VI GC 1134/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Rybniku rozpoznał sprawę dotyczącą zakupu samochodu, w której występowały dwa powództwa: główne M. S. przeciwko (...) sp. z o.o. o zapłatę oraz wzajemne (...) sp. z o.o. przeciwko M. S. o zapłatę. W powództwie głównym M. S. domagał się zwrotu zadatku w podwójnej wysokości, argumentując, że odstąpił od umowy z powodu wprowadzenia go w błąd przez sprzedawcę co do wyposażenia zamówionego pojazdu. Pozwany (...) sp. z o.o. wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając brak podstaw faktycznych i prawnych oraz udowodnienia roszczenia. Jednocześnie, w powództwie wzajemnym, pozwany domagał się od M. S. zapłaty kary umownej w wysokości 10% wartości zamówienia, pomniejszonej o wpłacony zadatek. Sąd, po analizie materiału dowodowego, oddalił powództwo główne M. S., uznając, że powód nie wykazał, aby został wprowadzony w błąd przez sprzedawcę. Sąd ustalił, że powód otrzymał katalog i cennik, a podpisane zamówienie nie obejmowało dodatkowego wyposażenia, o które później się upominał. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał należytej staranności przy zawieraniu umowy, nie zapoznając się dokładnie z dokumentami. W konsekwencji, sąd zasądził od M. S. na rzecz (...) sp. z o.o. kwotę 9 878 zł tytułem kary umownej, oddalając powództwo wzajemne w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, obciążając nimi M. S. w całości w sprawie głównej i w przeważającej części w sprawie wzajemnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zadatku, kary umownej, odpowiedzialności stron przy zawieraniu umowy sprzedaży, a także stosowania przepisów o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i umowy, ale zasady prawne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstąpienie od umowy sprzedaży samochodu przez kupującego z powodu rzekomego wprowadzenia w błąd co do wyposażenia uzasadnia żądanie zwrotu zadatku w podwójnej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kupujący nie wykazał należytej staranności przy zawieraniu umowy i nie został wprowadzony w błąd przez sprzedawcę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kupujący otrzymał wszystkie niezbędne informacje (katalog, cennik), a podpisane zamówienie nie zawierało spornego wyposażenia. Brak należytej staranności kupującego przy zawieraniu umowy wyklucza możliwość skutecznego odstąpienia od umowy z winy sprzedawcy.
Czy odstąpienie od umowy sprzedaży samochodu z przyczyn leżących po stronie kupującego uzasadnia obciążenie go karą umowną przewidzianą w umowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa przewiduje karę umowną na wypadek odstąpienia od umowy z przyczyn nieleżących po stronie sprzedawcy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przyczyna odstąpienia od umowy leżała po stronie kupującego, co zgodnie z § 4 warunków zamówienia uzasadniało naliczenie kary umownej w wysokości 10% ceny netto samochodu.
Czy opóźnienie w zapłacie kary umownej stanowi opóźnienie w transakcji handlowej w rozumieniu ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna jako świadczenie pieniężne nie jest objęta zakresem tej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym kara umowna nie jest ani odpłatną dostawą towarów, ani odpłatnym świadczeniem usług, a zatem nie rodzi skutków wynikających z ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. w B. | spółka | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany wzajemny |
| (...) sp. z o.o. w B. | spółka | powód wzajemny |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 394 § 1
Kodeks cywilny
Zadatek daje możliwość zachowania go przez drugą stronę w razie niewykonania umowy lub żądania zwrotu w podwójnej wysokości, jeśli sam go dał.
k.c. art. 483 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość zastrzeżenia kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
Pomocnicze
k.c. art. 395 § 1
Kodeks cywilny
Dopuszcza możliwość odstąpienia od umowy.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Określa skutki zastrzeżenia kary umownej.
u.p.n.o.t.h. art. 4 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Definicja transakcji handlowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kupujący nie wykazał należytej staranności przy zawieraniu umowy. • Kupujący otrzymał katalog i cennik, a zamówienie nie obejmowało spornego wyposażenia. • Odstąpienie od umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie kupującego. • Kara umowna została prawidłowo naliczona zgodnie z umową. • Opóźnienie w zapłacie kary umownej nie podlega przepisom o transakcjach handlowych.
Odrzucone argumenty
Kupujący został wprowadzony w błąd co do wyposażenia samochodu. • Sprzedawca zapewniał, że zamówiony pojazd będzie taki sam jak testowy. • Kupujący domagał się zwrotu zadatku w podwójnej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
Przekonanie zaś powoda, że za kwotę 183 000 zł zamówił pojazd z dodatkowym wyposażeniem w cenie katalogowej 20 000 zł, nie znajduje żadnego uzasadnienia. • To nie zatem działanie pozwanego było wadliwe czy wprowadzające w błąd, lecz sam powód nie wykazał się wskazaną w tej sytuacji uwagą i starannością. • Przedmiot świadczenia będący karą umowną, a więc świadczeniem pieniężnym nie stanowi ani odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług.
Skład orzekający
Barbara Golec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zadatku, kary umownej, odpowiedzialności stron przy zawieraniu umowy sprzedaży, a także stosowania przepisów o terminach zapłaty w transakcjach handlowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i umowy, ale zasady prawne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne czytanie umów i dokumentów, zwłaszcza przy zakupach o dużej wartości. Pokazuje też pułapki związane z karami umownymi i zadatkiem.
“Kupiłeś auto i żałujesz? Uważaj na karę umowną i zadatek – sąd wyjaśnia, kiedy możesz stracić pieniądze.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 1817 PLN
kara umowna: 9878 PLN
zwrot kosztów procesu: 2100 PLN
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.