Orzeczenie · 2025-03-12

Ts 183/22

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-03-12
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnaterminprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieprawomocnośćNSA

Skarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 194 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z przepisami Konstytucji RP. Argumentował, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania powinno podlegać zaskarżeniu, co zostało zignorowane przez NSA. Trybunał Konstytucyjny pierwotnie odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając przekroczenie terminu, ponieważ za orzeczenie wyczerpujące drogę prawną uznał postanowienie NSA z 17 marca 2022 r. Skarżący złożył zażalenie, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 190 ust. 5 Konstytucji przez wydanie orzeczenia w jednoosobowym składzie oraz kwestionując moment rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny w składzie trzech sędziów rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym i nie uwzględnił go. Uzasadnił, że wniosek o 'pytanie prejudycjalne' nie ma podstaw prawnych, a przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK dopuszczają wydawanie postanowień o odmowie nadania dalszego biegu skardze w składzie jednego sędziego. Ponadto, Trybunał podtrzymał stanowisko, że postanowienie NSA z 17 marca 2022 r. było prawomocne z chwilą wydania, ponieważ od orzeczeń NSA nie przysługują środki odwoławcze, a zatem skarga konstytucyjna została wniesiona po terminie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, prawomocności orzeczeń NSA oraz dopuszczalności środków odwoławczych od orzeczeń NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych.

Zagadnienia prawne (5)

Czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucające skargę na przewlekłość postępowania podlega zaskarżeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługują środki odwoławcze, w tym zażalenie poziome, co oznacza, że stają się one prawomocne z chwilą wydania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od orzeczeń NSA, a jedynie od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych.

Czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2022 r. było orzeczeniem wyczerpującym drogę prawną w rozumieniu art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie NSA z dnia 17 marca 2022 r. było orzeczeniem wyczerpującym drogę prawną.

Uzasadnienie

Ponieważ od postanowienia NSA nie przysługiwały środki odwoławcze, stało się ono prawomocne z chwilą wydania, co oznaczało wyczerpanie drogi prawnej dla celów wniesienia skargi konstytucyjnej.

Czy skarga konstytucyjna została wniesiona z zachowaniem terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna została wniesiona z przekroczeniem terminu.

Uzasadnienie

Bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął się od daty doręczenia postanowienia NSA z 17 marca 2022 r., które wyczerpało drogę prawną. Skarga została złożona po upływie tego terminu.

Czy Trybunał Konstytucyjny może wydawać orzeczenia w składzie jednoosobowym?

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dopuszczają wydawanie rozstrzygnięć o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w składzie jednego sędziego.

Uzasadnienie

Art. 190 ust. 5 Konstytucji wyraża zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji, gdy skład jest wieloosobowy, ale nie wyklucza możliwości wydawania pewnych orzeczeń w składzie jednoosobowym na mocy przepisów ustawowych.

Czy skarżący może żądać skierowania przez skład orzekający 'pytania prejudycjalnego' do Trybunału Konstytucyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, Konstytucja ani przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej.

Uzasadnienie

Wnioski o zbadanie zgodności aktów prawnych z Konstytucją mogą składać tylko podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna jest środkiem dla każdego, czyje prawa zostały naruszone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżący twierdził, że przepis ten formułuje dwie normy prawne, a postanowienie o odrzuceniu skargi na przewlekłość mieści się w pkt 8, co powinno skutkować możliwością wniesienia zażalenia.

u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Określa termin do wniesienia skargi konstytucyjnej od orzeczenia wyczerpującego drogę prawną.

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Określa, jakie orzeczenie jest podstawą do wniesienia skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis dotyczący prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady państwa prawa.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady działania organów na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady równości.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa do rzetelnej procedury sądowej.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa własności.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa do rzetelnej procedury sądowej.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarżący błędnie wskazał ten przepis jako podstawę do żądania 'pytania prejudycjalnego'.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący większości głosów przy podejmowaniu orzeczeń przez Trybunał.

Konstytucja RP art. 197

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący określania trybu postępowania przed Trybunałem przez ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna wniesiona po terminie. • Postanowienie NSA z 17 marca 2022 r. wyczerpało drogę prawną. • Od orzeczeń NSA nie przysługują środki odwoławcze. • Brak podstaw prawnych do żądania 'pytania prejudycjalnego'. • Możliwość wydawania postanowień o odmowie nadania dalszego biegu w składzie jednoosobowym.

Odrzucone argumenty

Art. 194 § 1 p.p.s.a. pozwala na zaskarżenie postanowienia NSA o odrzuceniu skargi na przewlekłość. • Postanowienie NSA z 17 marca 2022 r. nie było prawomocne. • Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od momentu dowiedzenia się o zaprzestaniu procedowania przez sąd. • Wydanie orzeczenia w jednoosobowym składzie narusza art. 190 ust. 5 Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy • Ustawodawca nie przewidział natomiast żadnych środków odwoławczych (a więc także poziomych) od orzeczeń (...) Naczelnego Sądu Administracyjnego. • w istocie przenosi on ciężar rozważań na płaszczyznę stosowania prawa, która zasadniczo pozostaje poza zakresem kompetencji sądu konstytucyjnego.

Skład orzekający

Stanisław Piotrowicz

przewodniczący

Bartłomiej Sochański

członek

Rafał Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, prawomocności orzeczeń NSA oraz dopuszczalności środków odwoławczych od orzeczeń NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawomocnością orzeczeń NSA, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy kończy się droga prawna? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia terminy skargi konstytucyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst