Ts 262/22Trybunał konstytucyjny odrzuca skargę konstytucyjną 13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 394 § 3, art. 394¹a w zakresie wyrażenia „pierwszej instancji”) oraz ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 1 i 2) z Konstytucją. Zarzucał m.in. różnicowanie zasad zaskarżalności orzeczeń wpadkowych w zależności od instancji, możliwość pozostawienia środków zaskarżenia bez rozpoznania oraz brak możliwości zaskarżenia postanowień o odrzuceniu lub oddaleniu skargi na przewlekłość. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 13 listopada 2024 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że zakwestionowane przepisy k.p.c. nie zostały zastosowane w postępowaniach, z których wynika skarga, co narusza art. 79 ust. 1 Konstytucji. Ponadto, skarga nie wyczerpała wymogów formalnych, nie wskazując precyzyjnie, które prawa konstytucyjne i w jaki sposób zostały naruszone. Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując ustalenia Trybunału i podnosząc nowe argumenty, w tym wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego. Trybunał rozpatrzył zażalenie na posiedzeniu niejawnym, stwierdzając, że skarżący nie podważył podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu. Podkreślono, że zarzuty dotyczące art. 394 § 3 k.p.c. dotyczyły subsumpcji przepisów, a nie ich treści, a skarga nadal nie spełniała wymogów formalnych dotyczących wskazania naruszonych praw konstytucyjnych i sposobu ich naruszenia w konkretnych postępowaniach. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne wymogi skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wykazania zastosowania kwestionowanego przepisu i precyzyjnego określenia naruszonych praw konstytucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skarżącego i jego zarzutów. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie TK.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 394 § 3, art. 394¹a) oraz ustawy o skardze na przewlekłość postępowania (art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 1 i 2) są zgodne z Konstytucją, w szczególności z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 2 (zasada państwa prawnego), art. 176 ust. 1 (zasada dwuinstancyjności), art. 32 ust. 1 i 2 (równość wobec prawa), art. 64 ust. 2 (prawo własności) i art. 7 (zasada praworządności)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że kwestionowane przepisy k.p.c. nie zostały zastosowane w postępowaniach, z których wynika skarga, a skarga nie spełnia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał zastosowania kwestionowanych przepisów k.p.c. w jego sprawie, co jest warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Ponadto, skarga nie spełniła wymogów formalnych, takich jak precyzyjne wskazanie naruszonych praw konstytucyjnych i sposobu ich naruszenia w konkretnych postępowaniach.
Czy skarżącemu przysługuje prawo do zaskarżenia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na takie postanowienie zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Uzasadnienie
Trybunał rozpatrzył zażalenie, badając, czy w postanowieniu o odmowie nadania dalszego biegu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmowy.
Czy Trybunał Konstytucyjny może wszcząć postępowanie z wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Wnioski o zbadanie zgodności aktów prawnych mogą składać tylko podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 Konstytucji.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że jedyną formą ochrony konstytucyjnych praw i wolności jest skarga konstytucyjna, a wniosek skarżącego nie wywołuje skutków procesowych.
Czy zarzuty skarżącego dotyczące art. 394 § 3 k.p.c. dotyczą treści przepisu, czy jego subsumpcji w konkretnej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzuty skarżącego w odniesieniu do art. 394 § 3 k.p.c. dotyczą subsumpcji tego przepisu w jego sprawie, a nie jego treści.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że skarżący mylnie uznał, iż jego zarzuty dotyczą utrwalonej wykładni przepisu, podczas gdy w rzeczywistości dotyczyły one sposobu zastosowania przepisu przez sądy orzekające w jego sprawie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (24)
Główne
k.p.c. art. 394 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przepis nie miał zastosowania w żadnym z postępowań w sprawie skarżącego.
k.p.c. art. 394 § 1a
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przepis w zakresie wyrażenia „pierwszej instancji” nie został zastosowany w postępowaniach, z których wynika skarga.
u.s.n.p. art. 5 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
u.s.n.p. art. 8 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
u.s.n.p. art. 15 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
u.s.n.p. art. 15 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 61 § 5
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepis ten przyznaje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
u.o.t.p.TK art. 53 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym konieczność wskazania naruszonych praw konstytucyjnych i uzasadnienia zarzutu niezgodności przepisów z Konstytucją.
u.o.t.p.TK art. 53 § 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 53 § 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konstytucja art. 79 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej – naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw przez przepisy prawa.
Konstytucja art. 191 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podmioty uprawnione do występowania z wnioskiem o zbadanie hierarchicznej zgodności aktów prawnych do Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
u.o.t.p.TK art. 37 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konstytucja art. 190 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten nie wyklucza możliwości wydawania rozstrzygnięć w składzie jednoosobowym na mocy przepisów ustawowych.
Konstytucja art. 197
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestionowane przepisy k.p.c. nie zostały zastosowane w postępowaniach, z których wynika skarga konstytucyjna. • Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie precyzuje, które prawa konstytucyjne i w jaki sposób zostały naruszone. • Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TK nie wywołuje skutków procesowych. • Zarzuty dotyczące art. 394 § 3 k.p.c. dotyczą subsumpcji, a nie treści przepisu.
Odrzucone argumenty
Nietrafne jest stwierdzenie, że utrwalona niekonstytucyjna wykładnia normy prawnej nie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej. • Skarga i pismo usuwające braki formalne zawierają egzemplifikacje praw wynikających z wzorców konstytucyjnych. • Zażalenie podważa podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu.
Godne uwagi sformułowania
zakwestionowane art. 394 § 3 i art. 394¹a k.p.c. w zakresie określonym w petitum skargi nie zostały zastosowane w procesach zakończonych orzeczeniami wskazanymi przez skarżącego jako ostatecznie rozstrzygające o jego prawach konstytucyjnych • skarga nie wyczerpuje wymogu wynikającego z art. 53 ust. 1 pkt 2-3 u.o.t.p.TK, gdyż w jej treści nie wyodrębniono, które wolności lub prawa konstytucyjne oraz w jaki sposób zostały naruszone • część zarzutów skarżącego dotyczy błędnej subsumpcji norm prawnych dokonanej w jego sprawie przez sądy orzekające, co nie podlega ocenie zgodności z normami Konstytucji w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej • ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej [wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego] • zarzuty postawione w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu • skarżący mylnie uznał, że zdaniem Trybunału utrwalona wykładnia nie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Wojciech Sych
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wykazania zastosowania kwestionowanego przepisu i precyzyjnego określenia naruszonych praw konstytucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skarżącego i jego zarzutów. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.
“Trybunał Konstytucyjny przypomina: Skarga konstytucyjna to nie miejsce na błędy formalne!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.