P. 1/99

Pytanie prawne skierował Wojskowy Sąd Garnizonowy w Warszawie, który rozpatrywał sprawę przeciwko dwóm szeregowym podejrzanym o kradzież. Sąd powziął wątpliwość co do zgodności art. 342 kpk (przewidującego warunkowe umorzenie postępowania postanowieniem) z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Sąd argumentował, że postanowienie o warunkowym umorzeniu, w przeciwieństwie do wyroku, nie spełnia konstytucyjnego wymogu stwierdzenia winy prawomocnym wyrokiem. Prokurator Generalny i Sejm RP przedstawili stanowisko, że zakwestionowane przepisy są zgodne z Konstytucją. Prokurator Generalny argumentował, że warunkowe umorzenie postępowania nie jest orzeczeniem skazującym, nie stwierdza winy w sensie prawnym, a jedynie w sensie faktycznym, i nie uchyla domniemania niewinności. Trybunał Konstytucyjny, analizując przepisy Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego, a także Konstytucję RP, doszedł do wniosku, że warunkowe umorzenie postępowania, niezależnie od tego, czy następuje w formie wyroku czy postanowienia, nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem winy w rozumieniu prawnym. Podkreślono, że orzeczenie o warunkowym umorzeniu ma charakter prowizoryczny i nie rodzi skutków prawnych związanych z wyrokiem skazującym. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 342 w związku z art. 341 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego jest zgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający