Orzeczenie · 2022-11-23

VI Ka 669/22

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2022-11-23
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeŚredniaokręgowy
przestępstwo skarbowefałszerstwo fakturodpowiedzialność karnasąd odwoławczyapelacjakkswspółsprawstwokoszty sądowe

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację obrońców oskarżonego A. S., syna J. i J., ur. (...), skazanego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ wyrokiem z dnia 9 marca 2022 r. (sygn. akt IV K 1235/19) za przestępstwo z art. 54 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 105 § 1 i 2 kpk, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku, dopisując po słowach „do odrębnego postępowania” słowa „i inną ustaloną osobą”. Następnie, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uchylając rozstrzygnięcia zawarte w punktach III i IV. Uchylono odpowiedzialność posiłkową spółki (...) sp. z o.o. w W. za karę grzywny oraz zobowiązanie tej spółki do zwrotu korzyści majątkowej w kwocie 2 536 185 zł. Sąd Okręgowy uznał te rozstrzygnięcia za rażąco niesprawiedliwe, wskazując na naruszenie gwarancji procesowych spółki, która została potraktowana jako „słup” i nie osiągnęła realnych korzyści majątkowych. Wskazano również na wydaną już decyzję administracyjną nakładającą zobowiązanie podatkowe na spółkę. Sąd Okręgowy zmienił również podstawę prawną rozstrzygnięcia w punkcie V, wskazując art. 34 § 2 i 4 kks zamiast błędnie wskazanego art. 34 § 3 kks, dotyczącego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. W pozostałej części zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji obrońców dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk), błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary za niezasadne. Podkreślono, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a ustalenia faktyczne, mimo oparcia na poszlakach, tworzyły zamknięty i logiczny łańcuch dowodowy. Wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań funkcjonariuszy CBŚ został uznany za bezzasadny i zmierzający do przedłużenia postępowania. Zarzut rażącej niewspółmierności kary został odrzucony, wskazując, że kara 1 roku pozbawienia wolności mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia i jest adekwatna do społecznej szkodliwości czynu, stopnia winy oraz faktu uczynienia sobie z przestępstwa źródła dochodu. Na koniec, zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3680 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 50 złotych tytułem pozostałych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności posiłkowej spółki w prawie karnym skarbowym, ocena dowodów poszlakowych, zasady wymiaru kary.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki 'słupa' i naruszenia gwarancji procesowych.

Zagadnienia prawne (5)

Czy ocena dowodów poszlakowych przez sąd pierwszej instancji była dowolna i naruszała przepis art. 7 k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Nie, ocena dowodów była swobodna, poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności, rozważeniem wszystkich stron, zgodna z wiedzą i doświadczeniem życiowym oraz logicznie uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił ocenę dowodów sądu rejonowego, wskazując, że zarzuty obrony dotyczące dowolności oceny są niezasadne. Podkreślono, że subiektywna ocena materiału dowodowego przez apelującego nie przesądza o wadliwości orzeczenia. Wyjaśniono, że zeznania świadków, którzy nie znali oskarżonego osobiście, mogą być podstawą ustaleń, jeśli opierają się na przekazanej dokumentacji lub innych dowodach.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy o przesłuchanie funkcjonariuszy prowadzących czynności ze świadkiem P. S.?

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek został słusznie oddalony, ponieważ nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzał do przedłużenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że świadek P. S. sam zgłosił się do CBŚ i nie wskazywał na ingerencję funkcjonariuszy w treść jego zeznań. Apelujący nie przedstawił okoliczności podważających rzetelność przesłuchań. Wniosek złożony na późnym etapie postępowania uznano za próbę nieuzasadnionego przedłużenia.

Czy orzeczona kara 1 roku pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna?

Odpowiedź sądu

Nie, kara jest proporcjonalna i adekwatna do okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że kara 1 roku pozbawienia wolności mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia (do 5 lat), a czyn cechował się znacznym stopniem społecznej szkodliwości i winy. Podkreślono dużą kwotę narażonego na uszczuplenie podatku (ponad 2,5 mln zł) oraz uczynienie sobie z przestępstwa źródła dochodu. Pozytywna prognoza kryminalogiczna w innej sprawie nie przesądza o możliwości warunkowego zawieszenia kary.

Czy spółka (...) sp. z o.o. mogła być pociągnięta do odpowiedzialności posiłkowej za karę grzywny i zwrot korzyści majątkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcia te zostały uchylone jako rażąco niesprawiedliwe i naruszające gwarancje procesowe.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji pominął przepisy proceduralne dotyczące odpowiedzialności posiłkowej i prawa do obrony spółki. Spółka była 'słupem', nie osiągnęła realnych korzyści, a dodatkowe zobowiązanie było niecelowe w świetle decyzji administracyjnej. Uchylenie tych rozstrzygnięć nastąpiło na podstawie art. 440 k.p.k.

Czy podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej została prawidłowo wskazana?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie wskazał art. 34 § 3 kks zamiast art. 34 § 2 i 4 kks.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy sprostował podstawę prawną zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, wskazując właściwe przepisy dotyczące tego środka karnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżony
Skarb Państwaorgan_państwowystrona postępowania (koszty)
Spółka (...) sp. z o.o.spółkaodpowiedzialny posiłkowo (uchylono)

Przepisy (19)

Główne

k.p.k. art. 105 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie orzeczenia w mocy, gdy jest rażąco niesprawiedliwe; podstawa do uchylenia rozstrzygnięć dotyczących spółki.

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Definicja 'zajmowania się sprawami gospodarczymi'; kluczowy przepis dla przypisania winy oskarżonemu.

k.k.s. art. 34 § § 2 i 4

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej jako środka karnego.

k.k.s. art. 54 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za przestępstwo skarbowe.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów; sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji nie naruszył tej zasady.

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2, 3 i 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oddalenia wniosku dowodowego; sąd odwoławczy uznał, że oddalenie wniosku o przesłuchanie funkcjonariuszy było zasadne.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego; w kontekście wniosku dowodowego obrony.

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania; zarzut podniesiony w apelacji.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Błąd w ustaleniach faktycznych; zarzut podniesiony w apelacji.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Rażąca niewspółmierność kary; zarzut podniesiony w apelacji.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy odpowiedzialności za skutki czynu zabronionego.

k.k.s. art. 24 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy odpowiedzialności posiłkowej spółki za karę grzywny.

k.k.s. art. 24 § § 5

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy zobowiązania spółki do zwrotu korzyści majątkowej.

k.k.s. art. 34 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy pozbawienia praw publicznych; błędnie wskazany przez sąd pierwszej instancji.

k.k.s. art. 37 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy nadzwyczajnego obostrzenia kary.

u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa do wymierzenia opłaty za postępowanie karne.

u.o.p.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa do wymierzenia opłaty za postępowanie karne.

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa do wymierzenia opłaty za postępowanie karne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie odpowiedzialności posiłkowej spółki ze względu na naruszenie gwarancji procesowych i brak realnych korzyści. • Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji wyroku. • Zmiana podstawy prawnej orzeczenia o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych. • Zarzuty dotyczące rażącej niewspółmierności orzeczonej kary. • Wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań funkcjonariuszy CBŚ.

Godne uwagi sformułowania

przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. • nie upoważnia do automatycznego uznania, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe • nie sposób podzielić ponadto stanowiska apelującego, jakoby Sąd Rejonowy w sprawie niniejszej uczynił sobie „ekwiwalent orzekania” z ustaleń Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie, poczynionych w sprawie o sygn. akt IV k 437/115 • w procesie poszlakowym łańcuch wiążących się ze sobą poszlak można uznać za zamknięty tylko wówczas, gdy każda z poszlak będąca ogniwem tego łańcucha ustalona została w sposób nie budzący wątpliwości i uniemożliwiający jakiekolwiek inne rozważania • rażąca niewspółmierność kary zachodzi wówczas, gdy sąd I instancji w sposób jaskrawy nie wyważy rodzaju i wysokości wymierzanej kary z okolicznościami przewidzianymi w art. 12 i 13 k.k.s. • Spółka ta założona została na tzw. 'słupa', a korzyści majątkowe płynące z wykonywania w jej imieniu transakcji, od których nieodprowadzany był podatek VAT, trafiały od razu do osób faktycznie zajmujących się sprawami gospodarczymi tej spółki.

Skład orzekający

Michał Bukiewicz

przewodniczący

Michał Chojnowski

sędzia

Anna Zawadka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności posiłkowej spółki w prawie karnym skarbowym, ocena dowodów poszlakowych, zasady wymiaru kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki 'słupa' i naruszenia gwarancji procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji, szczególnie w zakresie ochrony praw procesowych podmiotów, które nie odniosły faktycznych korzyści z przestępstwa. Uchylenie odpowiedzialności posiłkowej spółki 'słupa' jest istotnym aspektem.

Sąd Okręgowy chroni spółkę 'słupa' przed odpowiedzialnością karną – kluczowe zmiany w wyroku skazującym.

Dane finansowe

opłata: 3680 PLN

pozostałe koszty sądowe: 50 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst