Orzeczenie · 2001-02-07

IV KKN 462/97Uchylenie wyroku z powodu blednej interpretacji falderowania dokumentów

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2001-02-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejWysokanajwyższy
fałszowanie dokumentówznieważenie grobuprawo karneSąd Najwyższykasacjakodeks karnyinterpretacja prawa

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie IV KKN 462/97 dotyczył kasacji wniesionej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w N., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. skazujący T. S. i E. S. między innymi za fałszowanie dokumentów. Oskarżeni zostali uznani za winnych wydania zgody na budowę grobowca w miejscu istniejącego grobu, znieważenia prochów oraz namówienia do sporządzenia podrobionych dokumentów w celu stworzenia pozorów legalności. Sąd Najwyższy, analizując kasację, uznał za zasadny zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego przez sądy obu instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że antydatowanie dokumentów (umowy kupna-sprzedaży grobu i oświadczenia) polegające na wpisaniu wcześniejszej daty ich sporządzenia, nie stanowiło podrobienia lub przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 265 § 1 Kodeksu karnego z 1969 r. Sąd podkreślił, że fałsz intelektualny, czyli zawarcie w dokumencie danych nieodzwierciedlających rzeczywistego stanu rzeczy, jest odrębnym przestępstwem (art. 266 § 1 dkk), a nie podpada pod art. 265 § 1 dkk. Ponieważ sądy niższych instancji nie dokonały w tym zakresie wystarczających ustaleń, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki w stosunku do T. S. i E. S., a także w odniesieniu do J. B. i S. S. (których wyrok nie był zaskarżony apelacją, ale sprawa została objęta uchyleniem na podstawie art. 536 kpk w zw. z art. 435 kpk), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N. Zarządzono również zwrot opłat od kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa fałszowania dokumentów (art. 265 § 1 dkk / art. 270 § 1 kk), rozróżnienie fałszu materialnego od intelektualnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego z 1969 r. (choć zasada prawna jest aktualna dla obecnego k.k.). Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu budowy grobowca.

Zagadnienia prawne (2)

Czy antydatowanie dokumentu (wpisanie wcześniejszej daty jego sporządzenia) wyczerpuje znamiona przestępstwa fałszowania dokumentów z art. 265 § 1 dkk (obecnie art. 270 § 1 kk)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo antydatowanie dokumentu nie stanowi podrobienia lub przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 265 § 1 dkk. Fałsz intelektualny jest odrębnym przestępstwem (art. 266 § 1 dkk).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu go w taki sposób, aby sprawiał pozory pochodzenia od innej osoby, a przerobienie na zmianie autentycznego dokumentu. Antydatowanie nie jest fizycznym podrobieniem ani przerobieniem, a jedynie zawarciem w dokumencie danych nieodzwierciedlających rzeczywistego stanu rzeczy, co kwalifikuje się jako fałsz intelektualny, a nie fałsz materialny.

Czy budowa grobowca w miejscu istniejącego grobu, po uiszczeniu opłat i na zlecenie, stanowi znieważenie miejsca spoczynku zmarłego?

Odpowiedź sądu

Tak, postawienie grobowca na zlecenie w miejscu pochówku zmarłej, w oparciu o fikcyjne dane i mimo nieupłynięcia wymaganego okresu, stanowi znieważenie miejsca spoczynku.

Uzasadnienie

Sądy obu instancji prawidłowo przyjęły, że znieważenie miejsca spoczynku nastąpiło w wyniku działań oskarżonych, którzy dopuścili się budowy grobowca w miejscu pochówku R. L. na podstawie nieprawdziwych danych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Strona wygrywająca
Oskarżeni (T. S., E. S., J. B., S. S.) w zakresie uchylenia skazania.

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznaoskarżony
E. S.osoba_fizycznaoskarżony
J. B.osoba_fizycznaoskarżony
S. S.osoba_fizycznaoskarżony
R. L.osoba_fizycznazmarły (pokrzywdzony w kontekście znieważenia grobu)
A. i J. L.osoba_fizycznapokrzywdzony (w kontekście szkody)
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 265 § 1

Kodeks karny

Przepis ten dotyczy podrobienia lub przerobienia dokumentu, a nie samego antydatowania.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Obecnie obowiązujący przepis odpowiadający art. 265 § 1 k.k. z 1969 r.

dkk art. 197 § 1

Kodeks karny

Dotyczy znieważenia miejsca spoczynku.

Pomocnicze

k.k. art. 266 § 1

Kodeks karny

Przepis ten dotyczy fałszu intelektualnego, który może obejmować antydatowanie.

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

Obecnie obowiązujący przepis odpowiadający art. 266 § 1 k.k. z 1969 r.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia uchylenie wyroku w stosunku do współoskarżonych, których wyrok nie został zaskarżony, jeśli zachodzą te same przyczyny co w zaskarżonej części.

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia uchylenie wyroku w stosunku do współoskarżonych, których wyrok nie został zaskarżony, jeśli zachodzą te same przyczyny co w zaskarżonej części.

dkk art. 18 § 1

Kodeks karny

dkk art. 10 § 2

Kodeks karny

dkk art. 10 § 3

Kodeks karny

dkk art. 75 § 1

Kodeks karny

dkk art. 42 § 1

Kodeks karny

dkk art. 54

Kodeks karny

dkk art. 267

Kodeks karny

dkk art. 73 § 1

Kodeks karny

dkk art. 74 § 1

Kodeks karny

kpk art. 527 § 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwrotu opłaty od kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Antydatowanie dokumentów nie stanowi podrobienia lub przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 265 § 1 dkk. • Sądy obu instancji nie dokonały ustaleń pozwalających na przypisanie oskarżonym popełnienia przestępstwa z art. 265 § 1 dkk.

Odrzucone argumenty

Argumenty sądów niższych instancji dotyczące wyczerpania znamion przestępstwa z art. 265 § 1 dkk przez antydatowanie dokumentów. • Utrzymanie w mocy wyroku skazującego przez Sąd Wojewódzki.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób w ogóle nie podzielić zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie, że działanie skazanych E. S. i T. S. wyczerpywało ustawowe znamiona przestępstwa określonego w art. 265 § 1 dkk (art. 270 § 1 kk). • Dla realizacji znamion podrobienia (czy przerobienia) dokumentu nie ma znaczenia czy jego treść odpowiada stwierdzanemu w nim stanowi faktycznemu. Okoliczność ta ma znaczenie tylko w wypadku tzw. fałszu intelektualnego, który przewiduje art. 266 § 1 dkk (art. 271 § 1 kk) a nie art. 265 kk z 1969 r.

Skład orzekający

Jacek Sobczak

przewodniczący

Przemysław Kalinowski

sędzia

Lidia Misiurkiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa fałszowania dokumentów (art. 265 § 1 dkk / art. 270 § 1 kk), rozróżnienie fałszu materialnego od intelektualnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1969 r. (choć zasada prawna jest aktualna dla obecnego k.k.). Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu budowy grobowca.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów karnych i jak drobne różnice w definicjach (fałsz materialny vs. intelektualny) mogą decydować o wyniku postępowania.

“Czy antydatowanie dokumentu to już przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst