IV Ka 1522/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelacje kuratora oskarżyciela posiłkowego i obrońcy oskarżonego, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Choszcznie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowym zarzutem, który został uznany za zasadny, była obraza przepisów postępowania (art. 51 § 2 kpk w zw. z art. 2 § 1 pkt 3 kpk i art. 99 § 1 krio). Dotyczyła ona pozbawienia małoletniej pokrzywdzonej możliwości działania w postępowaniu na skutek nieustanowienia dla niej kuratora. Sąd wskazał, że w sytuacji konfliktu interesów między małoletnim a jego przedstawicielem ustawowym (matką), gdy oskarżonym jest osoba najbliższa dla przedstawiciela (brat matki), przedstawiciel nie może reprezentować dziecka. Matka pokrzywdzonej skorzystała z prawa do odmowy zeznań, co potwierdzało kolizję interesów. Sąd Rejonowy błędnie zaniechał ustanowienia kuratora procesowego, a nawet podjął działania zmierzające do jego uchylenia, co pozbawiło małoletnią możliwości realizacji jej praw. Sąd odwoławczy podkreślił, że naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, uniemożliwiając pełny udział pokrzywdzonej w procesie. Pozostałe zarzuty apelacyjne, dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów, nie były oceniane ze względu na uchylenie wyroku na podstawie przepisów proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących reprezentacji małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, zwłaszcza w sytuacjach konfliktu interesów między małoletnim a jego przedstawicielem ustawowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów, gdzie oskarżony jest osobą najbliższą dla przedstawiciela ustawowego małoletniego pokrzywdzonego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest brat matki małoletniej pokrzywdzonej, matka może być jej przedstawicielem ustawowym w postępowaniu karnym, czy też konieczne jest ustanowienie kuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, matka nie może być przedstawicielem ustawowym w takiej sytuacji, a konieczne jest ustanowienie kuratora procesowego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy oparł się na zasadzie bezkolizyjności i uchwale Sądu Najwyższego (I KZP 10/10) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego (SK 5/12), wskazując, że przedstawiciel ustawowy nie może reprezentować małoletniego, gdy oskarżonym jest osoba najbliższa dla tego przedstawiciela, ze względu na potencjalny konflikt interesów i możliwość kierowania się więzami rodzinnymi zamiast dobrem dziecka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. M. | osoba_fizyczna | matka pokrzywdzonej / przedstawiciel ustawowy |
| P. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| S. P. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| kurator oskarżyciela posiłkowego | inne | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 51 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W przypadku kolizji interesów małoletniego i jego przedstawiciela ustawowego, przedstawiciel nie może reprezentować małoletniego; konieczne jest ustanowienie kuratora.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
krio art. 99 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy nie oceniał zarzutów, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy po stwierdzeniu uchybień proceduralnych.
k.k. art. 37b
Kodeks karny
k.p.k. art. 182
Kodeks postępowania karnego
Prawo do odmowy składania zeznań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów postępowania polegająca na nieustanowieniu kuratora dla małoletniej pokrzywdzonej, gdy jej matka (przedstawiciel ustawowy) skorzystała z prawa do odmowy zeznań przeciwko oskarżonemu (bratu matki).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów (nie były oceniane).
Godne uwagi sformułowania
zasada bezkolizyjności • pozbawienie małoletniej pokrzywdzonej możliwości działania w przedmiotowym postępowaniu • nie można zmuszać prawnie do podjęcia tych działań drugiego rodzica • nie jest dopuszczalne, aby matka małoletniej podejmowała za córkę decyzję procesową, co do której istniałoby uzasadnione podejrzenie, że podjęta mogła zostać nie z myślą o ochronie interesów córki
Skład orzekający
Maciej Strączyński
przewodniczący
Tomasz Karwacki
sędzia
Przemysław Laska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, zwłaszcza w sytuacjach konfliktu interesów między małoletnim a jego przedstawicielem ustawowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów, gdzie oskarżony jest osobą najbliższą dla przedstawiciela ustawowego małoletniego pokrzywdzonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne gwarancje procesowe dla ochrony praw pokrzywdzonych, zwłaszcza małoletnich, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Ilustruje złożoność sytuacji rodzinnych w kontekście prawa karnego.
“Błąd proceduralny uchylił wyrok: Czy matka mogła reprezentować córkę przeciwko własnemu bratu?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.