IV KKN 251/98

Sygn. akt IV KKN 251/98 
 
 
 
 
W Y R O K 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 19 lutego 2002 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
 
SSN  Józef Szewczyk (przewodniczący) 
 
 
 
SSN  Marian Buliński 
 
 
 
SSN  Marek Sokołowski (spraw.) 
 
 
 
 
Protokolant  Ewa Sokołowska 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Bogumiły Drozdowskiej 
 
w sprawie V. B. 
skazanego z art. 80 § 3 uks 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 19 lutego 2002 r., 
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego 
od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. 
z dnia 20 stycznia 1998 r., sygn. akt VI Ka […] 
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w  R. 
z dnia 3 października 1997 r., sygn. akt II K […] 
 
1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok 
Sądu Rejonowego i skazanego V. B. uniewinnia od przypisanego 
mu czynu, 

 
2
2. kosztami sądowymi postępowania w sprawie obciąża Skarb 
Państwa, 
3. zarządza zwrot na rzecz V. B. kwoty 300 (trzysta) złotych 
uiszczonej tytułem opłaty od kasacji. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 3 października 1997 r. sygn. akt 
II K […] uznał V. B. za winnego tego, „że w dniu 3 kwietnia 1995 r. 
przekraczając granicę państwa z Czech do Polski , w drodze z Włoch 
w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego, przez drogowe przejście 
graniczne w C. nieumyślnie naraził Skarb Państwa na uszczuplenie cła 
w kwocie 44.287 zł 70 gr, przez to, że w wyniku niedbalstwa nie zapoznał się 
z treścią dokumentów celnych i w trakcie odprawy celnej nie okazał wszystkich 
żądanych dokumentów, co spowodowało, że do odprawy celnej przedstawił 
fakturę z zaniżoną ceną przywożonych do Polski w Włoch 256 worków 
z niekonfekcjonowanymi rajstopami o wadze 3.323 kg, 11 worków 
z niekonfekcjonowanymi pończochami o wadze 1.062 kg, 1 karton z maszynką 
do wykańczania pończoch, 30 kartonów z regałami do rajstop, 80 paczek 
z torebkami do pakowania rajstop, 40 kartonów z ekspozycją oraz 2 kartony 
z wzorami kolorów, chociaż powinien i mógł przewidzieć możliwość zatajenia 
rzeczywistych 
cen 
przedmiotowych 
towarów 
przez 
inne 
osoby” 
– 
to jest przestępstwa z art. 80 § 3 uks i za to skazał go na karę grzywny 
w kwocie 3.000 zł. 
 
Sąd Wojewódzki w K. – po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez 
prokuratora i obrońcę oskarżonego – wyrokiem z dnia 20 stycznia 1998 r. 
sygn. akt VI Ka […] utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R.. 

 
3
 
Powyższy wyrok zaskarżył kasacją obrońca oskarżonego zarzucając: 
I. 
rażące naruszenie prawa materialnego a to : 
1. art. 7 § 2 kodeksu karnego polegające na przypisaniu oskarżonemu 
winy nieumyślnej, 
2. art. 16 kodeksu karnego polegające na przypisaniu oskarżonemu 
sprawstwa, 
3. art. 2 pkt 6 i art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne 
polegające na przyjęciu, że oskarżony był podmiotem dokonującym 
obrotu towarowego z zagranicą, 
4. art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne polegające 
na błędnej interpretacji jego treści poprzez uznanie, że oskarżony miał 
obowiązek przedłożenia polskim organom administracji celnej dowodu 
włoskiej odprawy celnej, 
II. 
rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść wyroku: 
1. art. 3 § 3 kpk polegające na braku oceny podanej przez oskarżonego 
wersji rozmowy ze świadkiem M. S., 
2. art. 4 § 1 kpk polegające na wydaniu orzeczenia bez uwzględnienia 
wskazań doświadczenia życiowego poprzez nieuwzględnienie braku 
motywów  do przestępczego działania oskarżonego. 
Nadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej obrońca zarzucił, że orzekające 
w tej sprawie sądy nie uzasadniły dlaczego przyjęły za prawdziwą wartość 
towaru na podstawie włoskich dokumentów odprawy celnej, a sąd odwoławczy 
nie rozważył wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy. 
Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Kasacja jest zasadna. Kasację rozpoznaje Sąd Najwyższy w granicach 
podniesionych zarzutów, a rozpoznaniu podlegają także zarzuty podniesione 
w jej uzasadnieniu. Nie jest także niezbędne, by w podniesionym zarzucie 

 
4
obrazy prawa prawidłowo określony został przez skarżącego naruszony przepis 
prawa wystarczy, że sprecyzowane zostało na czym obraza prawa polegała. 
 
W pierwszej kolejności rozpoznania wymaga zarzut obrazy prawa 
procesowego skierowany przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego – czyli 
zarzut sformułowany w uzasadnieniu skargi. Jest to zarzut obrazy art. 406 § 2 
kpk z 1969 r. (obowiązującego w chwili orzekania przez Sąd Wojewódzki) 
nakazującego podać w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego dlaczego sąd 
ten uznał zarzuty apelacji za niezasadne. 
 
Obrońca oskarżonego zarzucił w apelacji (k. 260), że w postępowaniu 
nie ustalono faktycznej wartości przewożonego przez granicę towaru. 
Jest oczywiste, 
że 
okoliczność 
ta 
miała 
podstawowe 
znaczenie 
dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli prawidłowe było określenie wartości 
w dokumentach przedstawionych do odprawy celnej na polskiej granicy, 
to wówczas nie mogło dojść do narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła. 
Zauważyć należy, że w toku postępowania sądowego (przed wydaniem 
pierwszego, następnie uchylonego, wyroku Sadu Rejonowego) interwenienci 
wnosili o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia faktycznej 
wartości zakwestionowanego towaru (k. 135v) i wniosek ten nie został 
uwzględniony (k. 157).  W uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 
3 października 1997 r. brak jest jakichkolwiek ustaleń co do tego jaka była 
rzeczywista wartość towaru przedstawionego przez oskarżonego do odprawy 
celnej, a zatem podniesiony w apelacji zarzut w tym zakresie wymagał 
dogłębnego 
rozważenia. 
Uzasadnienie 
zaskarżonego 
wyroku 
Sądu 
Wojewódzkiego całkowicie pomija ten zarzut i przez to wskazuje, że nie został 
on rozpoznany. 
 
Okoliczności powyższe dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone 
orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 406 § 2 kpk z 1969 r. 
Uchybienie to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia bowiem nie ma 

 
5
dostatecznych przesłanek do stanowczego ustalenia, że wartość określona 
w dokumentach przeznaczonych do włoskiej odprawy celnej była prawidłowa. 
Nie można wykluczyć istnienia powodów do jej zawyżenia. Znamienne jest, że 
wartość towarów w dokumentach przeznaczonych do włoskiej odprawy celnej 
określona została na kwotę 236.600 zł, a do polskiej odprawy na kwotę 
33.343 zł (k. 3), zaś towary te zostały sprzedane przez organa administracji 
celnej za kwotę 21.306 zł (k. 141). W tym stanie ustalenie, że rzeczywista 
wartość przedmiotowych towarów wynosiła 236.600 zł należy uznać 
za dowolne, a podniesiony w kasacji zarzut obrazy art. 4 § 1 kpk z 1969 r. 
za trafny właśnie w tym zakresie. 
Wyżej omówione okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonego 
wyroku, co z kolei nakazuje uwzględnić zmianę stanu prawnego w następstwie 
wejścia w życie kodeksu karnego skarbowego. W kodeksie tym nie ma 
odpowiednika przestępstwa określonego w art. 80 § 3 uks. Art. 87 kks 
przewiduje tylko odpowiedzialność karną za umyślne wprowadzenie w błąd 
organu celnego i narażenie przez to Skarbu Państwa na uszczuplenie należności 
celnej (por. art. 4 § 1 kks). Zgodnie z regułą sformułowaną w art. 2 § 2 kks 
w sprawie niniejszej należy stosować nową ustawę – czyli wobec depenalizacji 
czynu przypisanego oskarżonemu uniewinnić go. 
 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.  
 
O kosztach sądowych orzeczona na podstawie art. 632 pkt 2 kpk, 
a o opłacie od kasacji na podstawie art. 527 § 4 kpk.  
 
 
Przewodniczący: SSN (Józef Szewczyk) 
 
Sędziowie: SN (Marian Buliński) 
 
 
         SN (Marek Sokołowski) 
aw 
f/es