III ZP 3/99Pracodawca kwestionuje rozwiązanie umowy przez pracownika
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące sytuacji, w której pracownik rozwiązuje umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę (art. 55 § 1 1 KP), a następnie dochodzi odszkodowania. Pytanie dotyczyło tego, czy pracodawca może kwestionować zasadność takiego rozwiązania, jeśli sam nie wystąpił z powództwem o odszkodowanie na podstawie art. 61 1 KP. Sąd Najwyższy, opierając się na analizie art. 55 § 1 1 KP, uznał, że kluczową przesłanką do nabycia przez pracownika prawa do odszkodowania jest faktyczne dopuszczenie się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków. Jeśli pracodawca uważa, że takie naruszenie nie miało miejsca, ma prawo odmówić wypłaty odszkodowania. Pracownik, który uważa inaczej, może dochodzić swoich praw w sądzie pracy, gdzie pracodawca może przedstawić dowody na brak podstaw do rozwiązania umowy przez pracownika. Sąd podkreślił, że wadliwe rozwiązanie umowy przez pracownika, nawet jeśli wywołuje skutek rozwiązania stosunku pracy, nie może prowadzić do sytuacji, w której pracownik zyskuje na bezprawiu, otrzymując odszkodowanie mimo braku podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska pracodawcy w sporach dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu rzekomego ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pracownik rozwiązuje umowę na podstawie art. 55 § 1 1 KP, a pracodawca nie wnosi powództwa o odszkodowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pracodawca może zarzucać brak podstaw faktycznych do rozwiązania przez pracownika umowy o pracę w trybie art. 55 § 1 1 KP, jeśli sam nie wniósł powództwa w oparciu o art. 61 1 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca może zarzucać brak podstaw faktycznych do rozwiązania umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 KP, nawet jeśli sam nie wniósł powództwa o odszkodowanie na podstawie art. 61 1 KP.
Uzasadnienie
Przesłanką nabycia przez pracownika prawa do odszkodowania na podstawie art. 55 § 1 1 KP jest faktyczne dopuszczenie się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków. Jeśli pracodawca uważa, że takie naruszenie nie miało miejsca, ma prawo odmówić wypłaty odszkodowania i wykazywać brak podstaw do rozwiązania umowy przez pracownika.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Opieki Zdrowotnej w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
KP art. 55 § § 1 1
Kodeks pracy
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Pomocnicze
KP art. 94 § pkt 2, 9 i 10
Kodeks pracy
Określa ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.
KP art. 61 § 1
Kodeks pracy
Pracodawca, który dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika, ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracownikowi.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że ustawy przewidują inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą w życie przepisy szczególne.
KP art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
KP art. 61 § 2 § 1
Kodeks pracy
KP art. 61 § 2 § 2
Kodeks pracy
KPC art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Tryb przekazania zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca może kwestionować zasadność rozwiązania umowy przez pracownika z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy, nawet jeśli sam nie wniósł powództwa o odszkodowanie. • Przesłanką nabycia prawa do odszkodowania jest faktyczne dopuszczenie się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia obowiązków.
Odrzucone argumenty
Pracownik może mieć prawo do odszkodowania mimo rozwiązania umowy o pracę wbrew obowiązującym przepisom prawnym. • Pracodawca jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powołaniem się na art. 55 § 1 1 KP, niezależnie od tego, czy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia swoich podstawowych obowiązków.
Godne uwagi sformułowania
pracodawca może zarzucać brak podstawy faktycznej do rozwiązania przez pracownika umowy o pracę w tym trybie w sytuacji, gdy nie wniósł powództwa w oparciu o art. 61 1 KP • pracodawca może zarzucić brak przyczyny wskazanej w tym przepisie, mimo że sam nie wniósł powództwa o odszkodowanie przewidziane w art. 61 1 KP • Skoro zaś jedną z przesłanek roszczenia z art. 55 § 1 1 KP jest „dopuszczenie” się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków, to gdy tego „dopuszczenia się” nie ma, a więc określony fakt nie miał miejsca, roszczenie po stronie pracownika nie może powstać i wobec tego pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia odszkodowania. • nie tylko bezpośrednie rozumienie art. 55 § 1 1 KP, ale także wykładnia celowościowa i systemowa, uzasadniają stanowisko przedstawione w sentencji niniejszej uchwały.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Walerian Sanetra
sprawozdawca
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska pracodawcy w sporach dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu rzekomego ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pracownik rozwiązuje umowę na podstawie art. 55 § 1 1 KP, a pracodawca nie wnosi powództwa o odszkodowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną i materialnoprawną w prawie pracy, która może mieć praktyczne znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy pracodawca musi płacić odszkodowanie, gdy pracownik sam zwalnia się z pracy, oskarżając szefa o ciężkie naruszenie obowiązków?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.