IV KK 293/26Oddalenie kasacji nienależyla obsada sądu 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego Ł. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu. Skazany został uznany za winnego czynu z art. 157 § 3 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. i wymierzono mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności. Kasacja opierała się na dwóch zarzutach: I. nienależytej obsady sądu z powodu udziału asesora sądowego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób sprzeczny z konstytucyjnym standardem niezależności, oraz II. rażącego naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 1 i 5 k.p.k. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego obrony o dopuszczenie dowodu z opinii wariograficznej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że w przypadku orzeczenia kary wolnościowej, podstawy kasacyjne są zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Zarzut z punktu II był niedopuszczalny. Odnosząc się do zarzutu z punktu I, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), zgodnie z którą nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy udział osoby powołanej na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Jednakże, aby stwierdzić takie uchybienie, konieczne jest wykazanie dodatkowych okoliczności dotyczących konkretnego sędziego lub asesora, a sam fakt powołania przez wadliwie ukształtowaną KRS nie jest wystarczający. Sąd odwoławczy prawidłowo uznał, że obrona nie wykazała takich dodatkowych okoliczności. Podkreślono również, że sytuacja asesorów sądowych, którzy nie mają możliwości wyboru innej ścieżki powołania, jest fundamentalnie inna niż sędziów starających się o awans w procedurze konkursowej. Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście udziału asesorów sądowych powołanych przez wadliwie ukształtowaną KRS, a także ograniczenia dopuszczalności kasacji przy karach wolnościowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem asesorów. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy w kontekście standardów niezawisłości i bezstronności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział asesora sądowego, powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt udziału asesora powołanego na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Konieczne jest wykazanie dodatkowych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo, wyjaśnił, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy udział osoby powołanej na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Jednakże, wymaga to wykazania konkretnych okoliczności dotyczących danej osoby, a nie tylko samego faktu powołania przez wadliwie ukształtowaną KRS. W przypadku asesorów sądowych, którzy nie mają alternatywnej ścieżki powołania, wymóg ten jest szczególnie istotny. Obrona nie wykazała takich dodatkowych okoliczności.
Czy oddalenie wniosku dowodowego obrony o dopuszczenie dowodu z opinii wariograficznej, mimo że dotyczył istotnych okoliczności sprawy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym, gdy orzeczono karę wolnościową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku orzeczenia kary wolnościowej, podstawy kasacyjne są zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Zarzut dotyczący oddalenia wniosku dowodowego nie stanowi takiej przyczyny, a zatem jest niedopuszczalny w kasacji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (17)
Główne
k.p.k. art. 157 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego lub asesora w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § 1
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
ustawa nowelizująca KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
k.p.k. art. 523 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie podstaw kasacyjnych do bezwzględnych przyczyn odwoławczych w przypadku orzeczenia kary wolnościowej. • Brak wykazania dodatkowych okoliczności uzasadniających naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sądu przez udział asesora powołanego przez wadliwie ukształtowaną KRS. • Sytuacja asesorów sądowych jest odmienna od sędziów starających się o awans, co wpływa na ocenę nienależytej obsady sądu.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu z powodu udziału asesora powołanego przez wadliwie ukształtowaną KRS. • Bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego obrony o dopuszczenie dowodu z opinii wariograficznej.
Godne uwagi sformułowania
kasację jako oczywiście bezzasadną • podstawy kasacyjne były zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. • podniesienie zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. nie przełamuje ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k. • wymierzenie oskarżonemu kary typu wolnościowego nie uprawnia jego obrońcy do podnoszenia w kasacji innych zarzutów, niemających charakteru bezwzględnych podstaw odwoławczych • Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. [...] jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • konieczne byłoby wykazanie dodatkowych okoliczności dotyczących asesora sądowego, uzasadniających nienależytą obsadę sądu, a sam fakt wskazania na powołanie do pełnienia urzędu na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej, jest niewystarczający • nie należy utożsamiać sytuacji sędziów starających się o awans w procedurze konkursowej przed KRS ukształtowaną przepisami ustawy nowelizującej i asesorów sądowych • Osoby te nie miały możliwości wyboru innej ścieżki powołania na stanowisko asesora sądowego
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście udziału asesorów sądowych powołanych przez wadliwie ukształtowaną KRS, a także ograniczenia dopuszczalności kasacji przy karach wolnościowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem asesorów. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy w kontekście standardów niezawisłości i bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z niezależnością sądownictwa i wadliwie ukształtowaną KRS, co ma szerokie implikacje dla systemu prawnego. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego precyzuje warunki, jakie muszą być spełnione, aby uznać sąd za nienależycie obsadzony.
“Czy asesor powołany przez wadliwą KRS zawsze oznacza nienależycie obsadzony sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.