IV Kp 289/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka "Fabryka (...) Sp. z o.o." złożyła zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Gliwice – Zachód w Gliwicach z dnia 16 marca 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie doprowadzenia spółki do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 313.905,74 zł poprzez uzyskanie poświadczającego nieprawdę nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym, uznając, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i brak merytorycznego uzasadnienia, twierdząc, że wierzytelność, na którą powoływała się druga spółka, nie istniała lub została skompensowana. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie akt, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że prokurator prawidłowo ustalił stan faktyczny i poczynił trafne wnioski, a spór ma charakter cywilnoprawny. Sąd podkreślił, że dochodzenie spornych roszczeń w postępowaniu cywilnym, nawet jeśli strona przeciwna ma odmienne zdanie lub podnosi zarzut potrącenia, nie stanowi przestępstwa oszustwa sądowego. Brak jest podstaw do uznania, że nakaz zapłaty został uzyskany w wyniku fałszu materialnego lub podstępnego wprowadzenia sądu w błąd. Sąd zaznaczył, że na stronach postępowania cywilnego nie ciąży obowiązek ujawniania wszystkich informacji mogących podważać ich żądania, a system opiera się na ciężarze dowodu spoczywającym na osobie wywodzącej skutki prawne z danego faktu. Wobec braku znamion czynów z art. 286 § 1 k.k. i art. 272 k.k., sąd nie znalazł podstaw do wszczęcia śledztwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy wszczęcia śledztwa w sprawach, gdzie zarzucane czyny mają charakter cywilnoprawny, a strony sporu cywilnego dochodzą swoich praw w ramach procedur.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia śledztwa przez prokuratora i oceny tego postanowienia przez sąd okręgowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochodzenie roszczeń w postępowaniu cywilnym, nawet jeśli strona przeciwna kwestionuje ich zasadność lub podnosi zarzut potrącenia, może stanowić przestępstwo oszustwa sądowego (art. 286 § 1 k.k.) lub wyłudzenia poświadczenia nieprawdy (art. 272 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spór ma charakter cywilnoprawny, a strona dochodząca roszczeń nie posługuje się fałszywymi dowodami ani nie wprowadza sądu w błąd w sposób podstępny, a jedynie przedstawia swoją interpretację stanu faktycznego i dowody na jej poparcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spór między stronami miał charakter cywilnoprawny. Strona dochodząca roszczeń przedstawiła swoją wersję zdarzeń i dowody, co jest dopuszczalne w postępowaniu cywilnym. Brak było dowodów na fałszerstwo dokumentów lub podstępne wprowadzenie sądu w błąd. Dochody spornych roszczeń, nawet jeśli kwestionowane przez drugą stronę, nie stanowią podstawy do wszczęcia postępowania karnego.
Czy odmowa wszczęcia śledztwa przez prokuratora, oparta na stwierdzeniu braku znamion czynu zabronionego, wymaga szczegółowego uzasadnienia odnoszącego się do wszystkich zarzutów strony?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie powinno w sposób wystarczający wyjaśniać przyczyny podjęcia decyzji, nawet jeśli jest zwięzłe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie postanowienia prokuratora było wystarczające i nie nosiło cech dowolności. Wyjaśniało ono przyczyny odmowy wszczęcia śledztwa, wskazując na cywilnoprawny charakter sporu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fabryka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | skarżący |
| Prokuratura Rejonowa Gliwice – Zachód w Gliwicach | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
| Prokurator Damiana Sztachelka | organ_państwowy | prokurator |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | powód w sprawie cywilnej |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 329
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa, w tym oszustwa sądowego, które wymaga wprowadzenia w błąd co do istnienia długu i podjęcia bezprawnych działań w celu uzyskania orzeczenia mimo braku podstaw.
k.k. art. 272
Kodeks karny
Dotyczy wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, które jest czynem wtórnym do wprowadzenia w błąd funkcjonariusza publicznego.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu w postępowaniu cywilnym.
Pomocnicze
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 273
Kodeks karny
Dotyczy użycia poświadczającego nieprawdę dokumentu, czyn wtórny do art. 272 k.k.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oceny dowodów przez organy ścigania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór ma charakter cywilnoprawny i nie nosi znamion przestępstwa. • Dochodzenie roszczeń w postępowaniu cywilnym, nawet spornych, nie jest oszustwem. • Brak dowodów na fałszerstwo dokumentów lub podstępne wprowadzenie sądu w błąd. • Prokurator prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Postanowienie prokuratora jest pozbawione merytorycznego uzasadnienia. • Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego pod kątem znamion przestępstw z art. 272 i 273 k.k.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest zadaniem organów ścigania wyręczanie podmiotów gospodarczych w tego typu działaniach ani ingerowanie w przebieg postępowań cywilnych. • Spór pomiędzy stronami nie zawiera cech uzasadniających wszczynanie postępowania karnego. • Byłoby to oczekiwanie wręcz absurdalne, sprzeczne z istotą kontradyktoryjnego postępowania w sprawach cywilnych.
Skład orzekający
Arkadiusz Cichocki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia śledztwa w sprawach, gdzie zarzucane czyny mają charakter cywilnoprawny, a strony sporu cywilnego dochodzą swoich praw w ramach procedur."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia śledztwa przez prokuratora i oceny tego postanowienia przez sąd okręgowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem karnym a cywilnym, pokazując, kiedy spór gospodarczy nie jest podstawą do wszczęcia postępowania karnego. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego i karnego.
“Czy spór o pieniądze w sądzie to od razu oszustwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia granicę między prawem cywilnym a karnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.