IV KA 592/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego M. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie. Podstawą tej decyzji była stwierdzona z urzędu bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk, a mianowicie brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Okręgowy uznał, że czyn przypisany oskarżonemu przez Sąd Rejonowy, kwalifikowany z art. 157 § 2 kk (naruszenie czynności narządu ciała na czas poniżej 7 dni), w rzeczywistości zawierał znamiona przestępstwa z art. 158 § 1 kk (udział w pobiciu), które jest ścigane z oskarżenia publicznego, a nie prywatnego. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł tej kwestii procesowej, co skutkowało prowadzeniem postępowania w niewłaściwym trybie. Zgodnie z przepisami kpk, stwierdzenie takiej przesłanki obliguje sąd odwoławczy do uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. W związku z tym Sąd Okręgowy nie rozpoznał zarzutów apelacji dotyczących obrazy przepisów prawa procesowego, błędu w ustaleniach faktycznych czy naruszenia prawa materialnego. Kosztami procesu, z wyjątkiem wydatków oskarżonego, obciążono Skarb Państwa, polecając zwrot oskarżycielowi prywatnemu Ł. K. kwoty 300 zł tytułem opłaty wstępnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności badania przez sąd trybu ścigania w każdej sprawie karnej, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między oskarżeniem prywatnym a publicznym, oraz konsekwencji stwierdzenia braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela w sprawie, która mogła być ścigana z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania, nawet jeśli sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w trybie prywatnoskargowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt 9 kpk) jest bezwzględną przesłanką odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 kpk), która obliguje sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że czyn przypisany oskarżonemu miał znamiona przestępstwa ściganego z urzędu (art. 158 § 1 kk), a nie z oskarżenia prywatnego (art. 157 § 2 kk). Ponieważ sprawa była prowadzona w trybie prywatnoskargowym bez wymaganej skargi uprawnionego oskarżyciela, zaistniała przesłanka z art. 17 § 1 pkt 9 kpk, która zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 kpk nakazuje uchylenie wyroku i umorzenie postępowania.
Czy sąd odwoławczy, stwierdzając z urzędu bezwzględną przesłankę odwoławczą, jest związany granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie jest związany granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami, gdy stwierdzi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 kpk.
Uzasadnienie
Przepis art. 439 § 1 kpk nakazuje sądowi odwoławczemu uchylenie zaskarżonego orzeczenia w przypadku stwierdzenia wymienionych w nim rażących uchybień, niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia. W niniejszej sprawie stwierdzono brak skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi taką przesłankę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (11)
Główne
kpk art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przesłanka odwoławcza skutkująca uchyleniem orzeczenia i umorzeniem postępowania.
kpk art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym brak skargi uprawnionego oskarżyciela w sprawach prywatnoskargowych.
kpk art. 632a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego w razie umorzenia postępowania.
Pomocnicze
kk art. 157 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia na czas poniżej 7 dni, ścigany z oskarżenia prywatnego.
kk art. 158 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący udziału w pobiciu, ścigany z oskarżenia publicznego.
kpk art. 436
Kodeks postępowania karnego
Możliwość ograniczenia rozpoznania środka odwoławczego.
kpk art. 14 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada skargowości w postępowaniu karnym.
kpk art. 433 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania środka odwoławczego.
kpk art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Związanie sądu odwoławczego zarzutami.
kpk art. 439 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie uchylenia orzeczenia z powodu przesłanek z § 1 pkt 9 kpk tylko na korzyść oskarżonego.
kpk art. 632 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada ponoszenia kosztów przez oskarżonego w razie umorzenia postępowania lub uniewinnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skargi uprawnionego oskarżyciela jako bezwzględna przesłanka odwoławcza.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umarza • brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bowiem bezwzględną przeszkodę procesową uniemożliwiającą prowadzenie postępowania karnego • nie można wyjść poza granice oskarżenia, ponieważ inicjatywa ścigania należy wyłącznie do oskarżyciela • kosztami procesu został zatem obciążony Skarb Państwa, z uwagi na fakt, że do takiego zakończenia procesu doszło z przyczyn nieleżących po stronie oskarżyciela prywatnego
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności badania przez sąd trybu ścigania w każdej sprawie karnej, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między oskarżeniem prywatnym a publicznym, oraz konsekwencji stwierdzenia braku skargi uprawnionego oskarżyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela w sprawie, która mogła być ścigana z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe określenie trybu ścigania i jak istotne mogą być formalne uchybienia procesowe, prowadzące do umorzenia postępowania mimo potencjalnej winy oskarżonego.
“Sąd umorzył sprawę karną z powodu błędu formalnego: czy oskarżony uniknął kary przez brak skargi?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.