IV KA 277/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy, rozpoznając sprawę z apelacji prokuratora oraz obrońców, stwierdził wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk, tj. braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Postępowanie zostało zainicjowane prywatnym aktem oskarżenia o czyn z art. 157 § 2 kk. Sąd Rejonowy, po wstąpieniu prokuratora do postępowania w trybie art. 60 § 1 kpk, uprzedził strony o możliwości zakwalifikowania czynu z art. 157 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 57 a § 1 kk, a następnie wydał wyrok skazujący oparty na tej szerszej kwalifikacji, która dotyczyła czynu ściganego z oskarżenia publicznego. Sąd Okręgowy podkreślił, że taka kwalifikacja jest niedopuszczalna w postępowaniu prywatnoskargowym, nawet po wstąpieniu prokuratora. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że w takiej sytuacji postępowanie powinno zostać umorzone z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a postępowanie umorzone na korzyść oskarżonego. Pozostałe zarzuty apelacyjne stały się bezprzedmiotowe. Sąd Okręgowy orzekł również o kosztach postępowania, zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrot kosztów obrońcy z wyboru oraz wskazując na konieczność zwrotu uiszczonej przez oskarżyciela prywatnego kwoty zryczałtowanych wydatków postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania prywatnoskargowego, wstąpienia prokuratora do takiego postępowania oraz skutków braku skargi uprawnionego oskarżyciela przy zmianie kwalifikacji prawnej czynu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie czyn prywatnoskargowy jest jednocześnie ścigany z oskarżenia publicznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wstąpienie prokuratora do postępowania prywatnoskargowego w trybie art. 60 § 1 kpk konwaliduje brak skargi uprawnionego oskarżyciela, jeśli sąd zmieni kwalifikację czynu na ścigany z oskarżenia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wstąpienie prokuratora nie konwaliduje braku skargi uprawnionego oskarżyciela w sytuacji, gdy sąd zmienia kwalifikację czynu na ścigany z oskarżenia publicznego. W takim przypadku występuje bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postępowanie w sprawie o przestępstwo prywatnoskargowe, nawet po wstąpieniu prokuratora, nie może być prowadzone w oparciu o kwalifikację czynu jako ściganego z oskarżenia publicznego, jeśli pierwotnie był to czyn prywatnoskargowy. Brak skargi uprawnionego oskarżyciela jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, skutkującą uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania.
Czy uprzedzenie stron przez sąd w trybie art. 399 § 1 kpk o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu może zastąpić skargę uprawnionego oskarżyciela w postępowaniu prywatnoskargowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uprzedzenie stron przez sąd w trybie art. 399 § 1 kpk o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu nie może zastąpić skargi uprawnionego oskarżyciela.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że choć uprzedzenie takie jest właściwe w postępowaniu, gdy przewiduje się zmianę kwalifikacji na czyn ścigany z oskarżenia prywatnego, to w sytuacji odwrotnej (zmiana z prywatnoskargowego na publicznoskargowy) nie może ono zastąpić wymaganej skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel |
| obrońca z wyboru | inne | obrońca |
| obrońca z urzędu | inne | obrońca |
| oskarżony | inne | oskarżony |
| oskarżyciel prywatny | inne | oskarżyciel |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w tym braku skargi uprawnionego oskarżyciela, skutkuje uchyleniem wyroku.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Brak skargi uprawnionego oskarżyciela jako okoliczność wyłączająca postępowanie.
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Czyn będący przedmiotem pierwotnego oskarżenia prywatnego.
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
Czyn zakwalifikowany przez Sąd Rejonowy.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Kumulatywna kwalifikacja czynu.
k.k. art. 57a § 1
Kodeks karny
Okoliczność wpływająca na wymiar kary.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Koszty procesu w razie umorzenia postępowania ponosi Skarb Państwa.
Dz.U. z 2016 r. poz. 1714 art. 2 § pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 ust. 4 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 art. 15 § ust. 1 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawki opłat za czynności adwokackie.
k.p.k. art. 622
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zwrotu zryczałtowanych wydatków postępowania prywatnoskargowego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 60 § 1
Kodeks postępowania karnego
Tryb wstąpienia prokuratora do postępowania prywatnoskargowego.
k.p.k. art. 60 § 2
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie toczy się z urzędu po wstąpieniu prokuratora, ale nie zmienia to wymogu posiadania skargi.
k.p.k. art. 399 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprzedzenie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 304 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanie akt prokuratorowi.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie tylko tych zarzutów, które są istotne po uchyleniu wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk (brak skargi uprawnionego oskarżyciela). • Niedopuszczalność zmiany kwalifikacji czynu z prywatnoskargowego na publicznoskargowy w postępowaniu, nawet po wstąpieniu prokuratora. • Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego w analogicznych sprawach.
Godne uwagi sformułowania
trafnie podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej • tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza • brak skargi uprawnionego oskarżyciela • nie można z tego wyprowadzać wniosku, że czyn staje się przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego, nie dochodzi bowiem do zmiany charakteru przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego na przestępstwa ścigane z urzędu • Takie uprzedzenie nie może być w jakikolwiek sposób zastąpić skargi uprawnionego oskarżyciela, nawet gdy w sprawie występuje w trybie art. 60 § 1 kpk prokurator. • W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, uprawnionym oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator • W niniejszym przepisie chodzi o to, że z chwilą ingerencji prokuratora w postępowanie, co do przestępstwa prywatnoskargowego, toczy się ono dalej , jak o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania prywatnoskargowego, wstąpienia prokuratora do takiego postępowania oraz skutków braku skargi uprawnionego oskarżyciela przy zmianie kwalifikacji prawnej czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie czyn prywatnoskargowy jest jednocześnie ścigany z oskarżenia publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego w sprawach z oskarżenia prywatnego, pokazując, jak błąd sądu pierwszej instancji w kwalifikacji prawnej może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Błąd w kwalifikacji prawnej: dlaczego wstąpienie prokuratora nie zawsze ratuje wyrok w sprawie z oskarżenia prywatnego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.