V ACA 667/13Brak interesu prawnego w uchyleniu uchwał spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. G. wniósł pozew przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. o ustalenie nieważności oświadczeń woli wspólnika spółki przy podejmowaniu uchwał dotyczących likwidacji i przeznaczenia zysku, a także o zasądzenie kwoty 131.554,27 zł z odsetkami jako odszkodowanie za niewykonanie porozumienia z 1 września 2010 r., które zabezpieczało jego wierzytelności z tytułu usług transportowych. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności uchwał oraz brak podstaw do zasądzenia odszkodowania, ponieważ prawo pierwokupu i przeniesienie wierzytelności z dywidendy nie zaktualizowały się. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że powód nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu uchwał, gdyż spółka została zlikwidowana i wykreślona z rejestru, a wyrok ustalający nieważność uchwał nie miałby wpływu na jego sytuację prawną. Ponadto, prawo pierwokupu nie zostało zrealizowane, ponieważ udziały nie były sprzedawane, a jedynie spółka została zlikwidowana. Wierzytelność z tytułu dywidendy nie powstała z powodu strat spółki, co uniemożliwiło jej przeniesienie na powoda. Roszczenie odszkodowawcze oparte na art. 471 kc również nie znalazło podstaw, gdyż nie wykazano szkody ani niewykonania zobowiązania przez syndyka. Sąd Apelacyjny zastosował art. 102 kpc i nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zaskarżanie uchwał spółek kapitałowych powinno odbywać się wyłącznie w trybie k.s.h., a nie na podstawie art. 189 kpc i art. 58 kc. Potwierdzenie braku interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwał po likwidacji spółki. Wyjaśnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej syndyka masy upadłości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki jednoosobowej i jej likwidacji, a także specyfiki prawa pierwokupu i przeniesienia wierzytelności z dywidendy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu nieważności uchwał wspólników spółki kapitałowej na podstawie art. 189 kpc i art. 58 kc, gdy istnieją szczególne przepisy k.s.h. regulujące zaskarżanie uchwał?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwał na podstawie art. 189 kpc i art. 58 kc, ponieważ zaskarżenie uchwał spółek kapitałowych powinno odbywać się wyłącznie w trybie przewidzianym w k.s.h., a dodatkowo, nawet gdyby taki tryb był dopuszczalny, wyrok ustalający nieważność uchwał nie wpłynąłby na sytuację prawną powoda z uwagi na likwidację spółki.
Uzasadnienie
Przepisy k.s.h. dotyczące zaskarżania uchwał są przepisami szczególnymi wobec ogólnych przepisów k.c. Ustalenie nieważności uchwały może nastąpić tylko w trybie przewidzianym w k.s.h. Ponadto, powód nie wykazał interesu prawnego, gdyż spółka została zlikwidowana, a uchwały dotyczyły jej likwidacji i przeznaczenia zysku, co czyni ocenę ich ważności bezprzedmiotową dla sytuacji prawnej powoda.
Czy syndyk masy upadłości ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 kc za niewykonanie porozumienia zabezpieczającego wierzytelności powoda, w sytuacji gdy prawo pierwokupu nie zostało zrealizowane, a wierzytelność z dywidendy nie powstała?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk masy upadłości nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej, ponieważ prawo pierwokupu nie zaktualizowało się z powodu braku sprzedaży udziałów, a wierzytelność z dywidendy nie powstała z powodu strat spółki i braku możliwości jej wypłaty zgodnie z k.s.h. Ponadto, nie wykazano szkody w majątku powoda, gdyż jego wierzytelność jest zgłoszona do masy upadłości i będzie zaspokajana w postępowaniu upadłościowym.
Uzasadnienie
Prawo pierwokupu wymaga sprzedaży rzeczy lub prawa, co nie miało miejsca. Przeniesienie wierzytelności z dywidendy było warunkowe i wymagało powstania zysku, a spółka miała straty. Nie można też ustalić szkody, dopóki nie zakończy się postępowanie upadłościowe i nie będzie wiadomo, w jakim zakresie powód zostanie zaspokojony.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w S. | inne | pozwany |
Przepisy (28)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten nie może być podstawą do ustalenia nieważności uchwały wspólników spółki kapitałowej, gdyż istnieją szczególne przepisy k.s.h. regulujące tę kwestię.
k.s.h. art. 252
Kodeks spółek handlowych
Reguluje tryb zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników z powodu ich sprzeczności z ustawą.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność kontraktową dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten nie ma zastosowania do oceny ważności uchwał wspólników spółek kapitałowych, które podlegają regulacji k.s.h.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis ten nie ma zastosowania do oceny ważności uchwał wspólników spółek kapitałowych, które podlegają regulacji k.s.h.
k.s.h. art. 249 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Reguluje zaskarżanie uchwał z powodu ich sprzeczności z umową spółki lub dobrymi obyczajami.
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności członków zarządu.
k.s.h. art. 2
Kodeks spółek handlowych
Wskazuje na szczególną naturę przepisów k.s.h. w stosunku do przepisów ogólnych.
k.s.h. art. 250
Kodeks spółek handlowych
Określa podmioty uprawnione do zaskarżenia uchwały.
k.s.h. art. 252 § § 4
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy zarzutu nieważności uchwały.
k.c. art. 355 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy należytej staranności dłużnika.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy należytej staranności dłużnika.
k.c. art. 596
Kodeks cywilny
Definiuje prawo pierwokupu.
k.c. art. 102
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
kpc art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi uzasadnienia wyroku.
kpc art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedmiotu dowodu.
kpc art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu.
kpc art. 235
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przeprowadzania dowodów.
kpc art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
p.u.n. art. 146 § ust. 3
Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości.
p.u.n. art. 70 § 1
Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy zabezpieczenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
p.u.n. art. 336 § § 1
Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy prawa odrębności w postępowaniu upadłościowym.
p.u.n. art. 342
Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy kolejności zaspokajania wierzycieli w postępowaniu upadłościowym.
p.u.n. art. 336 § ust. 2
Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy prawa odrębności w postępowaniu upadłościowym.
p.u.n. art. 1 § ust. 1 a)
Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy celu postępowania upadłościowego.
k.s.h. art. 192
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy przeznaczenia zysku na pokrycie strat.
kpc art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności uchwał spółki na podstawie art. 189 kpc i art. 58 kc z uwagi na istnienie szczególnych przepisów k.s.h. oraz bezprzedmiotowość oceny uchwał po likwidacji spółki. • Brak podstaw do zasądzenia odszkodowania od syndyka z tytułu niewykonania porozumienia, gdyż prawo pierwokupu i wierzytelność z dywidendy nie zaktualizowały się, a szkoda nie została wykazana. • Zaskarżanie uchwał spółek kapitałowych powinno odbywać się wyłącznie w trybie przewidzianym w k.s.h.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 227, 232, 235, 233, 328 kpc) przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 471 kc, p.u.n., k.s.h., k.c.) przez Sąd Okręgowy. • Powód posiadał interes prawny w ustaleniu nieważności uchwał. • Syndyk ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za niewykonanie porozumienia. • Sąd Okręgowy błędnie ocenił dowody i nie ustalił istotnych faktów.
Godne uwagi sformułowania
powód nie wykazał interesu prawnego w wytoczeniu tego żądania • nie ma interesu prawnego w domaganiu się ustalenia nieważności uchwał wspólników spółek kapitałowych • nie zachodzi więc podstawowa przesłanka zasadności powództwa opartego na treści art. 189 kpc • nie można skutecznie zarzucić pozwanemu w omawianym zakresie niewykonania zobowiązania, w rozumieniu art. 471 kc • do chwili zakończenia postępowania upadłościowego nie jest możliwe ustalenie czy i w jakim stopniu roszczenie powoda zostanie zaspokojone, a więc nie jest możliwe, ustalenie przesłanki zaistnienia szkody i jej wysokości
Skład orzekający
Maria Sokołowska
przewodniczący-sprawozdawca
Włodzimierz Gawrylczyk
sędzia
Rafał Terlecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zaskarżanie uchwał spółek kapitałowych powinno odbywać się wyłącznie w trybie k.s.h., a nie na podstawie art. 189 kpc i art. 58 kc. Potwierdzenie braku interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwał po likwidacji spółki. Wyjaśnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej syndyka masy upadłości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki jednoosobowej i jej likwidacji, a także specyfiki prawa pierwokupu i przeniesienia wierzytelności z dywidendy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa spółek, upadłości i odpowiedzialności kontraktowej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach. Wyjaśnia praktyczne aspekty stosowania przepisów k.s.h. i k.c.
“Czy można unieważnić uchwały spółki po jej likwidacji? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 131 554,27 PLN
Sektor
prawo spółek
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.