IV SA/Wr 146/26Uchylenie decyzji ZUS naruszenie kpa 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy był sprzeciw L.R. od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 grudnia 2025 r., która została wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (KPA). Decyzja ta uchylała w całości orzeczenie organu I instancji dotyczące uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na syna skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał sprzeciw za uzasadniony i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że art. 138 § 2 KPA stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy i wymaga ścisłej interpretacji. Organ odwoławczy musi wykazać dwie przesłanki łącznie: naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji oraz istotny wpływ koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na jej rozstrzygnięcie. W analizowanej decyzji Prezes ZUS nie wskazał konkretnych naruszeń przepisów postępowania ani nie uzasadnił, dlaczego konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. Sąd stwierdził, że decyzja Prezesa ZUS była nieuzasadniona i naruszała art. 138 § 2 KPA, a także przepisy dotyczące wymogów formalnych decyzji (art. 107 § 1 i § 3 KPA). Sąd zaznaczył, że w ramach postępowania zainicjowanego sprzeciwem ocenia jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 KPA, a nie inne kwestie merytoryczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, znaczenie prawidłowego pouczenia strony w decyzji administracyjnej.
Dotyczy specyfiki postępowania przed sądami administracyjnymi w przedmiocie sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 KPA, uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 KPA.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wskazał konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ I instancji ani nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co jest warunkiem zastosowania art. 138 § 2 KPA. Decyzja organu odwoławczego była nieuzasadniona i nie spełniała wymogów formalnych.
Czy uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA, spowodowane błędnym pouczeniem strony o prawie do wniesienia skargi, może być usprawiedliwione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu może być usprawiedliwione w sytuacji, gdy strona zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 112 KPA, zgodnie z którym błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W związku z tym, mimo uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu, sąd uznał środek zaskarżenia wniesiony przez skarżącego za skuteczny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 112
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.p.w.d. art. 5 § 2a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 22
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci
k.r.o. art. 109
Ustawa z dnia 25 lutego 1965 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 KPA. • Decyzja organu odwoławczego była nieuzasadniona i nie spełniała wymogów formalnych. • Błędne pouczenie strony o prawie do wniesienia skargi zamiast sprzeciwu nie może jej szkodzić.
Godne uwagi sformułowania
art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy • przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. winny być rozpatrywane ściśle • błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania (...) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia
Skład orzekający
Andrzej Nikiforów
przewodniczący
Aneta Brzezińska
członek
Katarzyna Radom
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, znaczenie prawidłowego pouczenia strony w decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed sądami administracyjnymi w przedmiocie sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje ich działania. Pokazuje również, jak błędy organów mogą być korygowane przez sądy, chroniąc prawa obywateli.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję ZUS: organ odwoławczy nie znał zasad KPA!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.