Orzeczenie · 2020-07-13

VI SA/Wa 2742/19Uchylenie kary za przekroczenie nacisku osi po wyroku TSUE 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2020-07-13
NSATransportoweWysokawsa
transport drogowypojazdy nienormatywnekara pieniężnaprawo UETSUEwznowienie postępowaniaKPAdyrektywy UEnacisk na oś

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi litewskiej spółki U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD). Spółka domagała się uchylenia ostatecznej decyzji z 2014 r., na mocy której nałożono na nią karę pieniężną w wysokości 2000 zł za brak zezwolenia kategorii VII, co oznaczało przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Spółka wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i 7 KPA oraz art. 145b KPA, a także na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17. Wyrok ten stwierdzał, że Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom wynikającym z dyrektyw UE dotyczących maksymalnych dopuszczalnych wymiarów i obciążeń pojazdów, poprzez wymóg posiadania specjalnych zezwoleń na poruszanie się po niektórych drogach publicznych pojazdami, których nacisk pojedynczej osi napędowej wynosi 11,5 t. GITD, mimo wznowienia postępowania, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, argumentując, że polskie przepisy KPA nie przewidują wyroku TSUE jako bezpośredniej podstawy do wznowienia postępowania. Organ podkreślił zasadę trwałości decyzji ostatecznej i wskazał, że żadna z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 i 7, art. 145b KPA) nie została spełniona w sposób umożliwiający uchylenie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że GITD prawidłowo wznowił postępowanie, ale błędnie odmówił uchylenia decyzji. Sąd zinterpretował przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 7 KPA (rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd) w sposób rozszerzający, uznając, że wyrok TSUE stwierdzający niezgodność polskiego prawa z prawem UE stanowi takie rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił obowiązek państw członkowskich do wykonania wyroków TSUE, wynikający z zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TFUE) i art. 260 ust. 1 TFUE. Wskazał, że polskie prawo procesowe, w tym instytucja wznowienia postępowania, powinno być interpretowane w sposób umożliwiający skuteczne wykonanie wyroków TSUE, nawet jeśli polskie przepisy KPA nie zawierają wprost takiej podstawy jak art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które również uchyliło decyzje Inspekcji Transportu Drogowego wydane na podstawie przepisów zakwestionowanych przez TSUE, stosując art. 145 § 1 pkt 7 KPA. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję GITD oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od GITD na rzecz spółki koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego w polskim prawie na podstawie wyroku TSUE stwierdzającego niezgodność przepisów krajowych z prawem UE, nawet jeśli KPA nie zawiera wprost takiej podstawy.

Ograniczenia stosowania

Interpretacja art. 145 § 1 pkt 7 KPA w kontekście wyroków TSUE może być przedmiotem dalszych sporów, choć orzecznictwo NSA wydaje się potwierdzać tę linię.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzający naruszenie przez Polskę prawa UE może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok TSUE stwierdzający niezgodność krajowych przepisów z prawem UE może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, interpretując art. 145 § 1 pkt 7 KPA jako obejmujący sytuację, gdy zagadnienie wstępne dotyczące zgodności prawa krajowego z prawem UE zostało rozstrzygnięte przez TSUE odmiennie od oceny przyjętej przez organ administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek wykonania wyroku TSUE, wynikający z zasady lojalnej współpracy i art. 260 ust. 1 TFUE, wymaga, aby polskie prawo procesowe umożliwiało skuteczne wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych w przypadku stwierdzenia przez TSUE niezgodności krajowych przepisów z prawem UE. Instytucja wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 KPA została uznana za adekwatny mechanizm proceduralny do realizacji tego obowiązku, nawet jeśli przepisy KPA nie wymieniają wprost wyroku TSUE jako podstawy wznowienia.

Czy wyrok TSUE w sprawie C-127/17, stwierdzający naruszenie przez Polskę dyrektyw UE dotyczących dopuszczalnych wymiarów i obciążeń pojazdów, może być podstawą do uchylenia ostatecznej decyzji nakładającej karę pieniężną za naruszenie przepisów o ruchu drogowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wyrok TSUE wskazuje na niezgodność przepisów krajowych, na podstawie których wydano decyzję ostateczną, z prawem UE, to stanowi to podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia tej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE C-127/17, który zakwestionował polskie przepisy dotyczące dopuszczalnego nacisku osi pojazdów. W ocenie Sądu, skoro wyrok TSUE stwierdził naruszenie prawa UE, to decyzja wydana na podstawie zakwestionowanych przepisów powinna zostać wzruszona w trybie wznowienia postępowania, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy i obowiązkiem wykonania wyroku TSUE.

Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia ostatecznej decyzji, powołując się na zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 KPA), mimo istnienia wyroku TSUE stwierdzającego niezgodność przepisów krajowych z prawem UE, na podstawie których wydano tę decyzję?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada trwałości decyzji ostatecznej ustępuje przed obowiązkiem wykonania wyroku TSUE, który może wymagać wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązek wykonania wyroku TSUE jest fundamentalnym zobowiązaniem państwa członkowskiego, które ma pierwszeństwo przed zasadą trwałości decyzji ostatecznej, a nawet przed powagą rzeczy osądzonej, w celu zapewnienia skuteczności i realizacji celów traktatowych UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r.

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 7

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 5 i 7

k.p.a. art. 145b

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 1

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

zasada trwałości decyzji ostatecznej

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 4

k.p.a. art. 100 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2016 r. poz. 1219 art. 3

Ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania

Dz. U. z 2016 r. poz. 1219 art. 7

Ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania

Prawo o ruchu drogowym art. 64

Prawo o ruchu drogowym art. 140aa § 1-3

Prawo o ruchu drogowym art. 140ab

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

organy działają na podstawie i w granicach prawa

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm. art. 175

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm. art. 178

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm. art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 15 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 3

o.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 11

p.p.s.a. art. 272 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 151 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

lit c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE C-127/17 stwierdzający naruszenie przez Polskę prawa UE stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 KPA. • Obowiązek wykonania wyroku TSUE ma pierwszeństwo przed zasadą trwałości decyzji ostatecznej.

Odrzucone argumenty

Wyrok TSUE nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na gruncie KPA. • Przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 KPA nie zostały spełnione. • Brak jest orzeczenia sądu stwierdzającego naruszenie zasady równego traktowania (art. 145b KPA).

Godne uwagi sformułowania

zasada trwałości decyzji ostatecznej • instytucja wznowienia postępowania należy do tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego • zasada lojalnej współpracy • powinność wykonania wyroku TSUE nie może budzić najmniejszych wątpliwości • zasada równoważności nie można orzeczenia TSUE wyposażać w słabsze instrumenty jego wykonania, niż ma to miejsce w przypadku wyroku rodzimego Trybunału Konstytucyjnego • pod pojęciem zagadnienia wstępnego z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. rozumieć także należy kwestię zgodności prawa krajowego z prawem unijnym, która następnie została rozstrzygnięta przez TSUE

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Jakub Linkowski

sędzia

Danuta Szydłowska

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego w polskim prawie na podstawie wyroku TSUE stwierdzającego niezgodność przepisów krajowych z prawem UE, nawet jeśli KPA nie zawiera wprost takiej podstawy."

Ograniczenia: Interpretacja art. 145 § 1 pkt 7 KPA w kontekście wyroków TSUE może być przedmiotem dalszych sporów, choć orzecznictwo NSA wydaje się potwierdzać tę linię.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie postępowania administracyjne i jak sądy krajowe interpretują przepisy proceduralne, aby zapewnić zgodność z prawem UE. Jest to ważny przykład dla prawników zajmujących się prawem unijnym i administracyjnym.

Wyrok TSUE otwiera drzwi do wznowienia postępowań administracyjnych w Polsce – kluczowa interpretacja KPA!

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst