IV KK 342/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych M.L., M.M. i M.Ś. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie skazujący oskarżonych za przestępstwa korupcyjne. Sąd Najwyższy uznał zarzuty kasacji za zasadne. Po pierwsze, stwierdzono naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. dotyczące braku wydania postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony dla oskarżonego M.L., mimo że jego poczytalność była badana. Po drugie, zidentyfikowano bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związaną z nienależytą obsadą Sądu Okręgowego w Sosnowcu, gdzie zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób budzący wątpliwości co do jej niezależności i bezstronności. Sąd Najwyższy, odwołując się do orzecznictwa ETPCz i uchwał własnych, przeprowadził analizę procedury powoływania sędziów, stwierdzając naruszenie prawa krajowego i brak wystarczających gwarancji niezależności. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej M.M. i M.Ś., a także w odniesieniu do G.S., S.C. i A.G. (na podstawie art. 435 k.p.k.), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Wyrok Sądu Rejonowego został również uchylony w odniesieniu do M.L. i przekazany do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, ze względu na uchybienia popełnione już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Zarządzono zwrot opłat od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w szczególności nienależytej obsady sądu i braku obligatoryjnej obrony, a także ocena zgodności procedur powoływania sędziów z konstytucyjnymi i europejskimi standardami praworządności.
Konkretne ustalenia dotyczące nienależytej obsady sądu wymagają indywidualnej analizy procesu powoływania sędziego w oparciu o testy wypracowane w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (rozpoznanie sprawy w nieobecności obrońcy bez wydania postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie to stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że od 2015 roku obrona obligatoryjna ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia o jej nieobowiązkowości, a jej brak stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.
Czy nienależyta obsada sądu drugiej instancji, wynikająca z udziału sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób budzący wątpliwości co do jej niezależności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w określonych okolicznościach stanowi to bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały trzech połączonych Izb SN oraz orzecznictwa ETPCz (w tym sprawy Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii i Reczkowicz przeciwko Polsce), przeprowadził analizę procedury powoływania sędziów. Stwierdzono naruszenie prawa krajowego (Konstytucji RP) w procesie tworzenia KRS i powoływania sędziów, co w konkretnych przypadkach może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, stanowiąc tym samym bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M.M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M.Ś. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| G.S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| S.C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 228 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 229 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 231 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 79 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak postanowienia o ustaniu obligatoryjnej obrony). • Nienależyta obsada sądu drugiej instancji z uwagi na wadliwą procedurę powoływania sędziów.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględna przesłanka odwoławcza • nienależyta obsada sądu • instytucjonalna bezstronność sędziego • naruszenie prawa krajowego musi być oczywiste • naruszenie to miało dostatecznie poważny charakter • sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w szczególności nienależytej obsady sądu i braku obligatoryjnej obrony, a także ocena zgodności procedur powoływania sędziów z konstytucyjnymi i europejskimi standardami praworządności."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące nienależytej obsady sądu wymagają indywidualnej analizy procesu powoływania sędziego w oparciu o testy wypracowane w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, odwołując się do orzecznictwa ETPCz i SN, co czyni ją niezwykle istotną dla prawników i obywateli.
“Sąd Najwyższy: Wadliwie powołani sędziowie mogą unieważnić wyroki. Kluczowa decyzja dla praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.