Orzeczenie · 2015-12-16

IV CZ 60/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-12-16
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
spadekpostanowieniezmiana orzeczeniaart. 523 k.p.c.wznowienie postępowaniaSąd Najwyższyprawomocność

Wnioskodawca A. M. złożył wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 12 maja 2011 r., które oddalało jego wcześniejszy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Jako podstawę prawną wnioskodawca wskazał art. 523 k.p.c., argumentując, że przedstawił nowe dowody i że dopiero lektura uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego ujawniła potrzebę ich powołania. Sąd Okręgowy w O. odrzucił pismo wnioskodawcy, uznając je za skargę o wznowienie postępowania opartą na art. 403 § 2 k.p.c. i stwierdzając jej niedopuszczalność. Sąd Okręgowy uznał, że zamiarem wnioskodawcy jest zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co jest możliwe wyłącznie w postępowaniu na podstawie art. 679 § 1 k.p.c. Wnioskodawca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 523 k.p.c. i art. 403 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał rację skarżącego, stwierdzając, że Sąd Okręgowy niezasadnie zinterpretował pismo jako skargę o wznowienie postępowania, zwłaszcza że wnioskodawca powołał się na art. 523 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienia oddalające żądanie mogą być zmienione na podstawie art. 523 zd. 2 k.p.c. w przypadku zmiany okoliczności sprawy, a nie tylko jego oceny prawnej. Wobec nierozpoznania żądania wnioskodawcy w płaszczyźnie art. 523 k.p.c., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 523 k.p.c. w kontekście zmiany postanowień oddalających żądanie w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sprawach spadkowych. Rozróżnienie między wnioskiem o zmianę a skargą o wznowienie postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany postanowienia oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Konieczność wykazania zmiany okoliczności sprawy, a nie tylko oceny prawnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pismo wnioskodawcy domagającego się zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 523 k.p.c. powinno być traktowane jako skarga o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo wnioskodawcy nie powinno być traktowane jako skarga o wznowienie postępowania, lecz jako wniosek o zmianę postanowienia na podstawie art. 523 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy niezasadnie zinterpretował pismo wnioskodawcy jako skargę o wznowienie postępowania, podczas gdy wnioskodawca wyraźnie powołał się na art. 523 k.p.c. Odrzucenie pisma na tej podstawie było nieprawidłowe.

Czy postanowienie oddalające żądanie w postępowaniu nieprocesowym może być zmienione na podstawie art. 523 zd. 2 k.p.c. w przypadku zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie oddalające żądanie może być zmienione, jeżeli dojdzie do zmiany okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że postanowienia oddalające żądanie w postępowaniu nieprocesowym mogą być zmienione na podstawie art. 523 zd. 2 k.p.c., jeżeli zmieniły się okoliczności sprawy. Przez 'okoliczności sprawy' należy rozumieć stan faktyczny decydujący o oddaleniu wniosku, a nie jego ocenę prawną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
wnioskodawca A. M.

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznawnioskodawca
[…]inneuczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 523

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia oddalające żądanie (postanowienie negatywne) sąd może zmienić, jeżeli dojdzie do zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie „okoliczności sprawy” należy rozumieć stan faktyczny decydujący o oddaleniu wniosku, a nie jego ocenę prawną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 679 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy niezasadnie zinterpretował pismo wnioskodawcy jako skargę o wznowienie postępowania. • Wnioskodawca powołał się na art. 523 k.p.c., a nie na art. 403 k.p.c. • Odrzucenie pisma wnioskodawcy na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. było nieprawidłowe.

Odrzucone argumenty

Pismo wnioskodawcy stanowi skargę o wznowienie postępowania opartą na art. 403 § 2 k.p.c. • Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem oddalającym wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: • Należy zgodzić się ze skarżącym, że Sąd Okręgowy niezasadnie zinterpretował pismo wnioskodawcy jako skargę o wznowienie postępowania • Odrzucenie pisma wnioskodawcy na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. należy zatem ocenić jako nieprawidłowe. • Postanowienia oddalające żądanie (tj. postanowienie negatywne) sąd może zmienić, jeżeli dojdzie do zmiany okoliczności sprawy. • Przez pojęcie „okoliczności sprawy” należy rozumieć stan faktyczny decydujący o oddaleniu wniosku, a nie jego ocenę prawną.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Gromska-Szuster

członek

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 523 k.p.c. w kontekście zmiany postanowień oddalających żądanie w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sprawach spadkowych. Rozróżnienie między wnioskiem o zmianę a skargą o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany postanowienia oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Konieczność wykazania zmiany okoliczności sprawy, a nie tylko oceny prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie spadkowym – możliwości zmiany prawomocnego postanowienia. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zakwalifikowanie pisma procesowego.

Czy można zmienić prawomocne postanowienie spadkowe po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst