V ACA 594/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna w T. dochodził zapłaty kwoty 534.116,36 zł z weksla od pozwanych T. M., D. K., H. K. i J. M., którzy solidarnie poręczyli za szkodę wyrządzoną przez pracownika powoda, G. K. Sąd Okręgowy w Toruniu wydał nakaz zapłaty, jednak po złożeniu zarzutów przez pozwanych, uchylił go i oddalił powództwo, uznając umowę poręczenia i weksel za nieważne. Sąd Okręgowy argumentował, że odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy jest uregulowana przepisami Kodeksu pracy i nie można jej przenosić na osoby trzecie za pomocą weksla, co stanowi obejście przepisów. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że choć poręczenie może zabezpieczać różne zobowiązania, to w przypadku szkody wyrządzonej pracodawcy przez pracownika, zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy (art. 114, 122 k.p.), które kompleksowo normują tę odpowiedzialność. Rozszerzanie jej na osoby trzecie poprzez weksel, który ma charakter abstrakcyjny, jest niedopuszczalne i stanowi próbę obejścia przepisów prawa pracy, co skutkuje nieważnością takiej czynności na podstawie art. 58 § 1 k.c. Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę na nieprecyzyjne określenie wysokości zobowiązania w porozumieniu, co dodatkowo podważało zasadność żądania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność poręczenia wekslowego za szkodę pracownika, gdy przepisy prawa pracy kompleksowo regulują odpowiedzialność pracownika.
Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika ze stosunku pracy i próby zabezpieczenia jej przez osoby trzecie za pomocą weksla.
Zagadnienia prawne (3)
Czy poręczenie przez osoby trzecie za szkodę wyrządzoną pracodawcy przez pracownika, zabezpieczone wekslem, jest ważne i skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie poręczenie jest nieważne, ponieważ stanowi próbę obejścia przepisów Kodeksu pracy regulujących odpowiedzialność materialną pracownika i rozszerza ją na osoby trzecie niezwiązane ze stosunkiem pracy.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy jest ściśle uregulowana przepisami Kodeksu pracy. Zastosowanie weksla jako zabezpieczenia dla osób trzecich, które nie są pracownikami, narusza tę specyficzną regulację i jest sprzeczne z naturą stosunku pracy oraz przepisami prawa pracy, co skutkuje nieważnością takiej czynności na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, oddalając powództwo na podstawie nieważności czynności prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, ponieważ ocenił kluczową czynność prawną (porozumienie i weksel) stanowiącą podstawę roszczenia i uznał ją za nieważną.
Uzasadnienie
Rozpoznanie istoty sprawy polega na zbadaniu materialnej podstawy żądania lub zarzutów. Sąd Okręgowy ocenił ważność porozumienia i weksla, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia, a tym samym rozpoznał istotę sprawy, nawet jeśli nie odniósł się do wszystkich pozostałych zarzutów pozwanych.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 233 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 233 k.p.c., ponieważ poczynione ustalenia faktyczne oparte na dokumentach (porozumienie, deklaracja wekslowa, weksel) były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy były dokumenty i bezsporne okoliczności, sąd nie miał obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, a ustalenia faktyczne były wystarczające do oceny ważności czynności prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w T. | spółka | powód |
| T. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy.
k.p. art. 122
Kodeks pracy
Pracownik, który umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.
pr. weks. art. 10
Prawo wekslowe
Dotyczy uzupełnienia weksla niezupełnego w chwili wystawienia.
Pomocnicze
k.c. art. 876
Kodeks cywilny
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie dłużnika na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniem do zgodności treści lub celu stosunku prawnego z ustawą, zasadami współżycia społecznego oraz właściwością (naturą) stosunku.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.
pr. weks. art. 103
Prawo wekslowe
Odesłanie do stosowania przepisów o wekslu własnym do weksli niezupełnych.
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa w przypadku uwzględnienia zarzutów.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 207 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot pisma jako spóźnionego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Poręczenie za szkodę pracownika zabezpieczone wekslem jest nieważne jako sprzeczne z przepisami prawa pracy. • Odpowiedzialność pracownika za szkodę pracodawcy jest wyłączną domeną Kodeksu pracy i nie może być rozszerzana na osoby trzecie za pomocą weksla. • Czynność prawna (porozumienie i weksel) mająca na celu obejście przepisów prawa pracy jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Poręczenie pozwanych za szkodę pracownika było ważne i skuteczne jako czynność cywilnoprawna. • Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. • Sąd Okręgowy naruszył art. 233 k.p.c. poprzez dowolne ustalenia faktyczne i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
nie można żądać od pracownika dodatkowego zabezpieczenia poprzez instytucję z zakresu prawa cywilnego jaką jest weksel. • Nie można rozszerzać jej na inne osoby na zasadzie przystąpienia do długu. Nie można tego także czynić poprzez wystawienie weksla. • Pracodawcy nie mogą przysługiwać dwa odrębne tryby dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika, jeden na podstawie przepisów kodeksu pracy o odpowiedzialności materialnej pracowników, a drugi na podstawie weksla kreującego zobowiązanie abstrakcyjne. • swoboda w kreowaniu stosunku prawnego nie oznacza dowolności, jako że granice tej swobody limitują przepisy ustawy, zasady współżycia społecznego oraz właściwość kreowanego stosunku prawnego.
Skład orzekający
Hanna Rucińska
przewodniczący
Barbara Rączka - Sekścińska
sędzia
Leszek Jantowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność poręczenia wekslowego za szkodę pracownika, gdy przepisy prawa pracy kompleksowo regulują odpowiedzialność pracownika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika ze stosunku pracy i próby zabezpieczenia jej przez osoby trzecie za pomocą weksla.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy prawa pracy mogą ograniczać swobodę umów cywilnych, szczególnie w kontekście zabezpieczeń finansowych związanych ze stosunkiem pracy.
“Weksel za szkodę pracownika? Sąd mówi: to nieważne!”
Dane finansowe
WPS: 534 116,36 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 6642 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.