Orzeczenie · 2017-04-06

V KK 330/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-04-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
przywłaszczeniezasada skargowościgranice oskarżeniaakt oskarżeniaSąd Najwyższypostępowanie karneuchylenie wyroku

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego A.C. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący A.C. za przywłaszczenie mienia. Akt oskarżenia pierwotnie zarzucał przywłaszczenie jednego ciągnika rolniczego marki Ford TW 154 WD. Sąd Rejonowy, rozszerzając opis czynu, przypisał skazanemu przywłaszczenie szeregu innych maszyn rolniczych (ciągnik Belarus, pługi, opryskiwacz, łuparka, rozsiewacz) oraz przyczepy, o łącznej wartości 120.900 zł, rozciągając okres popełnienia czynu. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez nieuchylenie wyroku mimo wystąpienia bezwzględnej podstawy uchylenia, jaką jest brak skargi uprawnionego oskarżyciela, wskazując na wyjście przez Sąd I instancji poza granice aktu oskarżenia. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji, rozszerzając przedmiot oskarżenia o maszyny nieujęte w akcie oskarżenia (część z nich została wyłączona do odrębnego postępowania), naruszył zasadę skargowości. Podkreślono, że prokurator jako gospodarz skargi publicznej wyznacza jej granice, a sąd nie może ich przekraczać, zwłaszcza gdy materiał dowodowy został rozdzielony do odrębnych postępowań. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, z zaleceniem rozstrzygania w granicach skargi wniesionej przez oskarżyciela publicznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady skargowości w polskim procesie karnym, granice swobody sądu w modyfikacji opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej, znaczenie wyłączenia materiału dowodowego do odrębnego postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której sąd rozszerzył przedmiot oskarżenia ponad to, co wynikało z aktu oskarżenia i postanowienia o wyłączeniu materiału dowodowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd pierwszej instancji, rozszerzając opis czynu zarzucanego oskarżonemu o przedmioty nieujęte w akcie oskarżenia, wykracza poza granice skargi oskarżyciela publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji istotnie rozszerzył przedmiot oskarżenia, naruszając zasadę skargowości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji, przypisując oskarżonemu przywłaszczenie mienia o znacznie szerszym zakresie przedmiotowym niż wskazano w akcie oskarżenia (w tym rzeczy wyłączonych do odrębnego postępowania), przekroczył granice skargi. Podkreślono, że prokurator jako gospodarz skargi wyznacza jej granice, a sąd jest nimi związany.

Czy wyjście sądu poza granice aktu oskarżenia stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli prowadzi do naruszenia zasady skargowości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie zasady skargowości poprzez rozszerzenie przedmiotu oskarżenia stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
A.C.

Strony

NazwaTypRola
A.C.osoba_fizycznaskazany
D.Z.osoba_fizycznapokrzywdzony
W.S.osoba_fizycznakupujący
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
Prokuratura Okręgowa w [...]organ_państwowyprokurator

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 14 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela. Zasada skargowości wyznacza granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wystąpienie okoliczności wyłączającej postępowanie, w tym braku skargi uprawnionego oskarżyciela (pkt 9).

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wystąpienie bezwzględnej podstawy uchylenia orzeczenia, w tym braku skargi uprawnionego oskarżyciela (pkt 9).

Pomocnicze

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 398

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice aktu oskarżenia, rozszerzając przedmiot oskarżenia o przedmioty nieujęte w pierwotnym zarzucie. • Rozszerzenie przedmiotu oskarżenia o przedmioty wyłączone do odrębnego postępowania narusza zasadę skargowości. • Naruszenie zasady skargowości stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu odwoławczego, że zmiana opisu czynu dotyczy tego samego zdarzenia faktycznego i nie stanowi wyjścia poza granice oskarżenia. • Argumentacja sądu odwoławczego, że przedmiotem procesu jest czyn sprawcy, a nie opis czynu w akcie oskarżenia. • Argumentacja sądu odwoławczego, że sąd pierwszej instancji jedynie ustala szerszy przedmiotowy zakres działania oskarżonego, odnosząc go do tej samej postawy.

Godne uwagi sformułowania

„gospodarzem skargi publicznej w polskim procesie karnym jest prokurator i to on wyznacza jej granice” • „sąd nie może wyjść poza granice przedmiotowe takiej skargi” • „rozstrzygnięto pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela”

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Przemysław Kalinowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w polskim procesie karnym, granice swobody sądu w modyfikacji opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej, znaczenie wyłączenia materiału dowodowego do odrębnego postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której sąd rozszerzył przedmiot oskarżenia ponad to, co wynikało z aktu oskarżenia i postanowienia o wyłączeniu materiału dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące fundamentalnej zasady procesowej, jaką jest zasada skargowości, w kontekście przywłaszczenia mienia. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie granic oskarżenia.

Sąd Najwyższy: Czy sąd może rozszerzyć zarzuty oskarżenia? Kluczowa lekcja o zasadzie skargowości.

Dane finansowe

WPS: 120 900 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst