V KK 110/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. uniewinniający D. D. od zarzutu spowodowania wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym. Oskarżony kierował kombajnem zbożowym o szerokości 3,8 m, poruszając się po drodze publicznej bez wymaganego zezwolenia i pilotażu, co doprowadziło do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem osobowym. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał wnikliwie wszystkich zarzutów apelacji, w szczególności dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego. Wskazano na potrzebę ponownego rozważenia kwestii winy oskarżonego, podkreślając, że naruszenie przepisów dotyczących ruchu pojazdów nienormatywnych, nawet jeśli powszechne, nie zwalnia z odpowiedzialności. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując wnikliwe rozważenie winy oskarżonego w kontekście naruszenia przepisów regulujących poruszanie się pojazdów o wymiarach nienormatywnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za wypadek drogowy spowodowany przez pojazd nienormatywny, obowiązki kierującego takim pojazdem, kontrola instancyjna orzeczeń sądowych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego z udziałem kombajnu, ale zasady odpowiedzialności i kontroli instancyjnej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przepisów dotyczących ruchu pojazdów nienormatywnych (brak zezwolenia, brak pilotażu) przez kierującego kombajnem może stanowić podstawę przypisania mu winy za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym, nawet jeśli sąd niższej instancji uznał, że główną przyczyną wypadku było niezachowanie bezpiecznej prędkości przez drugiego uczestnika ruchu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów dotyczących ruchu pojazdów nienormatywnych może stanowić podstawę przypisania winy, a sądy niższych instancji nie rozpoznały wnikliwie tej kwestii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji bagatelizowały znaczenie naruszenia przepisów administracyjnych przez kierującego kombajnem, nie rozważyły wnikliwie kwestii winy oskarżonego w tym kontekście i nie wypełniły należycie obowiązków procesowych w zakresie rozpoznania zarzutów apelacji.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, w szczególności dotyczące obrazy przepisów prawa procesowego i materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie wypełnił należycie obowiązków wynikających z przepisów art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji w sposób wszechstronny i wnikliwy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał wszystkich podniesionych w apelacji aspektów sprawy i jego stanowisko odnośnie do niektórych z nich nasuwa zastrzeżenia, co doprowadziło do uchylenia wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| J. Ś. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (kierowca samochodu V.) |
| A. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (pasażer samochodu V.) |
Przepisy (45)
Główne
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 177 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 200
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 211
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 400 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.s.w. art. 62 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.w. art. 86 § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 88
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 94 § 2
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 96 § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
u.d.p. art. 2 § 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
p.r.d. art. 3 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 16 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 23 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 60 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 64 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 66 § 1
Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 71 § 3
Prawo o ruchu drogowym
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie warunków i sposobu pilotowania pojazdów art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 39 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 39 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 39 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 45 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 45 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 48 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 52 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 52 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 52 § 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 52 § 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 52 § 6
k.p.k. art. 442 § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd pierwszej instancji będzie mógł skorzystać z tego unormowania w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie pojazdów wykonujących pilotaż art. 2
Nakaz poprzedzania pojazdu o szerokości przekraczającej 3,2 m przez oznakowany pojazd pilotujący.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych art. 4
W przypadku, gdy szerokość nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego przekracza 3,5 m, wydawane jest zezwolenie na jednokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie i po ustalonej trasie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe rozpoznanie zarzutów apelacji przez Sąd Okręgowy, w tym brak wszechstronnej analizy kwestii naruszenia przepisów dotyczących ruchu pojazdów nienormatywnych. • Potrzeba ponownego rozważenia winy oskarżonego w kontekście naruszenia przepisów prawa administracyjnego i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 177 § 1 i 2 k.k.) jako zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych. • Zarzuty dotyczące braku zastosowania szeregu przepisów prawa materialnego (ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzeń) jako będące inaczej ujętym zarzutem obrazy art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. z apelacji. • Zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. jako chybiony i świadczący o niezrozumieniu przepisu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego w K. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. • Istotą rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji, opartego na opiniach biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, jest uznanie, że chociaż oskarżony naruszył przepisy o charakterze administracyjnym odnoszące się do ruchu na drogach publicznych pojazdów o wymiarach nienormatywnych, to nie można mu przypisać winy za zaistniały wypadek, bowiem jego przyczyny leżą wyłącznie po stronie kierującego samochodem V. - J. Ś.. • Przepisy nie wyłączały spod tego wymogu pojazdów rolniczych, dlatego razi bagatelizowanie przez sądy obu instancji zachowania oskarżonego, który bez dochowania formalności administracyjnych i żadnego pojazdu pilotującego, wjechał kombajnem o szerokości 3,8 m na drogę publiczną posiadającą nawierzchnię asfaltową o takiej samej szerokości i poruszał się nią z prędkością obiektywnie nie wysoką, jednak dla kombajnu maksymalną. • Z tego punktu widzenia nasuwa wątpliwości aprobowanie przez Sąd odwoławczy poglądu Sądu Rejonowego, iż zachowania oskarżonego nie można uznać „za przyczynę wypadku lub przyczynienie się do niego”. • W toku procesu Sąd ten będzie mógł skorzystać z unormowania art. […]
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Zbigniew Puszkarski
sprawozdawca
Andrzej Ryński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za wypadek drogowy spowodowany przez pojazd nienormatywny, obowiązki kierującego takim pojazdem, kontrola instancyjna orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego z udziałem kombajnu, ale zasady odpowiedzialności i kontroli instancyjnej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy tragicznego wypadku drogowego z udziałem nietypowego pojazdu (kombajnu) i porusza kwestie odpowiedzialności za naruszenie przepisów administracyjnych, które mogą mieć wpływ na odpowiedzialność karną. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy kontroluje pracę sądów niższych instancji.
“Kombajn na drodze publicznej: czy naruszenie przepisów administracyjnych zawsze prowadzi do odpowiedzialności karnej za wypadek?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.