Orzeczenie · 2026-02-18

V KK 395/25Uchylenie wyroku skarbowego rażącą niewspolmiernosc kary

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-18
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyprzestępstwo skarbowehazardskład sądunaruszenie prawa procesowegopostępowanie odwoławcze

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego B. S. oraz pełnomocnika interwenienta od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Żyrardowie. Skazany został uznany za winnego popełnienia ciągu przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s., za co wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszoną oraz grzywnę. Kasacja podniosła zarzut rażącej obrazy prawa, w tym naruszenia art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k. polegającego na rozpoznaniu sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, podczas gdy kwalifikacja prawna czynu obligowała do rozpoznania sprawy w składzie trzech sędziów. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nienależyte obsadzenie sądu odwoławczego, co stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy nie podzielił natomiast zarzutu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, wskazując, że postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie dochodzenia, a finansowy organ postępowania przygotowawczego był uprawniony do wniesienia aktu oskarżenia. W związku z uchyleniem wyroku, sprawę przekazano Sądowi Okręgowemu w Płocku do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu odwoławczego w sprawach o przestępstwa skarbowe, w szczególności gdy zastosowano obostrzenie z art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s. oraz kwestie związane z kompetencjami organów do wnoszenia aktu oskarżenia w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym w formie dochodzenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przestępstwami skarbowymi i procedurą ich rozpoznawania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, gdy kwalifikacja prawna czynu (ciąg przestępstw skarbowych z art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s.) obliguje do rozpoznania sprawy w składzie trzech sędziów, stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, gdy wymagany jest skład trzyosobowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci sądu nienależycie obsadzonego.

Uzasadnienie

Zastosowanie nadzwyczajnego obostrzenia kary przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s. obliguje sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k., nawet jeśli postępowanie przygotowawcze mogło być prowadzone w formie dochodzenia. Wydanie wyroku w składzie jednoosobowym stanowi naruszenie tej zasady.

Czy wniesienie aktu oskarżenia przez finansowy organ postępowania przygotowawczego, gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie dochodzenia, stanowi brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.)?

Odpowiedź sądu

Nie, wniesienie aktu oskarżenia przez finansowy organ postępowania przygotowawczego w sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie dochodzenia, nie stanowi braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

Uzasadnienie

Finansowy organ postępowania przygotowawczego był uprawniony do samodzielnego wniesienia i popierania aktu oskarżenia, gdyż postępowanie było prowadzone w formie dochodzenia, które nie było objęte nadzorem prokuratora. Legalność formy postępowania przygotowawczego ustala się według stanu sprawy w chwili jego wszczęcia, a nie ex post. Sąd jest wyłącznym dysponentem skargi i nie jest związany oceną prawną zdarzeń wskazaną w akcie oskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony B. S.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Regionalna w Katowicach delegowana do Prokuratury Krajowejorgan_państwowyprokurator
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowegoorgan_państwowyoskarżyciel
F. Sp. z o.o.spółkainterwenient

Przepisy (17)

Główne

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § § 1 pkt 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

k.p.k. art. 151a § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 155 § § 1 i § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 449 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 2 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 344a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, podczas gdy wymagany był skład trzyosobowy.

Odrzucone argumenty

Brak skargi uprawnionego oskarżyciela z powodu wniesienia aktu oskarżenia przez finansowy organ postępowania przygotowawczego.

Godne uwagi sformułowania

w realiach niniejszej sprawy podniesione zostały zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn odwoławczych • zastosowanie w rozstrzygnięciu sądu w I instancji nadzwyczajnego obostrzenia kary przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s., wykluczającego prowadzenie postępowania przygotowawczego w formie uproszczonej (...) obligowało sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzech sędziów • wydanie zaskarżonego wyroku w składzie jednoosobowym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. art. 29 § 1 k.p.k. w postaci sądu nienależycie obsadzonego – w składzie niewłaściwym pod względem liczbowym • żaden z sądów orzekających w niniejszej sprawie nie zanegował kompetencji finansowego organu postępowania przygotowawczego do wniesienia w niniejszej sprawie aktu oskarżenia • Legalność formy postępowania przygotowawczego ustalana jest według stanu sprawy w chwili jego wszczęcia, prowadzenia postępowania i wniesienia aktu oskarżenia, a nie ex ante późniejszej oceny sądu.

Skład orzekający

Anna Dziergawka

przewodniczący

Stanisław Stankiewicz

członek

Ryszard Witkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu odwoławczego w sprawach o przestępstwa skarbowe, w szczególności gdy zastosowano obostrzenie z art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s. oraz kwestie związane z kompetencjami organów do wnoszenia aktu oskarżenia w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym w formie dochodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przestępstwami skarbowymi i procedurą ich rozpoznawania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w prawie karnym skarbowym – prawidłowego składu sądu odwoławczego, co ma kluczowe znaczenie dla gwarancji procesowych. Pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku.

“Błąd w składzie sądu odwoławczego uchyla wyrok w sprawie o hazard!”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst