VII Ga 372/25Oddalenie apelacji kara umowna zakaz konkurencji 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. T. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) sp. z o.o. kwoty 100.000 zł tytułem kary umownej, wywodząc roszczenie z § 6 ust. 3 w zw. z § 9 ust. 3 umowy o wykonanie robót budowlanych z 1 czerwca 2020 r. Powód zarzucił pozwanemu naruszenie zakazu konkurencji poprzez współpracę z inwestorem. Sąd Rejonowy w Białymstoku oddalił powództwo, uznając klauzule umowne za nieważne na podstawie art. 58 k.c. i art. 353[1] k.c. w zw. z innymi przepisami, wskazując na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami oraz brak proporcjonalności kary umownej. Sąd Rejonowy podkreślił również, że powód nie udowodnił wysokości roszczenia. Apelację od tego wyroku wniósł powód, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 58 k.c. i art. 353[1] k.c. poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących zakazu konkurencji i kary umownej. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd II instancji podzielił ustalenia faktyczne i wnioski Sądu Rejonowego, uznając, że powód nie wykazał zasadności swojego roszczenia. Podkreślono, że powód nie udowodnił wysokości kary umownej, a sama klauzula była wadliwie skonstruowana, w tym zawierała sprzeczność dotyczącą podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary. Sąd Okręgowy wskazał również na nadmierny i nieuzasadniony zakres zakazu konkurencji oraz kar umownych, które naruszały zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym pominięcia wniosków dowodowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących klauzul umownych, w szczególności zakazu konkurencji i kar umownych w kontekście zasad współżycia społecznego, dobrych obyczajów oraz swobody umów. Wskazanie na wymogi dowodowe przy dochodzeniu kar umownych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wadliwie skonstruowanej umowy. Należy uwzględnić indywidualne okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule umowne dotyczące zakazu konkurencji i kary umownej są ważne i skuteczne, jeśli są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami lub stanowią nadmierne ograniczenie swobody działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, klauzule te są nieważne, ponieważ naruszają zasady współżycia społecznego, dobre obyczaje oraz nadmiernie ograniczają swobodę działalności gospodarczej pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz konkurencji był zbyt szeroki czasowo i terytorialnie w stosunku do zakresu umowy i oferowanego wynagrodzenia, a kara umowna była nieproporcjonalna i miała charakter odstraszający, a nie kompensacyjny. Dodatkowo, umowa była wadliwie skonstruowana w zakresie określenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary.
Czy powód udowodnił wysokość dochodzonego roszczenia z tytułu kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie przedstawił wystarczających dowodów na wykazanie wysokości kary umownej.
Uzasadnienie
Powód nie był w stanie precyzyjnie określić i udowodnić sposobu wyliczenia oraz wysokości swojego roszczenia, co jest wymogiem przy dochodzeniu kary umownej.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i rozpoznał istotę sporu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i rozpoznał istotę sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie dopatrzył się błędów logicznego rozumowania, sprzeczności z doświadczeniem życiowym ani braku wszechstronności w ocenie dowodów przez Sąd Rejonowy. Powód nie wykazał, aby sąd pominął istotne dowody lub dokonał błędnych ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 58 § 1-3
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą, zasadami współżycia społecznego lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Granice swobody umów, które nie mogą być sprzeczne z naturą stosunku prawnego, ustawą ani zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 483 § 1
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niebędącego świadczeniem pieniężnym.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do przedstawiania dowodów.
u.z.n.k. art. 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Czyn nieuczciwej konkurencji.
u.z.n.k. art. 15
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Zakaz stosowania klauzul umownych ograniczających dostęp do rynku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowody z dokumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność klauzul umownych dotyczących zakazu konkurencji i kary umownej z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. • Nadmierny i nieuzasadniony zakres zakazu konkurencji i kary umownej. • Brak udowodnienia przez powoda wysokości dochodzonego roszczenia. • Wadliwe skonstruowanie umowy przez powoda, w tym niejasność co do podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary umownej. • Naruszenie zasady swobody umów i ograniczenie wolności działalności gospodarczej pozwanego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów). • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 58 k.c. i art. 353[1] k.c. (błędna wykładnia przepisów o zakazie konkurencji i karze umownej). • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. • Pominięcie istotnych wniosków dowodowych przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie wykazał błędów logicznego rozumowania Sądu I instancji przy dokonywanej przez niego weryfikacji przeprowadzonego postępowania dowodowego, sprzeczności jego oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też bezzasadnego pominięcia dowodów, które prowadzą do wniosków odmiennych niż poczynione przez tenże Sąd. • Zamysł prewencyjnego działania powoda poprzez umowny zakaz konkurencji zdecydowanie przekroczył dopuszczalną miarę adekwatności i represyjności w obrocie gospodarczym, a ponadto powód nie wykazał wysokości kwoty, która jego zdaniem była mu należna. • W pierwszej kolejności należy dostrzec, że strony podpisały umowę, że w razie złamania zakazu konkurencji pozwany zapłaci sam sobie karę umową. Wykładnia gramatyczna umowy wyklucza zatem możliwość dochodzenia kary umownej przez powoda.
Skład orzekający
Leszek Ciulkin
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul umownych, w szczególności zakazu konkurencji i kar umownych w kontekście zasad współżycia społecznego, dobrych obyczajów oraz swobody umów. Wskazanie na wymogi dowodowe przy dochodzeniu kar umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wadliwie skonstruowanej umowy. Należy uwzględnić indywidualne okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie klauzul umownych, zwłaszcza tych dotyczących zakazu konkurencji i kar umownych. Pokazuje również, że nawet w relacjach między przedsiębiorcami, zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje mają znaczenie.
“Kara umowna jak miecz obosieczny: jak niedbałe sformułowanie umowy może obrócić się przeciwko zamawiającemu.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.