VI ACa 1188/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uznania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowień wzorca umowy pożyczki stosowanego przez (...) S.A. z siedzibą w W. Kwestionowane postanowienia dotyczyły sytuacji, w której pożyczkobiorca spłaca całość zobowiązania przed terminem. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że postanowienie to jest niedozwolone, ponieważ konsumentowi spłacającemu pożyczkę przed terminem nie przysługuje obniżenie zobowiązania o stosowną część opłaty za obsługę pożyczki w domu oraz składki ubezpieczeniowej, które muszą być uiszczone w pełnej wysokości. Sąd uznał, że jest to rażące naruszenie interesów konsumenta i sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż konsument ponosi koszty, nie otrzymując w zamian ekwiwalentnego świadczenia. Pozwany wniósł apelację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 233 § 1 kpc, art. 227 kpc) oraz prawa materialnego (m.in. art. 385¹ § 1 kc, art. 813 § 1 kc). Sąd Apelacyjny w Warszawie, choć uwzględnił jeden zarzut proceduralny dotyczący nieuwzględnienia dowodu z zeznań świadka A. K., podzielił w całości ocenę prawną Sądu Okręgowego. Stwierdził, że opłata za obsługę pożyczki w domu, wbrew twierdzeniom pozwanego, nie jest ryczałtowa, lecz zależy od okresu spłaty i wysokości pożyczki, a jej pobieranie w pełnej wysokości mimo wcześniejszej spłaty narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń. Podobnie, konsument ponosi koszty składki ubezpieczeniowej mimo braku ochrony ubezpieczeniowej po rozwiązaniu umowy pożyczki. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od pozwanego na rzecz Prezesa UOKiK zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących przedterminowej spłaty pożyczek, zwłaszcza w kontekście kosztów dodatkowych (ubezpieczenie, obsługa). Podkreślenie zasady ekwiwalentności świadczeń i ochrony konsumenta.
Dotyczy konkretnego typu klauzul w umowach pożyczek konsumenckich. Interpretacja może być stosowana do podobnych postanowień w innych umowach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące przedterminowej spłaty pożyczki, które nie przewiduje proporcjonalnego obniżenia kosztów ubezpieczenia i obsługi pożyczki, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolone, ponieważ rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż konsument ponosi koszty, nie otrzymując w zamian ekwiwalentnego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobieranie pełnej składki ubezpieczeniowej i opłaty za obsługę pożyczki w domu mimo wcześniejszej spłaty zobowiązania, gdy ochrona ubezpieczeniowa i usługa obsługi przestają być świadczone, narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń i dobre obyczaje.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa procesowego, oddalając wnioski dowodowe pozwanego?
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, częściowo nie. Sąd Apelacyjny uwzględnił zarzut naruszenia prawa procesowego w zakresie nieuwzględnienia dowodu z zeznań świadka A. K., jednak pozostałe zarzuty dotyczące pominięcia dowodów uznał za nieuzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe o zeznania świadka A. K., ale stwierdził, że nie zmieniło to ustaleń faktycznych i oceny prawnej Sądu Okręgowego. W odniesieniu do innych pominiętych dowodów, uznał, że pozwany nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu, co uniemożliwia skuteczne powoływanie się na te uchybienia w apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Sąd stosuje definicję niedozwolonych postanowień umownych, wskazując, że postanowienie nie dotyczy świadczenia głównego, a kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Pomocnicze
k.c. art. 813 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd odniósł się do przepisu dotyczącego zwrotu składki ubezpieczeniowej, wskazując, że nawet jeśli na gruncie poprzedniego stanu prawnego zwrot nie był możliwy, to po zmianie przepisów pozwany powinien renegocjować umowę. Podkreślono, że relacje między ubezpieczycielem a ubezpieczającym nie mogą negatywnie wpływać na sytuację konsumenta.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Sąd powołał się na zasadę uczciwości kontraktowej w kontekście oceny postanowień umowy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny dowodów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego dopuszczalności dowodu.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wskazał na brak zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu, co uniemożliwia skuteczne powoływanie się na uchybienia procesowe w apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
u.z.k.c. art. 5
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks cywilny
Zarzut niezastosowania przepisu dotyczącego oceny umowy ubezpieczenia grupowego.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wskazał, że zaniechanie stosowania wzorca po złożeniu pozwu nie ma znaczenia, jeśli pozew został złożony przed upływem 6 miesięcy od ustania stosowania wzorca.
k.p.c. art. 479¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddalił wniosek dowodowy jako sprekludowany wobec treści przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter postanowień wzorca umowy dotyczących przedterminowej spłaty pożyczki, które nie przewidują proporcjonalnego obniżenia kosztów ubezpieczenia i obsługi. • Naruszenie zasady ekwiwalentności świadczeń i dobrych obyczajów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc, art. 227 kpc) w zakresie oceny dowodów i oddalenia wniosków dowodowych. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 385¹ § 1 kc, art. 813 § 1 kc, art. 3 kc) w zakresie zastosowania i interpretacji przepisów. • Twierdzenie o ryczałtowym charakterze opłaty za obsługę pożyczki w domu. • Argumentacja dotycząca stosowania przepisów o zwrocie składki ubezpieczeniowej na gruncie poprzedniego stanu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
konsumentowi spłacającemu pożyczkę przed terminem określonym w umowie nie przysługuje analogiczne obniżenie zobowiązania o stosowną część opłaty za obsługę pożyczki w domu oraz składki ubezpieczeniowej • rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami • nie otrzymując w zamian ekwiwalentnego świadczenia • nie można zaakceptować przenoszenia na konsumenta ryzyka związanego z prowadzoną działalnością (...) i obciążania go kosztami, których pozwany nie ponosi w przypadku wcześniejszej spłaty pożyczki • świadczenia stron nie są ekwiwalentne
Skład orzekający
Krzysztof Tucharz
przewodniczący
Agata Wolkenberg
sprawozdawca
Irena Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących przedterminowej spłaty pożyczek, zwłaszcza w kontekście kosztów dodatkowych (ubezpieczenie, obsługa). Podkreślenie zasady ekwiwalentności świadczeń i ochrony konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzul w umowach pożyczek konsumenckich. Interpretacja może być stosowana do podobnych postanowień w innych umowach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (pożyczki) i ważnej kwestii ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami. Pokazuje, jak sądy interpretują klauzule abuzywne w praktyce.
“Czy musisz płacić pełne koszty ubezpieczenia i obsługi pożyczki, gdy spłacasz ją wcześniej? Sąd Apelacyjny odpowiada!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.