroczone zostały terminy przedawnienia.
“Uważaj na terminy! Nawet jeśli opłata była nienależna, możesz jej nie odzyskać, jeśli złożysz wniosek po przedawnieniu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.