VI Ka 191/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego P. R. od wyroku Sądu Rejonowego w Iławie, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oskarżony został pierwotnie skazany za urządzanie gier hazardowych na automatach wbrew przepisom ustawy. Sąd Okręgowy uznał, że apelacja obrońcy, kwestionująca kwalifikację prawną czynu, zasługuje na uwzględnienie, jednakże uchylił wyrok z innych powodów. Stwierdzono rażące naruszenie prawa procesowego, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 kpk. Sąd Rejonowy prowadził rozprawę w trybie zwyczajnym pod nieobecność oskarżonego, mimo że jego obecność była obowiązkowa. Przejście z trybu uproszczonego na zwyczajny nastąpiło po przekroczeniu terminu 21 dni, co zgodnie z art. 484 § 2 kpk wymagało zmiany trybu, ale również obligowało do zapewnienia obecności oskarżonego. Sąd Okręgowy powołał się na dominujący kierunek orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym odczytanie wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym nie jest równoznaczne ze złożeniem wyjaśnień przed sądem, co jest warunkiem prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego w trybie zwyczajnym (art. 376 § 2 kpk). Brak obecności oskarżonego, gdy była ona obowiązkowa, stanowi naruszenie prawa do obrony i skutkuje obligatoryjnym uchyleniem wyroku przez sąd odwoławczy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie w trybie zwyczajnym, zwłaszcza po zmianie trybu z uproszczonego, oraz znaczenie złożenia wyjaśnień przed sądem.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze zmianą trybu postępowania i nieobecnością oskarżonego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prowadzenie rozprawy w trybie zwyczajnym pod nieobecność oskarżonego, który nie złożył wyjaśnień przed sądem, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, będące bezwzględną przyczyną odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie rozprawy w trybie zwyczajnym pod nieobecność oskarżonego, który nie złożył wyjaśnień przed sądem, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego (art. 439 § 1 pkt 11 kpk).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odczytanie wyjaśnień oskarżonego złożonych na etapie postępowania przygotowawczego nie jest równoznaczne ze złożeniem wyjaśnień przed sądem w trybie zwyczajnym. W związku z tym, obecność oskarżonego na rozprawie była obowiązkowa, a jej brak, mimo prawidłowego zawiadomienia, stanowi uchybienie, które obliguje sąd odwoławczy do uchylenia wyroku.
Czy przekroczenie terminu 21 dni w postępowaniu uproszczonym skutkuje zmianą trybu na zwyczajny i jakie są tego konsekwencje procesowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przekroczenie terminu 21 dni w postępowaniu uproszczonym skutkuje zmianą trybu na zwyczajny, co oznacza, że dalsze czynności procesowe powinny być prowadzone zgodnie z przepisami trybu zwyczajnego, w tym z uwzględnieniem obligatoryjnej obecności oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (I KZP 12/13), która potwierdza, że zmiana trybu z uproszczonego na zwyczajny nie pozbawia skuteczności czynności już dokonanych, ale wywołuje konsekwencje właściwe dla trybu zwyczajnego, w tym obowiązek obecności oskarżonego na rozprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Przedstawiciel Urzędu Celnego w E. | organ_państwowy | oskarżyciel |
| L. K. | osoba_fizyczna | świadkowi |
Przepisy (12)
Główne
kks art. 107 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Ustawa o grach hazardowych
kpk art. 439 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
kpk art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 479 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 479 § § 2
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 113
Kodeks postępowania karnego
w zw. z art. 113 § 1 kks
kpk art. 484 § § 2
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 376 § § 2
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 377 § § 4
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 436
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego polegające na prowadzeniu rozprawy w trybie zwyczajnym pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy kwestionująca kwalifikację prawną czynu jako przestępstwa skarbowego (obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 § 1 kks).
Godne uwagi sformułowania
rozpoznano sprawę w trybie zwyczajnym podczas nieobecności oskarżonego P. R., którego obecność była obowiązkowa • rażące naruszenie prawa, mającego rangę bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 11 kpk • odczytanie wyjaśnień złożonych przez oskarżonego w postępowaniu przygotowawczym nie odpowiada wymogowi złożenia wyjaśnień • nie można uznać za możliwe prowadzenia rozprawy na podstawie art. 376 § 2 kpk, jeżeli oskarżony nie złożył wyjaśnień przed sądem
Skład orzekający
Natalia Burandt
przewodnicząca-sprawozdawca
Irena Śmietana
sędzia
Elżbieta Kosecka – Sobczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie w trybie zwyczajnym, zwłaszcza po zmianie trybu z uproszczonego, oraz znaczenie złożenia wyjaśnień przed sądem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze zmianą trybu postępowania i nieobecnością oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów proceduralnych w prawie karnym i jak ich naruszenie może prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały rozstrzygnięte.
“Nawet jeśli jesteś winny, sąd musi przestrzegać procedur! Wyrok uchylony z powodu nieobecności oskarżonego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.