Orzeczenie · 2026-03-11

III SAB/Gl 514/25Zobowiązanie wojewody do rozpatrzenia wniosku o pobyt czasowy 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-03-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowypracabezczynność organuterminyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o cudzoziemcachKonstytucja RPprawo do sądu

Skarżąca S. G. wniosła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, złożonego we wrześniu 2023 r. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA poprzez rażące przekroczenie terminów. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszały bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców do 30 września 2025 r., argumentując, że postępowanie jest w toku i realizowane zgodnie z kolejnością wpływu. Sąd uznał jednak, że przedłużanie okresu zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. na mocy nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, naruszając prawo do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które uznało takie przedłużenia za niekonstytucyjne. W związku z tym, sąd stwierdził bezczynność organu po 30 czerwca 2024 r., zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od zwrotu akt, stwierdził bezczynność bez rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych, gdy ich przedłużanie narusza konstytucyjne prawo do sądu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale stanowi ważny głos w sprawie proporcjonalności ograniczeń praw jednostki w kontekście konstytucyjnych gwarancji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedłużanie okresu zawieszenia terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców na mocy kolejnych nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, po upływie rozsądnego czasu, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. na mocy nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, naruszając prawo do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ponad dwuletni okres od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. był wystarczający do obsługi wniosków pobytowych. Dalsze przedłużanie zawieszenia terminów, szczególnie po 30 czerwca 2024 r., stanowiło nieuzasadnione ograniczenie prawa do sądu i było sprzeczne z Konstytucją RP, co uzasadniało odmowę zastosowania tych przepisów.

Czy bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, która nastąpiła po 30 czerwca 2024 r., stanowi rażące naruszenie prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu w tej sprawie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, ponieważ nie była efektem celowego unikania rozstrzygnięcia czy lekceważenia praw strony, a wynikała z kontekstu prawnego i sytuacji organu, mimo stwierdzenia niezgodności przepisów przedłużających zawieszenie terminów z Konstytucją.

Czy wniesienie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, który nie spełnia wymogów formalnych, wszczyna postępowanie administracyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom przepisów prawa, o ile nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a., wywołuje skutek wszczęcia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą NSA, wniesienie nieprawidłowego wniosku inicjuje postępowanie, a wezwanie do uzupełnienia braków następuje w toku już wszczętego postępowania. Dopiero uzupełnienie braków powoduje rozpoczęcie biegu szczególnego terminu do wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem.

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.p.u. art. 100c § ust. 1-4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § ust. 1-4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie, w jakim przedłużał on zawieszenie terminów do 30 września 2025 r., uznając go za niezgodny z Konstytucją RP.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188 § pkt 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § § 2-3a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 105 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 106 § ust. 2a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłużanie okresu zawieszenia terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców na mocy kolejnych nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o zawieszeniu biegu terminów do 30 września 2025 r. na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Godne uwagi sformułowania

nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p.u. po dniu 30 czerwca 2024 r. • rozporoszonej kontroli konstytucyjności ustaw • odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy [...] w zakresie w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw [...] jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji • nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu w danej sprawie bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.o.p.u. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Adam Gołuch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych, gdy ich przedłużanie narusza konstytucyjne prawo do sądu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale stanowi ważny głos w sprawie proporcjonalności ograniczeń praw jednostki w kontekście konstytucyjnych gwarancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między administracyjną potrzebą przedłużania terminów a konstytucyjnym prawem obywatela do szybkiego załatwienia sprawy przez sąd. Pokazuje, jak sądy mogą kwestionować przepisy ustawowe w imię ochrony praw jednostki.

“Sąd administracyjny odmówił zastosowania przepisów, które blokowały rozpatrzenie wniosku o pobyt. Czy to koniec nadużywania "zawieszenia terminów"?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst