VI GA 101/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy J. G. i R. G. złożyli wniosek o ustanowienie kuratora dla Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K. w celu reprezentowania jej w postępowaniu sądowym, w którym jedyny członek zarządu wspólnoty, J. G., był jednocześnie stroną powodową. Sąd Rejonowy w Koszalinie oddalił ten wniosek, argumentując, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 42 § 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi podstawę do ustanowienia kuratora dla osoby prawnej, gdy ta nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku organów. Sąd wskazał również, że kompetencje kuratora są wąsko określone i nie obejmują reprezentowania osoby prawnej w procesie, a w przypadku wspólnot mieszkaniowych właściwszym przepisem może być art. 26 ustawy o własności lokali, dotyczący zarządcy przymusowego. Sąd Rejonowy podkreślił, że sąd rejestrowy nie jest właściwy do ustanowienia kuratora procesowego w trybie art. 69 Kodeksu postępowania cywilnego. Apelacja wnioskodawców zarzucała naruszenie art. 42 § 1 KC, art. 33¹ § 1 KC, art. 69 KPC oraz art. 26 ust. 1 ustawy o własności lokali. Wnioskodawcy argumentowali, że sytuacja, w której członek zarządu jest jednocześnie stroną przeciwną, uniemożliwia prawidłową reprezentację wspólnoty i wymaga ustanowienia kuratora. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy uznał, że art. 42 KC nie może stanowić podstawy do ustanowienia kuratora dla reprezentowania wspólnoty w procesie, gdyż jego kompetencje są ograniczone do czynności zmierzających do powołania organów lub likwidacji osoby prawnej. Sąd podkreślił, że kurator nie może trwale zastępować organu osoby prawnej. Odnosząc się do art. 69 KPC, sąd stwierdził, że właściwym do ustanowienia kuratora procesowego jest sąd orzekający w danej sprawie, a nie sąd rejestrowy. Sąd Okręgowy uznał również, że zarzut naruszenia art. 26 ustawy o własności lokali jest niezasadny, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, a jedynie był rozważany jako potencjalne rozwiązanie. Sąd podkreślił, że potrzeby osoby prawnej powinny decydować o zakresie reprezentacji, a nie interesy strony przeciwnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustanowienia kuratora dla wspólnot mieszkaniowych w sytuacjach konfliktu interesów oraz właściwości sądów w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów członka zarządu i wspólnoty w kontekście postępowania sądowego. Nie rozstrzyga ostatecznie kwestii zarządcy przymusowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji, gdy jedyny członek zarządu wspólnoty mieszkaniowej jest jednocześnie stroną powodową w toczącym się postępowaniu sądowym, możliwe jest ustanowienie kuratora dla wspólnoty na podstawie art. 42 § 1 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie są spełnione przesłanki do ustanowienia kuratora dla wspólnoty mieszkaniowej na podstawie art. 42 § 1 KC w celu reprezentowania jej w procesie, gdyż kompetencje kuratora są wąsko określone i nie obejmują trwałego zastępowania organu osoby prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 42 KC dotyczy sytuacji braku organów osoby prawnej i ustanowienia kuratora w celu powołania organów lub likwidacji. Kurator nie może być traktowany jako organ i trwale zastępować jego funkcje w procesie. W przypadku wspólnot mieszkaniowych, bardziej właściwe mogą być inne instytucje, jak zarządca przymusowy z ustawy o własności lokali.
Czy sąd rejestrowy jest właściwy do ustanowienia kuratora procesowego na podstawie art. 69 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rejestrowy nie posiada kompetencji do ustanowienia kuratora procesowego na podstawie art. 69 KPC. Właściwym jest sąd orzekający w danej sprawie.
Uzasadnienie
Przepis art. 69 KPC jednoznacznie wskazuje, że właściwym do ustanowienia kuratora jest sąd orzekający w sprawie, w której strona nie ma przedstawiciela ustawowego lub organu powołanego do reprezentowania.
Czy art. 26 ustawy o własności lokali stanowi podstawę do ustanowienia zarządcy przymusowego w sytuacji konfliktu interesów członka zarządu i wspólnoty?
Odpowiedź sądu
Art. 26 ustawy o własności lokali może być rozważany jako właściwy tryb rozwiązania problemu braku lub nieprawidłowego działania zarządu wspólnoty, jednakże sąd drugiej instancji nie rozstrzygał o jego zastosowaniu, a jedynie wskazał na jego istnienie jako normy szczególnej.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał art. 26 ustawy o własności lokali jako potencjalnie właściwy, podkreślając jego szerszy zakres zastosowania niż art. 42 KC. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu jest niezasadny, gdyż nie stanowił on podstawy rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Wspólnota Mieszkaniowa (...) przy ul. (...) w K. | inne | uczestnik postępowania |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 42 § § 1
Kodeks cywilny
Przesłankami ustanowienia kuratora dla osoby prawnej są: brak organów powołanych do prowadzenia spraw osoby prawnej oraz niemożność prowadzenia swych spraw przez osobę prawną z tego powodu. Kompetencje kuratora ograniczają się do czynności zmierzających do powołania organów lub likwidacji osoby prawnej.
Pomocnicze
k.c. art. 42 § § 2
Kodeks cywilny
Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację.
k.c. art. 33¹ § § 1
Kodeks cywilny
Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.
k.p.c. art. 603 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o ustanowienie kuratora podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd rejestrowy.
k.p.c. art. 69
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ustanowi kuratora dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, jak również dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, na wniosek strony przeciwnej, jeżeli strona ta podejmuje przeciwko drugiej stronie czynność procesową niecierpiącą zwłoki. Właściwy jest sąd orzekający w danej sprawie.
k.p.c. art. 174 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w przypadku braku organu powołanego do reprezentacji strony.
k.p.c. art. 379 § pkt. 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku braku organu powołanego do reprezentacji strony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach rozpoznawanych w trybie procesowym do innych postępowań.
u.w.l. art. 26 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Przymusowy zarząd we wspólnotach mieszkaniowych w przypadku niepowołania zarządu lub niewykonywania przez niego obowiązków. Sąd określa zakres uprawnień zarządcy i jego wynagrodzenie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Ustanowienie kuratora dla wspólnoty mieszkaniowej na podstawie art. 42 KC w celu reprezentowania jej w procesie, gdy jedyny członek zarządu jest stroną przeciwną. • Ustanowienie kuratora procesowego przez sąd rejestrowy na podstawie art. 69 KPC. • Niewłaściwa wykładnia art. 26 ustawy o własności lokali prowadząca do przyjęcia, że właściwym trybem jest ustanowienie zarządcy przymusowego, a nie kuratora.
Godne uwagi sformułowania
kompetencje kuratora są wąsko i precyzyjnie określone • kurator ustanowiony na podstawie art. 42 § 1 kc nie może występować jako organ osoby prawnej • sąd rejestrowy nie posiada kompetencji do powołania kuratora na podstawie art. 69 kpc
Skład orzekający
Marek Ciszewski
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Lubelska
sędzia
Krystyna Szóstak – Werner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia kuratora dla wspólnot mieszkaniowych w sytuacjach konfliktu interesów oraz właściwości sądów w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów członka zarządu i wspólnoty w kontekście postępowania sądowego. Nie rozstrzyga ostatecznie kwestii zarządcy przymusowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej w sytuacji konfliktu interesów, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Kto reprezentuje wspólnotę, gdy zarządca jest stroną sporu? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.