IV KKN 462/97Uchylenie wyroku z powodu blednej interpretacji falderowania dokumentów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Sądu Najwyższego w sprawie IV KKN 462/97 dotyczył kasacji wniesionej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w N., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. skazujący T. S. i E. S. między innymi za fałszowanie dokumentów. Oskarżeni zostali uznani za winnych wydania zgody na budowę grobowca w miejscu istniejącego grobu, znieważenia prochów oraz namówienia do sporządzenia podrobionych dokumentów w celu stworzenia pozorów legalności. Sąd Najwyższy, analizując kasację, uznał za zasadny zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego przez sądy obu instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że antydatowanie dokumentów (umowy kupna-sprzedaży grobu i oświadczenia) polegające na wpisaniu wcześniejszej daty ich sporządzenia, nie stanowiło podrobienia lub przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 265 § 1 Kodeksu karnego z 1969 r. Sąd podkreślił, że fałsz intelektualny, czyli zawarcie w dokumencie danych nieodzwierciedlających rzeczywistego stanu rzeczy, jest odrębnym przestępstwem (art. 266 § 1 dkk), a nie podpada pod art. 265 § 1 dkk. Ponieważ sądy niższych instancji nie dokonały w tym zakresie wystarczających ustaleń, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki w stosunku do T. S. i E. S., a także w odniesieniu do J. B. i S. S. (których wyrok nie był zaskarżony apelacją, ale sprawa została objęta uchyleniem na podstawie art. 536 kpk w zw. z art. 435 kpk), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N. Zarządzono również zwrot opłat od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa fałszowania dokumentów (art. 265 § 1 dkk / art. 270 § 1 kk), rozróżnienie fałszu materialnego od intelektualnego.
Dotyczy stanu prawnego z 1969 r. (choć zasada prawna jest aktualna dla obecnego k.k.). Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu budowy grobowca.
Zagadnienia prawne (2)
Czy antydatowanie dokumentu (wpisanie wcześniejszej daty jego sporządzenia) wyczerpuje znamiona przestępstwa fałszowania dokumentów z art. 265 § 1 dkk (obecnie art. 270 § 1 kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo antydatowanie dokumentu nie stanowi podrobienia lub przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 265 § 1 dkk. Fałsz intelektualny jest odrębnym przestępstwem (art. 266 § 1 dkk).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu go w taki sposób, aby sprawiał pozory pochodzenia od innej osoby, a przerobienie na zmianie autentycznego dokumentu. Antydatowanie nie jest fizycznym podrobieniem ani przerobieniem, a jedynie zawarciem w dokumencie danych nieodzwierciedlających rzeczywistego stanu rzeczy, co kwalifikuje się jako fałsz intelektualny, a nie fałsz materialny.
Czy budowa grobowca w miejscu istniejącego grobu, po uiszczeniu opłat i na zlecenie, stanowi znieważenie miejsca spoczynku zmarłego?
Odpowiedź sądu
Tak, postawienie grobowca na zlecenie w miejscu pochówku zmarłej, w oparciu o fikcyjne dane i mimo nieupłynięcia wymaganego okresu, stanowi znieważenie miejsca spoczynku.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji prawidłowo przyjęły, że znieważenie miejsca spoczynku nastąpiło w wyniku działań oskarżonych, którzy dopuścili się budowy grobowca w miejscu pochówku R. L. na podstawie nieprawdziwych danych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| S. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. L. | osoba_fizyczna | zmarły (pokrzywdzony w kontekście znieważenia grobu) |
| A. i J. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (w kontekście szkody) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 265 § 1
Kodeks karny
Przepis ten dotyczy podrobienia lub przerobienia dokumentu, a nie samego antydatowania.
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Obecnie obowiązujący przepis odpowiadający art. 265 § 1 k.k. z 1969 r.
dkk art. 197 § 1
Kodeks karny
Dotyczy znieważenia miejsca spoczynku.
Pomocnicze
k.k. art. 266 § 1
Kodeks karny
Przepis ten dotyczy fałszu intelektualnego, który może obejmować antydatowanie.
k.k. art. 271 § 1
Kodeks karny
Obecnie obowiązujący przepis odpowiadający art. 266 § 1 k.k. z 1969 r.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia uchylenie wyroku w stosunku do współoskarżonych, których wyrok nie został zaskarżony, jeśli zachodzą te same przyczyny co w zaskarżonej części.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia uchylenie wyroku w stosunku do współoskarżonych, których wyrok nie został zaskarżony, jeśli zachodzą te same przyczyny co w zaskarżonej części.
dkk art. 18 § 1
Kodeks karny
dkk art. 10 § 2
Kodeks karny
dkk art. 10 § 3
Kodeks karny
dkk art. 75 § 1
Kodeks karny
dkk art. 42 § 1
Kodeks karny
dkk art. 54
Kodeks karny
dkk art. 267
Kodeks karny
dkk art. 73 § 1
Kodeks karny
dkk art. 74 § 1
Kodeks karny
kpk art. 527 § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwrotu opłaty od kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Antydatowanie dokumentów nie stanowi podrobienia lub przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 265 § 1 dkk. • Sądy obu instancji nie dokonały ustaleń pozwalających na przypisanie oskarżonym popełnienia przestępstwa z art. 265 § 1 dkk.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądów niższych instancji dotyczące wyczerpania znamion przestępstwa z art. 265 § 1 dkk przez antydatowanie dokumentów. • Utrzymanie w mocy wyroku skazującego przez Sąd Wojewódzki.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób w ogóle nie podzielić zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie, że działanie skazanych E. S. i T. S. wyczerpywało ustawowe znamiona przestępstwa określonego w art. 265 § 1 dkk (art. 270 § 1 kk). • Dla realizacji znamion podrobienia (czy przerobienia) dokumentu nie ma znaczenia czy jego treść odpowiada stwierdzanemu w nim stanowi faktycznemu. Okoliczność ta ma znaczenie tylko w wypadku tzw. fałszu intelektualnego, który przewiduje art. 266 § 1 dkk (art. 271 § 1 kk) a nie art. 265 kk z 1969 r.
Skład orzekający
Jacek Sobczak
przewodniczący
Przemysław Kalinowski
sędzia
Lidia Misiurkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa fałszowania dokumentów (art. 265 § 1 dkk / art. 270 § 1 kk), rozróżnienie fałszu materialnego od intelektualnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1969 r. (choć zasada prawna jest aktualna dla obecnego k.k.). Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu budowy grobowca.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów karnych i jak drobne różnice w definicjach (fałsz materialny vs. intelektualny) mogą decydować o wyniku postępowania.
“Czy antydatowanie dokumentu to już przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.