IX Ca 321/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 7.552,63 zł z odsetkami, wynikającej z umowy pożyczki. Powodowie wskazali, że pozwany nie zwrócił pożyczki w kwocie 10.000 zł, mimo wpłacenia części rat. Sąd Rejonowy w Olsztynie wydał wyrok zaoczny, zasądzając od pozwanego na rzecz powodów 3.244,08 zł z odsetkami, uznając jednocześnie, że prowizja w wysokości 100% kwoty pożyczki (5.000 zł) oraz inne opłaty były rażąco wygórowane i stanowiły niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹ § 1 kc). Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację powodów, częściowo ją uwzględnił, zmieniając wyrok w punkcie dotyczącym kosztów procesu. Sąd Okręgowy podkreślił, że prowizja w wysokości 5.000 zł od pożyczki 5.000 zł stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, nie została indywidualnie uzgodniona i rażąco narusza interesy konsumenta. Apelacja powodów w zakresie kwoty głównej została oddalona jako bezzasadna. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 910,31 zł tytułem kosztów procesu przed sądem pierwszej instancji oraz 150 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385¹ kc w kontekście prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, ograniczenia sądu odwoławczego w postępowaniu uproszczonym.
Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego; ocena abuzywności klauzul zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowizja w wysokości 100% kwoty pożyczki, naliczona przez pożyczkodawcę konsumentowi, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja w takiej wysokości stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, gdyż kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, nie będąc jednocześnie głównym świadczeniem stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja w wysokości 5.000 zł od pożyczki 5.000 zł nie została indywidualnie uzgodniona, nie stanowi głównego świadczenia i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza interesy konsumenta, co czyni ją abuzywną.
Czy sąd drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym może rozpoznać zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc (ocena dowodów)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu uproszczonym zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów są niedopuszczalne, chyba że zachodzą szczególne okoliczności wykrycia nowych dowodów.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami dotyczącymi postępowania uproszczonego, sąd odwoławczy jest związany zakresem apelacji i katalogiem dopuszczalnych zarzutów, które nie obejmują kwestionowania ustaleń faktycznych czy oceny dowodów.
Jak należy rozstrzygnąć o kosztach procesu w sytuacji częściowego uwzględnienia apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku częściowego uwzględnienia apelacji, sąd drugiej instancji powinien orzec o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów (art. 100 kpc).
Uzasadnienie
Powód wygrał sprawę w 43%, co uzasadniało zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów części kosztów procesu, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| P.U. H (...) s.c. | spółka | podmiot reprezentowany przez powodów |
| W. Ż. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział wspólnego majątku małżonków oraz w sprawach o alimenty sąd może włożyć na strony częściowo tylko wygrywające obowiązek zwrotu części kosztów procesu na rzecz przeciwnika.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Za nieuzgodnione indywidualnie uważa się takie postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; pod z urzędu bierze jedynie nieważność postępowania.
k.p.c. art. 505⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Apelację w postępowaniu uproszczonym można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym może być zwięzłe.
u.k.k. art. 36a § ust. 1 i 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Reguluje maksymalne pozakodeksowe koszty kredytu.
u.k.k. art. 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definiuje pojęcia związane z kredytem konsumenckim, w tym koszty.
u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa elementy całkowitego kosztu kredytu.
u.k.k. art. 45
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przewiduje sankcję kredytu darmowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w wysokości 100% kwoty pożyczki stanowi niedozwoloną klauzulę umowną. • Rozstrzygnięcie o kosztach procesu powinno uwzględniać wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc (ocena dowodów) w postępowaniu uproszczonym. • Zarzuty dotyczące zasadności prowizji i jej zgodności z ustawą o kredycie konsumenckim (w zakresie głównym).
Godne uwagi sformułowania
prowizja w wysokości rażąco zawyżonej świadczy o tym, iż zastrzeżone one zostały jedynie w celu maksymalizacji zysków wierzyciela, co prowadzi do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie powinno korzystać z ochrony prawnej. • nie ulega również wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pożyczkobiorcę obowiązek zapłaty ww. opłaty, nie zostały z pozwanym indywidualnie uzgodnione. • nałożenie na pozwanego prowizji w łącznej wysokości sięgającej 100% kwoty przekazanego kapitału, jest rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości. • w postępowaniu uproszczonym sąd odwoławczy jest jedynie sądem prawa.
Skład orzekający
Mirosław Wieczorkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ kc w kontekście prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, ograniczenia sądu odwoławczego w postępowaniu uproszczonym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego; ocena abuzywności klauzul zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieuczciwych praktyk w umowach pożyczek konsumenckich, a także wyjaśnia ograniczenia postępowania uproszczonego. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w ochronie konsumentów.
“Czy 100% prowizji od pożyczki to legalny zysk? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 7552,63 PLN
koszty procesu: 910,31 PLN
koszty postępowania odwoławczego: 150 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.