IV Ka 243 / 26Zmiana kwalifikacji czynu z przestępstwa na wykroczenie droga gminna

Sąd odwoławczy w sprawie o sygnaturze IV Ka 243/26 rozpoznał zaskarżony wyrok, w którym oskarżonemu przypisano popełnienie przestępstwa z art. 288 § 1 kk (uszkodzenie mienia). Sąd odwoławczy, badając sprawę z urzędu, stwierdził występowanie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci braku wymaganego wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, zgodnie z art. 288 § 4 kk i art. 17 § 1 pkt 10 kpk. Jako pokrzywdzony podmiot wskazano Urząd Gminy w F., jednak sąd uznał, że w przypadku mienia komunalnego pokrzywdzonym jest gmina, a uprawnionym do działania w jej imieniu wójt (burmistrz, prezydent), a nie urząd gminy czy jego pracownik. Wniosek o ściganie został złożony przez urzędnika, który nie był do tego upoważniony. Sąd odwoławczy zwrócił się o uzupełnienie wniosku, ale przedłożony dokument nadal nie pochodził od osoby uprawnionej. W związku z tym, sąd stwierdził brak podstaw do ścigania przestępstwa z art. 288 § 1 kk. Jednakże, sąd odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, dopuścił możliwość zmiany kwalifikacji prawnej czynu na taki, który nie wymaga wniosku o ściganie. W tym celu sąd zakwalifikował czyn jako wykroczenie z art. 100 pkt 1 kw (zaorywanie lub w inny sposób zwężanie pasa drogowego lub przydrożnego), które jest ścigane z urzędu. Uzasadniono, że droga wewnętrzna, której dotyczył czyn, posiadała status drogi, a działania oskarżonego godziły w jej integralność. Sąd odwoławczy odniósł się również do zarzutów apelacyjnych dotyczących podstaw dowodowych. Stwierdzono, że oskarżony dwukrotnie przyznał się do zaorywania i obsiewania drogi, a ustalenia sądu I instancji były prawidłowe, zwłaszcza w kontekście przylegania drogi do gruntów żony oskarżonego, co sugerowało celowe połączenie gruntów kosztem drogi. Sąd odrzucił argumenty o rozjeżdżaniu przez pojazdy czy zniszczeniu przez zwierzynę. Zmieniono kwalifikację prawną czynu, co spowodowało, że precyzyjne ustalenie wysokości szkody stało się bezprzedmiotowe dla przypisania wykroczenia. Sąd odwoławczy zauważył, że nakładanie obowiązku odszkodowawczego było niedopuszczalne, skoro droga samoczynnie odtworzyła się. Przy wymiarze kary za wykroczenie uwzględniono trwały charakter czynu i brak dobrej woli oskarżonego, ale także jego niekaralność i pierwotne przyznanie się. Oskarżony został obciążony kosztami postępowania za II instancję.

Zagadnienia prawne (5)