IV KA 500/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Tomaszowie Mazowieckim rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej oraz apelację oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 31 marca 2021 roku, sygn. akt II K 460/19, którym oskarżona B. Ś. została skazana za przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk. Obrońca oskarżonej podniósł szereg zarzutów, w tym obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk). Sąd Okręgowy szczegółowo przeanalizował wszystkie zarzuty obrony, uznając je za niezasadne. Wskazał, że dla wyczerpania znamion oszustwa nie jest konieczne osobiste wprowadzenie w błąd przez sprawcę, a także że naiwność pokrzywdzonego czy możliwość wykrycia błędu nie wykluczają odpowiedzialności. Sąd odrzucił argumenty obrony dotyczące rzekomego braku wiedzy oskarżonej o transakcji, kradzieży samochodów czy nieotrzymaniu zapłaty od kontrahenta, wskazując na sprzeczność tych twierdzeń z zebranym materiałem dowodowym i wcześniejszymi wyjaśnieniami oskarżonej. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 kpk (dowolna ocena dowodów) i art. 5 § 2 kpk (wątpliwości). Z kolei apelacja oskarżyciela posiłkowego, zarzucająca brak orzeczenia wobec oskarżonej innego stosownego postępowania w okresie próby (spłaty zadłużenia), została uznana za zasadną. Sąd Okręgowy, uwzględniając trudności w egzekucji szkody i konsumpcyjny tryb życia oskarżonej, zmienił zaskarżony wyrok, orzekając wobec niej środek probacyjny na podstawie art. 53 kk w zw. z art. 72 § 1 pkt 8 kk, mający na celu wzmocnienie funkcji wychowawczej i zapobiegawczej kary. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności w kontekście wprowadzania w błąd, roli pośredników, naiwności pokrzywdzonego oraz możliwości orzekania środków probacyjnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem specyfiki danej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zachowanie oskarżonej wypełnia znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk, w szczególności w kontekście wprowadzenia w błąd i zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie oskarżonej wypełnia znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla wyczerpania znamion oszustwa nie jest konieczne osobiste wprowadzenie w błąd przez sprawcę, a także że naiwność pokrzywdzonego czy możliwość wykrycia błędu nie wykluczają odpowiedzialności. Argumenty obrony dotyczące braku wiedzy oskarżonej, kradzieży samochodów czy nieotrzymania zapłaty od kontrahenta zostały uznane za niezasadne w świetle zebranego materiału dowodowego.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 5 § 2 kpk poprzez nieusunięcie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do okoliczności czynu i sprawstwa oskarżonej, a ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności zeznań świadka Ł. S.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 7 kpk jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zeznania świadków były spójne i wiarygodne.
Czy zasadne jest orzeczenie wobec oskarżonej środka probacyjnego w postaci innego stosownego postępowania w okresie próby (spłaty zadłużenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie środka probacyjnego jest zasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ze względu na trudności w egzekucji szkody i konsumpcyjny tryb życia oskarżonej, zasadne jest wzmocnienie ochrony interesów pokrzywdzonej poprzez orzeczenie środka probacyjnego, co wzmocni funkcje wychowawcze i zapobiegawcze kary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Ś. (1) | osoba_fizyczna | oskarżona |
| F.M. (...) sp. z o. o. | spółka | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dla wyczerpania znamion oszustwa nie jest konieczne, aby sprawca wprowadził pokrzywdzonego w błąd osobiście. Mieści się w tym również wprowadzenie w błąd dokonane za pośrednictwem innych osób. Dla wyczerpania znamion oszustwa nie jest istotne, czy pokrzywdzony mógł lub powinien był sprawdzić prawdziwość twierdzeń sprawcy, ani naiwność, bezkrytyczność i łatwowierność pokrzywdzonego. Dla ustalenia celu osiągnięcia korzyści majątkowej nie jest istotne, czy sprawca miał zamiar przywłaszczenia, korzyść majątkowa może polegać również na innym wykorzystaniu cudzego mienia. Nie jest konieczne ustalenie, że sprawca miał zamiar niezwrócenia długu; wystarczy stwierdzić, że zamierzał zwrócić dług na innych warunkach, niż strony uzgodniły.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 8
Kodeks karny
Podstawa do orzeczenia wobec sprawcy środka probacyjnego w postaci innego stosownego postępowania w okresie próby.
Pomocnicze
k.k.w. art. 53
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy celów kary, w tym celu wychowawczego i zapobiegawczego.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo - niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania - całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - błąd w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 635
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasadność apelacji oskarżyciela posiłkowego w zakresie braku orzeczenia środka probacyjnego. • Potrzeba wzmocnienia funkcji wychowawczej i zapobiegawczej kary poprzez orzeczenie środka probacyjnego.
Odrzucone argumenty
Obraza prawa materialnego (art. 286 § 1 kk) przez błędną kwalifikację prawną czynu. • Obraza przepisów postępowania (art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk). • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Oddalenie wniosków dowodowych było niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
Dla wyczerpania znamion oszustwa nie jest konieczne, aby sprawca wprowadził pokrzywdzonego w błąd osobiście. • Dla wyczerpania znamion oszustwa nie jest istotne, czy pokrzywdzony mógł lub powinien był sprawdzić prawdziwość twierdzeń sprawcy, nie jest nawet istotne, że pokrzywdzony mógł wykryć błąd przy dołożeniu znikomej nawet staranności. • Nie ma znaczenia naiwność, bezkrytyczność i łatwowierność pokrzywdzonego. • Dla ustalenia celu osiągnięcia korzyści majątkowej nie jest istotne, czy sprawca miał zamiar przywłaszczenia, ponieważ korzyść majątkowa może polegać również na innym wykorzystaniu cudzego mienia. • O naruszeniu art. 5 § 2 kpk możemy mówić tylko wtedy, gdy pomimo podjętych starań nie zgromadzono w sprawie dowodów, które pozwoliłyby na usunięcie istniejących w sprawie wątpliwości.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności w kontekście wprowadzania w błąd, roli pośredników, naiwności pokrzywdzonego oraz możliwości orzekania środków probacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem specyfiki danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy oszustwa gospodarczego i pokazuje, jak sąd odwoławczy analizuje zarzuty obrony, jednocześnie uwzględniając potrzebę wzmocnienia funkcji wychowawczej kary poprzez orzeczenie środka probacyjnego.
“Oszustwo gospodarcze: sąd odwoławczy orzeka środek probacyjny mimo braku takiego wniosku sądu pierwszej instancji.”
Sektor
usługi transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.