V KK 388/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych Z.A. (za handel ludźmi) i E.K. (za ułatwianie prostytucji). Obrońca Z.A. zarzucał m.in. błędne zastosowanie art. 253 § 1 k.k., twierdząc, że jednorazowa transakcja nie wyczerpuje znamion przestępstwa handlu ludźmi, oraz naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. Obrońca E.K. podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierzetelne rozpoznanie apelacji, a także zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia art. 7, 92, 410, 148 i 171 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego art. 253 § 1 k.k., Sąd Najwyższy potwierdził dominujący pogląd, że dla bytu tego przestępstwa wystarczająca jest transakcja dotycząca jednej osoby, a użycie liczby mnogiej w przepisie nie ogranicza jego stosowania do przypadków z udziałem co najmniej dwóch osób. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k., wskazując, że zasada in dubio pro reo nie nakłada obowiązku przyjęcia najkorzystniejszej dla oskarżonego wykładni, jeśli sąd jej nie podziela. Kasacja obrońcy E.K. została uznana za bezzasadną, ponieważ Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne, a Sąd Okręgowy uwzględnił wskazania sądu odwoławczego w ponownym postępowaniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że błędne ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 253 § 1 k.k. w zakresie definicji handlu ludźmi oraz stosowania zasady in dubio pro reo.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wykładni konkretnych przepisów prawa karnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy jednorazowa transakcja sprzedaży człowieka wyczerpuje znamiona przestępstwa handlu ludźmi z art. 253 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jednorazowa transakcja sprzedaży człowieka jest wystarczająca do uznania przestępstwa handlu ludźmi z art. 253 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że użycie liczby mnogiej w art. 253 § 1 k.k. ('handel ludźmi') nie oznacza ograniczenia odpowiedzialności do przypadków z udziałem co najmniej dwóch osób. Ochrona prawna dotyczy każdego człowieka, a o prowadzeniu handlu decyduje moment podjęcia działalności, niezależnie od liczby sprzedanych osób. Interpretacja ta jest zgodna z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski.
Czy sąd jest zobowiązany do przyjęcia najkorzystniejszej dla oskarżonego wykładni przepisu prawa materialnego w sytuacji rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro reo nie nakłada na sąd obowiązku przyjęcia najkorzystniejszej dla oskarżonego wykładni, jeśli sąd tej wykładni co do zasady nie podziela.
Uzasadnienie
Zasada in dubio pro reo zakazuje czynienia niekorzystnych domniemań w sytuacji, gdy stan dowodów nie pozwala na ustalenie faktów, ale nie nakłada na sąd obowiązku stosowania zawsze najkorzystniejszej wykładni przepisu prawa materialnego.
Czy protokoły przesłuchań świadków sporządzone przez funkcjonariusza policji, zawierające schematyczne zapisy i ujednoliconą strukturę, mogą stanowić dowód w sprawie?
Odpowiedź sądu
Tak, protokoły te mogą stanowić dowód, jeśli oddają treść informacji uzyskanych od świadków, nawet jeśli nie są dosłownym zapisem ich wypowiedzi, a sąd oceni je krytycznie w kontekście całokształtu materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sposób sporządzenia protokołów przez P. G. był praktykowany i prawidłowo oddawał treść utrwalanego dowodu. Nawet jeśli nie był to dosłowny zapis, a forma schematyczna, nie pozbawiało to czynności cech prawidłowego nośnika dowodu. Sąd I instancji rzetelnie przeanalizował te protokoły, dostrzegając podobieństwa i odmienności, i uznał je za wiarygodne, co zostało potwierdzone przez Sąd Apelacyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.A. | osoba_fizyczna | skazany |
| E.K. | osoba_fizyczna | skazana |
| adwokat K. P. | inne | obrońca |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 253 § § 1
Kodeks karny
Przepis penalizuje handel ludźmi, a dla bytu przestępstwa wystarczająca jest transakcja dotycząca jednej osoby.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zastosowanie względniejszego przepisu prawa karnego.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.k. art. 204 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący ułatwiania prostytucji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
Czynienie sobie stałego źródła dochodu.
k.k. art. 45 § § 1
Kodeks karny
Środek karny w postaci przepadku.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wskazania sądu odwoławczego przy przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Swobodna ocena dowodów.
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
Zasada bezpośredniości.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Całokształt okoliczności.
k.p.k. art. 148
Kodeks postępowania karnego
Uzasadnienie wyroku.
k.p.k. art. 171
Kodeks postępowania karnego
Zakaz stosowania niedozwolonych metod przesłuchania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednorazowa transakcja sprzedaży człowieka wyczerpuje znamiona przestępstwa handlu ludźmi z art. 253 § 1 k.k. • Zasada in dubio pro reo nie nakłada obowiązku przyjęcia najkorzystniejszej wykładni prawa. • Sąd Okręgowy prawidłowo uwzględnił wskazania Sądu Apelacyjnego w ponownym postępowaniu. • Protokoły przesłuchań świadków sporządzone przez P. G. mogą stanowić dowód, jeśli odzwierciedlają treść zeznań i zostały ocenione w całokształcie materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Jednorazowa transakcja sprzedaży człowieka nie wyczerpuje znamion przestępstwa handlu ludźmi z art. 253 § 1 k.k. • Naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez niezastosowanie korzystniejszej wykładni przepisu art. 253 § 1 k.k. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nierzetelne rozpoznanie apelacji. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 92, 410, 148, 171 k.p.k.) poprzez błędną ocenę dowodów i ustalenia faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
oczywiście bezzasadne • nie ulegało wątpliwości, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował normę prawa karnego materialnego • nie podzielił zatem mniejszościowego poglądu, zgodnie z którym dla bytu przestępstwa handlu ludźmi nie jest wystarczająca transakcja, której przedmiotem była jedna osoba • nie można racjonalnie utrzymywać, że ustawodawca polski realizując międzynarodowe zobowiązania, zdecydował się na wprowadzenie karalności za uprawianie handlu co najmniej dwojgiem ludzi, lecz uznał za legalną taką działalność dotyczącą tylko jednej osoby • nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k., podnosząc wątpliwości strony co do treści ustaleń faktycznych lub co do sposobu interpretacji prawa • błędne ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy kasacji
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 253 § 1 k.k. w zakresie definicji handlu ludźmi oraz stosowania zasady in dubio pro reo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wykładni konkretnych przepisów prawa karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii wykładni przepisu dotyczącego handlu ludźmi, co ma znaczenie dla praktyki prawniczej i społecznej. Rozstrzygnięcie kwestii, czy jednorazowa transakcja jest wystarczająca, jest istotne.
“Handel ludźmi: czy jedna transakcja to już przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.