IV Pa 163/25Wyrownanie uposażenia funkcjonariusza ustawa około budzetowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki S. H., emerytowanej funkcjonariuszki S. (...), o wyrównanie uposażenia i świadczeń związanych z zakończeniem służby. Powódka domagała się kwoty 6 229,48 zł, argumentując, że jej świadczenia zostały zaniżone, ponieważ obliczono je przy użyciu kwoty bazowej z 2022 r. zamiast kwoty bazowej z ustawy budżetowej na 2023 r. Pozwany S. (...) w O. argumentował, że zastosowanie art. 41 ustawy okołobudżetowej było prawidłowe, gdyż funkcjonariusze odchodzący ze służby w styczniu lub lutym 2023 r. mieli otrzymywać uposażenie według kwoty bazowej z 2022 r., co miało na celu motywowanie do pozostania w służbie i nie stanowiło dyskryminacji. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając przepisy ustawy okołobudżetowej za niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą państwa prawnego, ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa oraz zasadą równości. Sąd Rejonowy podkreślił, że ingerencja ustawodawcy musi być uzasadniona szczególnie istotnymi wartościami konstytucyjnymi, a motywowanie do pozostania w służbie nie może odbywać się kosztem pozbawienia prawa do waloryzacji. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz kwestionując prawo sądu powszechnego do oceny konstytucyjności przepisów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy potwierdził, że zróżnicowanie uposażeń funkcjonariuszy odchodzących ze służby w zależności od daty było dyskryminujące i naruszało zasady konstytucyjne, w tym zasadę równości i ochrony zaufania do państwa. Sąd Okręgowy uznał, że sądy powszechne są uprawnione do oceny konstytucyjności przepisów w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji, zwłaszcza gdy sprzeczność jest oczywista. Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 1/23, który stwierdził niezgodność przepisów ustawy okołobudżetowej z Konstytucją, choć dotyczył on sędziów i prokuratorów, wskazując na analogiczne zasady oceny. Sąd Okręgowy uznał, że powódka została nierówno potraktowana, a zróżnicowanie podmiotów podobnych bez uzasadnienia stanowi dyskryminację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy okołobudżetowej w kontekście konstytucyjnych zasad równości, ochrony zaufania do państwa i sprawiedliwości społecznej; kompetencje sądów powszechnych do oceny konstytucyjności przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy S. (...) i specyficznych przepisów ustawy okołobudżetowej na rok 2023. Wykładnia zasad konstytucyjnych może być stosowana do innych podobnych przypadków.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy ustawy okołobudżetowej, które różnicują kwotę bazową do wyliczenia uposażenia i świadczeń funkcjonariuszy odchodzących ze służby w zależności od daty odejścia, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami równości, ochrony zaufania do państwa i sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ wprowadzają niedopuszczalne zróżnicowanie podmiotów podobnych, naruszając zasadę równości i ochrony zaufania do państwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, uznał, że zróżnicowanie uposażeń funkcjonariuszy odchodzących ze służby w zależności od daty (przed lub po 1 marca 2023 r.) stanowi dyskryminację i narusza zasady konstytucyjne. Brak było uzasadnienia dla takiego zróżnicowania, a celem ustawy okołobudżetowej nie mogło być pozbawienie praw nabytych lub oczekiwanych. Sąd podkreślił, że sądy powszechne są uprawnione do oceny konstytucyjności przepisów w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji.
Czy sąd powszechny jest uprawniony do oceny zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP i odmowy jego zastosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do oceny konstytucyjności przepisu w ramach ustalania, który przepis prawa będzie zastosowany do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, zwłaszcza gdy sprzeczność z Konstytucją jest oczywista.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na nowsze poglądy orzecznicze i doktrynalne, zgodnie z którymi sądy powszechne mogą odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP, nie naruszając tym kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Jest to zgodne z zasadą bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2).
Czy pozwany organ miał obowiązek zastosować przepisy ustawy okołobudżetowej, jeśli uznał je za niezgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd uzna przepis za oczywiście niezgodny z Konstytucją, może odmówić jego zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy potwierdził, że Sąd Rejonowy miał podstawy do odmowy zastosowania art. 41 ustawy okołobudżetowej, uznając go za niezgodny z Konstytucją RP. Wobec tego, zastosowanie przepisu przez pozwanego było wadliwe, co skutkowało obowiązkiem wypłaty wyrównania.
Czy w przypadku roszczeń ze stosunku służbowego funkcjonariusza S. (...) wobec Skarbu Państwa, właściwym sądem są sądy powszechne w sprawach z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy S. (...) w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 ustawy o KAS rozpatrują sądy właściwe w sprawach z zakresu prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odrzucił zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, wskazując na właściwość sądów powszechnych w sprawach dotyczących roszczeń ze stosunku służbowego funkcjonariuszy KAS, zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. (...) w O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
ustawa okołobudżetowa art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
uKAS art. 223 § ust. 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
uKAS art. 8 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
uKAS art. 252 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1 § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
uKAS art. 277
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
uKAS art. 276 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 335 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy okołobudżetowej różnicujące uposażenie funkcjonariuszy w zależności od daty odejścia ze służby są niezgodne z Konstytucją RP (zasada równości, ochrony zaufania do państwa). • Sądy powszechne są uprawnione do oceny konstytucyjności przepisów w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji. • Powódka została nierówno potraktowana, co stanowi dyskryminację.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy okołobudżetowej były zgodne z prawem i miały na celu motywowanie do pozostania w służbie. • Sąd powszechny nie jest uprawniony do oceny konstytucyjności przepisów. • Zróżnicowanie uposażeń nie stanowiło dyskryminacji, lecz racjonalną politykę kadrową. • Brak było podstaw do zasądzenia odsetek, gdyż pozwany działał zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm wprowadzony ustawą okołobudżetową spowodował, że powódka (...) otrzymała uposażenie (...) wyliczone wg kwoty bazowej z 2022 r. • nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie rozstrzyganej przez sąd. • Sąd jest obowiązany do oceny konstytucyjności przepisu ustawy w ramach ustalania, który przepis obowiązującego prawa będzie zastosowany do rozstrzygnięcia danego stanu faktycznego w indywidualnej sprawie. • Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. • nieodmiennie związana jest z bezpieczeństwem prawnym. • adresaci norm prawnych mają prawo oczekiwać, że regulacja prawna nie zostanie zmieniona na ich niekorzyść w sposób arbitralny i zaskakujący • zakaz zastawiania przez przepisy prawne pułapek, formułowania obietnic bez pokrycia, bądź nagłego wycofywania się przez państwo ze złożonych obietnic lub ustalonych reguł postępowania • zachęcanie do pozostania w służbie nie powinno przybierać postaci groźby pozbawienia prawa do waloryzacji uposażenia. • nie sposób dopatrzyć się uchybień przepisów zarzuconych przez apelującego zaskarżonemu wyrokowi. • stan faktyczny pozostawał pomiędzy stronami bezsporny, a odmienne stanowisko stron sprowadzało się wyłącznie do różnej oceny okoliczności różnicujących wynagrodzenie powódki i innych funkcjonariuszy, którzy pozostali w zatrudnieniu. […]
Skład orzekający
Robert Macholak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy okołobudżetowej w kontekście konstytucyjnych zasad równości, ochrony zaufania do państwa i sprawiedliwości społecznej; kompetencje sądów powszechnych do oceny konstytucyjności przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy S. (...) i specyficznych przepisów ustawy okołobudżetowej na rok 2023. Wykładnia zasad konstytucyjnych może być stosowana do innych podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii konstytucyjnych związanych z równością i ochroną praw nabytych w kontekście przepisów budżetowych, co ma znaczenie nie tylko dla funkcjonariuszy, ale także dla szerszego zrozumienia relacji obywatel-państwo.
“Czy ustawa okołobudżetowa może dyskryminować funkcjonariuszy? Sąd Okręgowy odpowiada: Nie!”
Dane finansowe
WPS: 6229,48 PLN
wyrównanie uposażenia z tytułu choroby za styczeń 2023 r.: 434,93 PLN
wyrównanie uposażenia z tytułu choroby za luty 2023 r.: 336,72 PLN
wyrównanie odprawy emerytalnej: 3157,5 PLN
wyrównanie nagrody rocznej: 64,3 PLN
wyrównanie nagrody jubileuszowej: 1578,75 PLN
wyrównanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy: 657,28 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.