IV KA 298/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział Karny-Odwoławczy, rozpoznał sprawę J. M. oskarżonego z art. 56 § 2 kks w zb. z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks, na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt II K 1151/19. Obrońca oskarżonego zarzucił m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 7 kpk, art. 5 § 1 i 2 kpk), błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów prawa materialnego (art. 6 § 2 kks, art. 56 § 2 kks, art. 62 § 2 kks, art. 4 § 2 kks, art. 106e ustawy o VAT). Sąd Okręgowy szczegółowo przeanalizował wszystkie podniesione zarzuty i uznał je za niezasadne. W odniesieniu do zarzutu obrazy art. 7 kpk, sąd odwoławczy stwierdził, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była swobodna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, a apelacja nie wykazała konkretnych uchybień. Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych zostały odrzucone, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i dokonał trafnych ustaleń. Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżony, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, miał świadomość nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych i działał umyślnie, przynajmniej w zamiarze ewentualnym. Zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego, w tym kwalifikacji czynu jako ciągłego (art. 6 § 2 kks) oraz umyślności działania, również zostały uznane za bezzasadne. Sąd odwoławczy wyjaśnił interpretację przepisów dotyczących czynu ciągłego i umyślności, wskazując, że ustalenia Sądu Rejonowego były prawidłowe. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, uznając go za trafny i sprawiedliwy. Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze oraz wymierzono opłatę za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w sprawach karnoskarbowych, zasady in dubio pro reo, czynu ciągłego oraz umyślności działania sprawcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, w szczególności w zakresie podatku VAT.
Zagadnienia prawne (6)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i dokonał ustaleń faktycznych, stosując zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy uznał, że ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, a apelacja nie wykazała konkretnych uchybień.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podkreślił, że apelacja kwestionująca ocenę dowodów powinna przedstawiać argumenty wskazujące na nielogiczność lub niezgodność z zasadami wiedzy lub doświadczenia życiowego, a nie ograniczać się do prostego zanegowania oceny sądu pierwszej instancji.
Czy w sprawie zachodziły wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z zasadą in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały żadne niedające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.
Uzasadnienie
Zasada in dubio pro reo ma zastosowanie dopiero po wyczerpaniu możliwości poznawczych i usunięcia wątpliwości. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne zależą od oceny wiarygodności dowodów, wątpliwości te rozstrzygane są w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk).
Czy oskarżony działał umyślnie, popełniając przestępstwa karnoskarbowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że oskarżony działał umyślnie, przynajmniej w zamiarze ewentualnym.
Uzasadnienie
Umyślność sprawcy można ustalić na podstawie dowodów pośrednich i całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko na podstawie przyznania się sprawcy. Okoliczności sprawy, w tym długoletni staż oskarżonego w branży, towarzyszące wystawianiu i wykorzystywaniu faktur, oraz korzystanie z nieformalnej pomocy księgowej, pozwalały na przypisanie umyślności.
Czy zachowania oskarżonego, popełnione w okresie od lutego 2014 r. do marca 2015 r., mogą stanowić jeden czyn ciągły (art. 6 § 2 kks)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy uznał, że zachowania oskarżonego mogły być uznane za czyn ciągły.
Uzasadnienie
Interpretacja 'krótkich odstępów czasu' w art. 6 § 2 kks odnosi się do okresu między kolejnymi zachowaniami, a nie między pierwszym a ostatnim. W przypadku oskarżonego, między przypisanymi mu zachowaniami zachodziły krótkie odstępy czasu, poniżej umownie przyjętych 6 miesięcy.
Czy zachowania oskarżonego zostały popełnione w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności (art. 6 § 2 kks)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy uznał, że zachowaniom oskarżonego towarzyszył ten sam zamiar lub wykorzystano tę samą sposobność.
Uzasadnienie
Podejmowanie zachowań w wykonaniu tego samego zamiaru oznacza popełnianie przestępstwa 'na raty', realizując z góry powzięty zamiar. Wykorzystanie tej samej sposobności oznacza powielanie analogicznych zachowań z wykorzystaniem sprzyjających warunków. W przypadku oskarżonego, działania zmierzały do zminimalizowania należności podatkowych, co świadczy o tym samym zamiarze lub wykorzystaniu tej samej sposobności.
Czy oskarżony miał prawo ująć w kosztach uzyskania przychodów wszystkie faktury za paliwo, nawet jeśli nie wskazano na nich numerów rejestracyjnych pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy uznał, że brak wskazania numerów rejestracyjnych pojazdów na fakturach za paliwo uniemożliwiał odliczenie podatku VAT, zwłaszcza w okresie obowiązywania ograniczeń w tym zakresie.
Uzasadnienie
Dane rejestracyjne pojazdu pozwalają na weryfikację, czy zakup paliwa dotyczył pojazdów wykorzystywanych dla potrzeb działalności gospodarczej i czy spełnione zostały warunki do odliczenia podatku. Brak tych danych stanowił brak podstaw do domagania się umniejszenia podatku VAT.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (23)
Główne
kks art. 56 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 6 § 2
Kodeks karny skarbowy
kks art. 7 § 1
Kodeks karny skarbowy
kks art. 4 § 2
Kodeks karny skarbowy
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 113 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 616 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.p.t.u. art. 106e
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86a § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86a § 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 3 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 8
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. • Nie zachodziły wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z zasadą in dubio pro reo. • Oskarżony działał umyślnie, przynajmniej w zamiarze ewentualnym, co wynika z całokształtu okoliczności sprawy. • Zachowania oskarżonego można uznać za czyn ciągły, ponieważ były popełnione w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem tej samej sposobności. • Brak wskazania numerów rejestracyjnych pojazdów na fakturach za paliwo uniemożliwiał odliczenie podatku VAT.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Obraza przepisów postępowania (art. 5 § 1 i 2 kpk) poprzez niezastosowanie zasady in dubio pro reo. • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Obraza prawa materialnego (art. 6 § 2 kks) poprzez bezzasadne uznanie czynu za ciągły. • Obraza prawa materialnego (art. 6 § 2 kks) poprzez bezzasadne uznanie, że zachowania popełniono w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem tej samej sposobności. • Obraza prawa materialnego (art. 56 § 2 kks w zw. z art. 62 § 2 kks) poprzez błędne uznanie, że niezapłacenie części faktury jest wystarczające do przypisania zamiaru uszczuplenia podatku. • Obraza prawa materialnego (art. 56 § 2 kks w zw. z art. 106e ustawy o VAT) poprzez błędne uznanie, że oskarżony nie miał prawa ująć w kosztach faktur za paliwo bez numerów rejestracyjnych. • Obraza prawa materialnego (art. 56 § 2 kks w zw. z art. 4 § 2 kks) poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie umyślności działania oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja, w której podniesiono zarzut dowolnej oceny dowodów, powinna przedstawiać argumenty uzasadniające tezę, że sposób rozumowania sądu pierwszej instancji jest niezgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a więc nielogiczny, ewentualnie niezgodny z zasadami wiedzy lub doświadczenia życiowego, tym samym wykraczając poza ramy swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art. 7 kpk. • W przypadku, gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, ewentualne zastrzeżenia skarżącego co do wiarygodności konkretnego dowodu mogą być rozstrzygane jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd w granicach sędziowskiej swobodnej oceny dowodów określonej w art. 7 kpk. • Warunkiem przyjęcia czynu ciągłego jest podjęcie dwóch lub więcej zachowań w krótkich odstępach czasu. Znaczenie dla rozumienia tego zwrotu ma również rzeczownik „odstęp”, który w ujęciu słownikowym oznacza tyle co odległość między dwoma zjawiskami, zdarzeniami, stała przerwa miedzy kolejnymi etapami jakiegoś procesu lub między zdarzeniami, które się powtarzają. • Zamiar sprawcy ustalić można nie tylko w oparciu o wyjaśnienia sprawcy, przyznającego się do tego, ale również dowodzeniem pośrednim ze wszystkich okoliczności, na podstawie których można byłoby wyprowadzić wnioski co do woli czy stanu świadomości sprawcy.
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w sprawach karnoskarbowych, zasady in dubio pro reo, czynu ciągłego oraz umyślności działania sprawcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, w szczególności w zakresie podatku VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy przestępstw karnoskarbowych związanych z rozliczeniami podatku VAT, co jest tematem istotnym dla przedsiębiorców i księgowych. Analiza zarzutów apelacyjnych i argumentacji sądu pokazuje złożoność interpretacji przepisów.
“Jak sąd ocenia dowody w sprawach o oszustwa podatkowe? Analiza wyroku w sprawie J. M.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.