IV KO 196/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy sygnalizacji potrzeby wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu w Sądzie Najwyższym. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 r., IV KK 161/25, Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego M.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie. Obrońca wniósł o wznowienie postępowania, podnosząc, że sędzia A.D., która orzekała w sprawie, uzyskała nominację w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., co stanowi wadliwą procedurę. Wniosek obejmował również wyłączenie innych sędziów nominowanych w tym trybie, w tym sędziego S.S. Prezes Sądu Najwyższego wyznaczył skład do rozpoznania sprawy IV KO 196/25, w skład którego wszedł sędzia S.S. Przewodniczący składu, sędzia E.W., zasygnalizował potrzebę wyłączenia sędziego S.S. ze względu na wadliwość jego nominacji. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwały połączonych Izb SN oraz orzecznictwo, stwierdził, że sędzia S.S. objął urząd w wyniku wadliwej procedury, co czyni sąd nienależycie obsadzonym. Ponadto, udział sędziego S.S. w rozpoznaniu wniosku oznaczałby orzekanie we własnej sprawie, ponieważ kwestia wadliwości jego nominacji dotyczy go bezpośrednio. Sąd zastosował art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., wyłączając sędziego S.S. od udziału w sprawie, aby zapewnić stronom bezstronny i niezawisły sąd, zgodnie z wymogami Konstytucji RP i prawa międzynarodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej nominacji i orzekania we własnej sprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej nominacji sędziego w Sądzie Najwyższym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na stanowisko w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, która dotyczy oceny wadliwości jego nominacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sędzia powołany w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzony, a jego udział w sprawie rodzi ryzyko orzekania we własnej sprawie, co narusza zasady bezstronności i niezawisłości sądu.
Czy udział sędziego, którego nominacja jest kwestionowana ze względu na wadliwość procedury, w składzie sądu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział takiego sędziego powoduje, że sąd jest nienależycie obsadzony, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzony, co skutkuje nieważnością orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| S.S. | osoba_fizyczna | sędzia |
| E.W. | osoba_fizyczna | sędzia |
| D.Ś. | osoba_fizyczna | sędzia |
| A.D. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wpływa na jego prawa i obowiązki.
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wyłączenia sędziego z urzędu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza z powodu nienależytej obsady sądu.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do bezstronnego sądu.
EKPC art. 6
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Prawo do rzetelnego procesu.
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia S.S. został powołany w wyniku wadliwej procedury nominacyjnej. • Udział sędziego S.S. w sprawie stanowiłby orzekanie we własnej sprawie. • Sąd z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzony.
Godne uwagi sformułowania
sędzia Sądu Najwyższego S.S., który objął urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a więc organu, który nie stanowi Krajowej Rady Sądownictwa w rozumieniu Konstytucji RP • sąd z udziałem tego sędziego jest nienależycie obsadzony, zatem orzeczenia wydane w tym składzie dotknięte są bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • udział sędziego S.S. w składzie sądu rozpoznającego wniosek, równałby się orzekaniu we własnej sprawie • ratio legis przepisu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków • iudex impurus • sędzia, którego prawidłowość powołania oraz <<czystość>> sędziowskiego statusu sędziego są wątpliwe, a tym samym wątpliwe są jego niezawisłość oraz bezstronność i musi on, rozpoznając sprawę, sam dokonać osądu w tym zakresie, a więc eo ipso oceny zachodzącego między nim a stronami stosunku, prawnoprocesowego, to jest z mocy ustawy wyłączony jako iudex in sua causa
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
E.W.
sprawozdawca
D.Ś.
członek
S.S.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej nominacji i orzekania we własnej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej nominacji sędziego w Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowa sprawa o praworządność i wadliwe nominacje.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.