VIII PA 88/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika, J. U., przeciwko Spółce (...) S.A. o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód domagał się kwoty 47 818,50 zł, argumentując, że jego obowiązki, takie jak przygotowywanie raportów dla dyrektora, koordynacja prac między działami oraz udział w naradach, wymagały od niego pracy znacznie przekraczającej ustaloną normę 7,5 godziny na dobę. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powód nie wykazał zleceń na pracę w godzinach nadliczbowych i że jego obecność w pracy po godzinach nie była uzasadniona. Sąd Rejonowy w Zabrzu zasądził na rzecz powoda dochodzoną kwotę, uznając, że powód nie był pracownikiem zarządzającym zakładem pracy w rozumieniu przepisów i że wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych z uwagi na szczególne potrzeby pracodawcy, co potwierdziły dowody z zeznań świadków, powoda oraz dokumentacja czasu pracy. Sąd Rejonowy oparł się również na opinii biegłego. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (błędna ocena dowodów, w tym opinii biegłego) oraz prawa materialnego (niewłaściwa wykładnia art. 128 § 1 k.p.). Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że organizacja pracy w kopalni wymuszała na powodzie wcześniejsze przychodzenie do pracy i późniejsze jej kończenie, a czynności te były akceptowane przez przełożonych i związane z jego obowiązkami. Sąd uznał, że powód miał prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ponad ustaloną normę 7,5 godziny, nawet jeśli część czynności wykonywał na powierzchni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie prawa pracownika do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, gdy obowiązki wynikają z organizacji pracy pracodawcy i są przez niego akceptowane, nawet bez formalnych zleceń. Interpretacja pojęcia czasu pracy przy skróconej normie dobowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na stanowisku kierowniczym w kopalni, ale zasady mogą być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdzie pracodawca akceptuje pracę ponadnormatywną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik, który nie jest pracownikiem zarządzającym zakładem pracy ani kierownikiem wyodrębnionej jednostki organizacyjnej, ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli jego obowiązki wymagają pozostawania w pracy dłużej niż wynosi jego skrócona norma dobowa, a czynności te są akceptowane przez pracodawcę i wynikają z organizacji pracy w zakładzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli wykonywał pracę ponad obowiązującą go normę dobową lub tygodniową z uwagi na szczególne potrzeby pracodawcy, nawet jeśli nie otrzymał formalnego zlecenia, a jego obecność i wykonywane czynności były akceptowane przez przełożonych i wynikały z organizacji pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie należał do kategorii pracowników zarządzających zakładem pracy, którym praca w godzinach nadliczbowych nie przysługuje. Ustalono, że powód wykonywał obowiązki wymagające wcześniejszego przybycia i późniejszego opuszczenia miejsca pracy, co było związane ze szczególnymi potrzebami pracodawcy i organizacją pracy w kopalni. Akceptacja pracodawcy dla tej sytuacji, nawet bez formalnych poleceń, skutkuje obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny.
Jak należy interpretować pojęcie 'czasu pracy' w kontekście pracy wykonywanej przez pracownika na powierzchni, podczas gdy jego podstawowe zatrudnienie dotyczy pracy pod ziemią ze skróconą normą dobową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czas pracy pracownika, którego dobowa norma została obniżona ze względu na pracę w warunkach szczególnie uciążliwych, obejmuje czynności wykonywane zarówno pod ziemią, jak i na powierzchni, jeśli są one związane z jego obowiązkami i pozostawaniem w dyspozycji pracodawcy. Pracownik ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ponad skróconą normę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skrócenie normy czasu pracy wynika z uciążliwości warunków pracy i nie może obniżać wynagrodzenia pracownika. Czynności wykonywane na powierzchni, jeśli są związane z obowiązkami pracownika i pozostawaniem w dyspozycji pracodawcy, wliczają się do czasu pracy i mogą stanowić podstawę do naliczenia wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. U. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółka (...) Spółce Akcyjnej w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 151¹ § § 1-3
Kodeks pracy
Podstawa do zasądzenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Pomocnicze
k.p. art. 151⁴ § § 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący braku prawa do wynagrodzenia za nadgodziny dla pracowników zarządzających zakładem pracy, który został uznany za nie mający zastosowania do powoda.
k.p. art. 128 § § 2 pkt. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika zarządzającego zakładem pracy, która wykluczyła powoda z tej kategorii.
k.p. art. 145
Kodeks pracy
Możliwość skrócenia czasu pracy poniżej norm ze względu na pracę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, której naruszenia zarzucała apelacja.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 477 § ² §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa opłaty od pozwu i wydatków.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 9 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 2 pkt 5
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca powoda wymagała wcześniejszego przybycia i późniejszego opuszczenia miejsca pracy, co było związane ze szczególnymi potrzebami pracodawcy. • Czynności wykonywane przez powoda były akceptowane przez przełożonych i wynikały z organizacji pracy w kopalni. • Powód nie był pracownikiem zarządzającym zakładem pracy w rozumieniu art. 128 § 2 pkt 2 k.p. • Skrócona norma czasu pracy nie może obniżać wynagrodzenia pracownika, a praca ponad tę normę podlega wynagrodzeniu. • Rejestr czasu pracy oraz zeznania świadków potwierdziły faktyczne wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykazał zleceń na pracę w godzinach nadliczbowych. • Obecność powoda w pracy po godzinach nie była uzasadniona. • Wydruki z systemu RCP nie stanowią ewidencji czasu pracy, a jedynie obecności. • Powód powinien mieć prawo do wynagrodzenia za 8 godzin pracy, a nie 7,5 godziny, co obniżałoby jego wynagrodzenie za nadgodziny.
Godne uwagi sformułowania
Praca powoda była tak zorganizowana, że przed przejęciem zmiany powód musiał przygotowywać się do niej przez zapoznawanie się z aktualną sytuacją w kopalni. • Decydujące znaczenie ma również wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych za zgodą lub wiedzą przełożonego, albo też nawet bez zgody i wiedzy – jeżeli konieczność świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych wynika z obiektywnych warunków pracy, nie pozwalających pracownikowi na wykonanie zleconych mu zadań w ustawowej normie czasu pracy. • W stosunkach pracowniczych nie należy decydującego znaczenia przypisywać zachowaniu wymogów formalnych związanych z udzieleniem polecenia pracy w godzinach nadliczbowych, skoro pracodawca każdego dnia akceptował wykonywanie tej pracy, nadto wymuszała takie postępowanie powoda organizacja pracy w zakładzie.
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący
Magdalena Kimel
sprawozdawca
Grzegorz Tyrka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa pracownika do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, gdy obowiązki wynikają z organizacji pracy pracodawcy i są przez niego akceptowane, nawet bez formalnych zleceń. Interpretacja pojęcia czasu pracy przy skróconej normie dobowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na stanowisku kierowniczym w kopalni, ale zasady mogą być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdzie pracodawca akceptuje pracę ponadnormatywną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące godzin nadliczbowych w kontekście specyficznej organizacji pracy w trudnych warunkach (kopalnia) i jak ważne jest udowodnienie faktycznego wykonywania pracy, nawet bez formalnych poleceń.
“Czy praca ponad normę w kopalni zawsze wymaga pisemnego zlecenia? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 47 818,5 PLN
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 47 818,5 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 1350 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.