V ACa 85/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka dochodziła zapłaty kary umownej od pozwanej spółki z tytułu odstąpienia od umowy o roboty budowlane. Pozwana miała wykonać zadanie inwestycyjne w terminie 18 miesięcy za wynagrodzenie ryczałtowe. Umowa przewidywała karę umowną za odstąpienie od niej z przyczyn zależnych od wykonawcy. Pozwana twierdziła, że opóźnienie w budowie wynikało z okoliczności niezależnych od niej, takich jak konieczność wycinki dodatkowych drzew, problemy z drogą dojazdową, czy zwiększona ilość mas ziemnych do wykopania. Powódka nie uznała tych okoliczności za usprawiedliwiające opóźnienie, wskazując na niestaranność pozwanej przy wizji lokalnej i organizacji budowy. Sąd Okręgowy uznał odstąpienie od umowy za skuteczne na podstawie art. 635 kc, stwierdzając, że pozwana opóźniła się z wykonaniem umowy w stopniu uniemożliwiającym jej ukończenie w terminie. Sąd uznał również, że pozwana nie wykazała okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności, takich jak roboty dodatkowe czy trudne warunki pogodowe. W konsekwencji zasądzono od pozwanej na rzecz powódki karę umowną. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że pozwana, jako profesjonalista, powinna była przewidzieć i uwzględnić potencjalne problemy związane z drogą dojazdową i innymi kwestiami podczas wizji lokalnej. Zwrócono uwagę, że pozwana używała cięższego sprzętu niż zadeklarowano w ofercie, co przyczyniło się do zniszczenia drogi. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące zwiększonej ilości mas ziemnych i warunków pogodowych jako usprawiedliwienia opóźnienia. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana nie wykazała, iż opóźnienie nie było na tyle dalekie, by uniemożliwić ukończenie umowy w terminie, a jej własne przekonanie o możliwości wykonania umowy nie było wystarczającym dowodem. Oddalono apelację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 635 kc w kontekście opóźnień w robotach budowlanych, odpowiedzialność profesjonalnego wykonawcy za analizę warunków budowy, zasady naliczania kar umownych.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym interpretacji zapisów SIWZ i umowy o roboty budowlane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opóźnienie wykonawcy w robotach budowlanych, wynikające z przyczyn leżących po stronie zamawiającego (np. problemy z dostępem do placu budowy, konieczność wykonania dodatkowych prac), uzasadnia odstąpienie od umowy przez zamawiającego na podstawie art. 635 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli opóźnienie jest na tyle dalekie, że nie jest prawdopodobne ukończenie umowy w terminie, a wykonawca nie udowodnił okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana jako profesjonalista powinna była przewidzieć i uwzględnić problemy z drogą dojazdową i innymi kwestiami podczas wizji lokalnej. Jej własne działania (używanie cięższego sprzętu) przyczyniły się do problemów. Brak dowodów na to, że opóźnienie było nieuniknione lub że wykonanie umowy w terminie było nadal prawdopodobne.
Czy kary umowne naliczone z tytułu odstąpienia od umowy o roboty budowlane są zasadne, gdy wykonawca twierdzi, że odstąpienie było nieskuteczne z powodu przeszkód niezawinionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli odstąpienie od umowy było skuteczne z powodu opóźnienia wykonawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał odstąpienie od umowy za skuteczne, ponieważ pozwana ponosiła odpowiedzialność za opóźnienie. W związku z tym, kara umowna naliczona na podstawie § (...) pkt (...) umowy była zasadna.
Czy wykonawca robót budowlanych, będący profesjonalistą, ponosi odpowiedzialność za opóźnienie wynikające z niedostatecznej analizy warunków placu budowy podczas wizji lokalnej, w tym oceny przydatności drogi dojazdowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, profesjonalny wykonawca ma obowiązek należytej staranności przy ocenie warunków budowy, w tym drogi dojazdowej, i ponosi odpowiedzialność za zaniechania w tym zakresie.
Uzasadnienie
Pozwana, jako profesjonalista, powinna była zbadać przydatność drogi dojazdowej, zwłaszcza że była to droga osiedlowa z kostki brukowej. Zaniechanie tej weryfikacji oraz używanie cięższego sprzętu niż zadeklarowano obciąża pozwaną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. | spółka | powódka |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło, jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z wykonaniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna stanowi zastrzeżenie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy pieniężnej.
Pomocnicze
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niezależnie od tego, w jakiej wysokości doznał szkody.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność tylko z winy swojej.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Należyta staranność dłużnika w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej jest wymagana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru jego działalności.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nikt nie może wykonywać prawa podmiotowego w taki sposób, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
p.z.p. art. 144 § ust. 1
Prawo zamówień publicznych
Zakaz istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie pozwanej w wykonaniu umowy było na tyle znaczące, że nie było prawdopodobne jej ukończenie w terminie. • Pozwana, jako profesjonalista, powinna była przewidzieć i uwzględnić problemy z drogą dojazdową i innymi kwestiami podczas wizji lokalnej. • Działania pozwanej (np. używanie cięższego sprzętu) przyczyniły się do problemów z drogą dojazdową. • Konieczność wycinki dodatkowych drzew i zwiększona ilość mas ziemnych nie stanowiły okoliczności zwalniających pozwaną z odpowiedzialności za opóźnienie.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w wykonaniu umowy nie było na tyle dalekie, aby uniemożliwić jej ukończenie w terminie. • Odstąpienie od umowy przez powódkę było nieskuteczne, ponieważ pozwana doznała przeszkód uniemożliwiających wykonanie umowy. • Oświadczenie o odstąpieniu od umowy było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Pozwana nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie z powodu braku współdziałania powódki i wadliwej dokumentacji. • Kara umowna nie była zasadna z powodu braku przesłanek do odstąpienia od umowy.
Godne uwagi sformułowania
Ciężar dowodu zaistnienia okoliczności z art. 635 kc spoczywa na zamawiającym. • Zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło nawet w wypadku, gdy przyjmującemu zamówienie nie można postawić zarzutu naruszenia należytej staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju. • Pozwana, jako profesjonalista, powinna była zakwestionować przydatność drogi wskazanej w projekcie jako drogi dojazdowej do budowy. • W istniejących warunkach, które dochowując wymaganej od niego staranności (art. 355 § 2 kc) profesjonalista powinien ustalić, pozwana przyjęła na siebie obowiązek wykonania przedmiotu umowy w oznaczonym czasie. Uczyniła to więc na swe ryzyko.
Skład orzekający
Iwona Wilk
przewodniczący
Grzegorz Stojek
sprawozdawca
Janusz Kiercz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 635 kc w kontekście opóźnień w robotach budowlanych, odpowiedzialność profesjonalnego wykonawcy za analizę warunków budowy, zasady naliczania kar umownych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym interpretacji zapisów SIWZ i umowy o roboty budowlane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o odstąpieniu od umowy i karach umownych w kontekście robót budowlanych, z naciskiem na odpowiedzialność profesjonalnego wykonawcy.
“Wykonawca budowlany przegrał sprawę o karę umowną – sąd wyjaśnia, dlaczego niedbalstwo przy wizji lokalnej kosztuje fortunę.”
Dane finansowe
WPS: 101 000 PLN
zapłata kary umownej: 101 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.