OSK 1099/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzję o pozbawieniu M. B. uprawnień kombatanckich. WSA uznał, że organ powinien był wyjaśnić stronie jej żądanie, zamiast samodzielnie kwalifikować je jako wniosek o zmianę decyzji na podstawie art. 154 Kpa. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ miał prawo samodzielnie zakwalifikować pismo strony z dnia 12 lipca 2002 r. jako żądanie zmiany decyzji na podstawie art. 235 § 1 Kpa. Sąd podkreślił, że organ nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania i musi rozpoznać sprawę co do jej istoty. W przypadku braku wyraźnych przesłanek do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, organ może zastosować tryb zmiany lub uchylenia decyzji. NSA uznał, że w piśmie M. B. jednoznacznie żądano ponownego rozpatrzenia sprawy i zmiany decyzji, co uzasadniało zastosowanie art. 154 Kpa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 235 § 1 Kpa w kontekście samodzielnej kwalifikacji żądania strony przez organ administracji oraz zasady informowania stron.
Dotyczy sytuacji, gdy strona nie wskazuje wyraźnie na podstawy wznowienia lub nieważności, a jedynie domaga się zmiany decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji ma obowiązek zwracać się do strony o sprecyzowanie żądania, jeśli pismo wszczynające postępowanie jest niejasne lub wieloznaczne, czy też może samodzielnie zakwalifikować je do odpowiedniego trybu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania tylko w sytuacji, gdy rzeczywiście istnieją wątpliwości co do żądania strony. W przypadku braku takich wątpliwości, organ może samodzielnie zakwalifikować pismo do odpowiedniego trybu postępowania, np. zmiany decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie przyjął, iż organ administracji nie jest uprawniony do oceny, w jakim trybie powinno być wszczęte postępowanie. Sąd podkreślił, że organ nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania i musi rozpoznać sprawę co do jej istoty. W piśmie M. B. jednoznacznie żądano ponownego rozpatrzenia sprawy i zmiany decyzji, co uzasadniało zastosowanie art. 154 Kpa.
Czy pismo strony domagającej się ponownego rozpatrzenia sprawy i przywrócenia uprawnień kombatanckich, powołującej się na ogólne zasady (domniemanie niewinności, zbiorowa odpowiedzialność), może być zakwalifikowane jako żądanie zmiany decyzji na podstawie art. 154 Kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strona nie wskazuje wyraźnie na podstawy wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie wyraża niezadowolenie i domaga się zmiany niekorzystnej decyzji, organ może zastosować tryb zmiany decyzji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w piśmie M. B. brak było wypowiedzi sugerujących chęć przeprowadzenia postępowania wznowieniowego lub nieważnościowego. Strona domagała się ponownej oceny swojej sytuacji prawnej i zmiany ostatecznej decyzji, co uzasadniało zastosowanie art. 154 Kpa.
Przepisy (14)
Główne
ppsa art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 235 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi, iż skargę w sprawie, w której została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści, za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien udzielać stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, w celu doprowadzenia do sprecyzowania żądania, jeśli istnieją wątpliwości.
k.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 63 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 63 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 63 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 12
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji miał prawo samodzielnie zakwalifikować pismo strony jako żądanie zmiany decyzji na podstawie art. 235 § 1 Kpa, bez konieczności jej precyzowania przez stronę. • W piśmie strony brak było wyraźnych przesłanek do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, co uzasadniało zastosowanie trybu zmiany decyzji.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organ powinien był zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania, zamiast samodzielnie kwalifikować je do odpowiedniego trybu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Tylko w sytuacji, gdy rzeczywiście istnieją wątpliwości co do żądania strony określonego w piśmie stanowiącym wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w myśl art. 235 § 1 kpa organ powinien stosując art. 9 kpa zwrócić się do strony udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, w celu doprowadzenia do sprecyzowania żądania. • Organ nie jest w ocenie sądu władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony, przykładowo żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na żądanie stwierdzenia nieważności. • W myśl art. 235 § 1 kpa organ powinien stosując art. 9 kpa zwrócić się do strony udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, w celu doprowadzenia do sprecyzowania żądania.
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
sędzia
Małgorzata Stahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 235 § 1 Kpa w kontekście samodzielnej kwalifikacji żądania strony przez organ administracji oraz zasady informowania stron."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona nie wskazuje wyraźnie na podstawy wznowienia lub nieważności, a jedynie domaga się zmiany decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – jak organ powinien postępować, gdy pismo strony jest niejasne. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy organ administracji musi pytać o wszystko? NSA wyjaśnia granice samodzielności w kwalifikacji żądań stron.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.