IV KKN 251/98Uniewinnienie naruszenie przepisów celnych zmiana prawa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skazanego V. B., który został uznany za winnego nieumyślnego naruszenia przepisów celnych przez Sąd Rejonowy w R., a następnie wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Wojewódzki w K. Zarzucono mu, że w dniu 3 kwietnia 1995 r. nieumyślnie naraził Skarb Państwa na uszczuplenie cła w kwocie 44.287 zł 70 gr, nie zapoznając się z treścią dokumentów celnych i nie okazując wszystkich żądanych dokumentów, co doprowadziło do przedstawienia faktury z zaniżoną ceną przywożonych towarów. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację obrońcy, uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił skazanego. Jako podstawę uchylenia wskazano rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 406 § 2 kpk z 1969 r., polegające na braku rozważenia przez sąd odwoławczy zarzutu dotyczącego faktycznej wartości przewożonego towaru. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak było wystarczających przesłanek do ustalenia rzeczywistej wartości towaru, a różnice w kwotach podanych we włoskich i polskich dokumentach celnych oraz kwota uzyskana ze sprzedaży towarów przez organy celne wskazywały na dowolność ustaleń. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał na zmianę stanu prawnego w postaci wejścia w życie Kodeksu Karnego Skarbowego, który nie przewiduje odpowiedzialności za czyn przypisany oskarżonemu w formie nieumyślnej, a jedynie za umyślne wprowadzenie w błąd organu celnego. Zgodnie z regułą intertemporalną, zastosowano nową ustawę, co skutkowało uniewinnieniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUchylenie wyroku z powodu błędów proceduralnych sądu odwoławczego, znaczenie zmiany stanu prawnego (depenalizacja) dla rozstrzygnięcia sprawy, wymogi dotyczące ustalania wartości towarów w sprawach celnych.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie, ale zasady proceduralne i wpływ zmian prawa są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące faktycznej wartości towaru, mającej kluczowe znaczenie dla ustalenia narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał w sposób dogłębny zarzutu dotyczącego faktycznej wartości towaru, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy całkowicie pominął zarzut apelacji dotyczący braku ustalenia faktycznej wartości towaru, mimo że okoliczność ta miała podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz brak ustaleń co do rzeczywistej wartości towaru w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego, a następnie pominięcie tego zarzutu przez Sąd Wojewódzki, uzasadnia uchylenie wyroku.
Czy w świetle zmiany stanu prawnego (wejście w życie Kodeksu Karnego Skarbowego) czyn przypisany oskarżonemu nadal stanowi przestępstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn przypisany oskarżonemu w formie nieumyślności nie stanowi już przestępstwa na gruncie nowego Kodeksu Karnego Skarbowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w nowym Kodeksie Karnym Skarbowym nie ma odpowiednika przestępstwa z art. 80 § 3 uks. Nowa ustawa przewiduje odpowiedzialność karną jedynie za umyślne wprowadzenie w błąd organu celnego. Zgodnie z regułą intertemporalną (art. 2 § 2 kks), w sprawie należy stosować nową ustawę, co skutkuje depenalizacją czynu i koniecznością uniewinnienia oskarżonego.
Czy przypisanie oskarżonemu winy nieumyślnej i sprawstwa w kontekście przepisów celnych było prawidłowe?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego, w tym art. 7 § 2 k.k. (wina nieumyślna) i art. 16 k.k. (sprawstwo), były zasadne w kontekście błędnych ustaleń faktycznych i prawnych.
Uzasadnienie
Choć Sąd Najwyższy skupił się na błędach proceduralnych i zmianie prawa, zarzuty kasacji dotyczące obrazy prawa materialnego, w tym przypisania winy nieumyślnej i sprawstwa, były podniesione przez obrońcę. Błędne ustalenie wartości towaru i brak dowodów na umyślne działanie lub niedbalstwo w sposób uzasadniający przypisanie winy nieumyślnej, a także wątpliwości co do statusu sprawcy w obrocie towarowym, stanowiły podstawę do kwestionowania wyroków niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. B. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 406 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Nakazuje podanie w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego, dlaczego sąd ten uznał zarzuty apelacji za niezasadne. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten został naruszony.
k.k.s. art. 87
Ustawa - Kodeks karny skarbowy
Przewiduje odpowiedzialność karną za umyślne wprowadzenie w błąd organu celnego. Brak odpowiednika dla czynu nieumyślnego.
k.k.s. art. 2 § § 2
Ustawa - Kodeks karny skarbowy
Reguła intertemporalna, zgodnie z którą w sprawie należy stosować nową ustawę (k.k.s.) w przypadku depenalizacji czynu.
Pomocnicze
k.k. art. 7 § § 2
Ustawa - Kodeks karny
Dotyczy winy nieumyślnej, zarzucono błędne przypisanie.
k.k. art. 16
Ustawa - Kodeks karny
Dotyczy sprawstwa, zarzucono błędne przypisanie.
prawo celne art. 2 § pkt 6
Ustawa - Prawo celne
Dotyczy obrotu towarowego z zagranicą, zarzucono błędne przyjęcie, że oskarżony był podmiotem.
prawo celne art. 48
Ustawa - Prawo celne
Dotyczy obrotu towarowego z zagranicą, zarzucono błędne przyjęcie, że oskarżony był podmiotem.
prawo celne art. 40 § ust. 2
Ustawa - Prawo celne
Dotyczy obowiązku przedłożenia dowodu odprawy celnej, zarzucono błędną interpretację.
k.p.k. art. 3 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oceny wersji oskarżonego, zarzucono brak oceny rozmowy ze świadkiem.
k.p.k. art. 4 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uwzględnienia wskazań doświadczenia życiowego, zarzucono nieuwzględnienie braku motywów do przestępczego działania.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o kosztach sądowych.
k.p.k. art. 527 § § 4
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o opłacie od kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd odwoławczy art. 406 § 2 kpk z 1969 r. poprzez brak rozważenia zarzutu dotyczącego faktycznej wartości towaru. • Zmiana stanu prawnego w postaci wejścia w życie Kodeksu Karnego Skarbowego, który depenalizuje czyn przypisany oskarżonemu. • Dowolność ustaleń co do wartości towaru, wskazana przez rozbieżności w dokumentach celnych i kwotę uzyskaną ze sprzedaży.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność ta miała podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. • Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego całkowicie pomija ten zarzut i przez to wskazuje, że nie został on rozpoznany. • W tym stanie ustalenie, że rzeczywista wartość przedmiotowych towarów wynosiła 236.600 zł należy uznać za dowolne. • W kodeksie tym nie ma odpowiednika przestępstwa określonego w art. 80 § 3 uks.
Skład orzekający
Józef Szewczyk
przewodniczący
Marian Buliński
członek
Marek Sokołowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylenie wyroku z powodu błędów proceduralnych sądu odwoławczego, znaczenie zmiany stanu prawnego (depenalizacja) dla rozstrzygnięcia sprawy, wymogi dotyczące ustalania wartości towarów w sprawach celnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie, ale zasady proceduralne i wpływ zmian prawa są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i zmiany w prawie mogą doprowadzić do uniewinnienia skazanego, nawet po prawomocnym wyroku. Jest to przykład znaczenia analizy kasacyjnej i wpływu nowelizacji przepisów.
“Sąd Najwyższy uniewinnił kierowcę ciężarówki po latach: błąd sądu i nowa ustawa zadecydowały.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.